ՀԱՅՐԵՆԻ ԿԵԱՆՔ

ԻՒԱՆԵԱՆ ԳԻՒՂԻՆ ՄԷՋ ԶԻՆՈՒՈՐԱԿԱՆ
ԱՐԴԻԱԿԱՆ ՀԻՒԱՆԴԱՆՈՑԻՆ ԲԱՑՈՒՄԸ

Արցախի եւ Հայաստանի նախագահներ Բակօ Սահակեան եւ Սերժ Սարգսեան յունուար 4-ին Իւանեան գիւղին մէջ մասնակցած եւ Վալերի Մարութեանի անուան վերանորոգուած զինուորական հիւանդանոցին բացման հանդիսաւոր արարողութեան:

Նախագահ Բ. Սահակեան կարեւոր նկատած է այս հաստատութեան ունեցած դերը պաշտպանութեան բանակին համար, նշելով, որ զինուորականներու բժշկական ծառայութիւն ապահովելու հարցը կը հանդիսանայ զինուած ուժերու մարտունակութեան կարեւոր բաղադրամասերէն մէկը, եւ պետութիւնը յատուկ ուշադրութիւն պիտի դարձնէ նմանատիպ հարցերու լուծման:

Նոյն օրը նախագահները ներկայ գտնուած են նաեւ պաշտպանութեան բանակի ուսումնական կեդրոններէն մէկուն մէջ կազմակերպուած ցուցադրական փորձերուն, ապա Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանութեան նախարարութեան կեդրոնատեղիին մէջ հանդիպում ունեցած են պաշտպանութեան բանակի ղեկավար կազմին հետ: Նախագահներուն ընկերակցած են Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանութեան նախարարները եւ պաշտօնական այլ անձնաւորութիւններ:

ՆԱԽԱՐԱՐ ՅԱԿՈԲԵԱՆ ԴԱՒԻԹ ԵՐԵՒԱՆՑԻՆ
ՊԱՐԳԵՒԱՏՐԵՑ «ՈՒԻԼԻԸՄ ՍԱՐՈՅԵԱՆ»
ՄԵՏԱԼՈՎ

10 յունուարին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան մէջ հիւրընկալուեցաւ ֆրանսահայ քանդակագործ Դաւիթ Երեւանցին:

Անուանի քանդակագործը նշանակալի ներդրում ունի սփիւռքի մէջ հայապահպանութեան եւ Հայաստան-սփիւռք մշակութային կապերու ամրապնդման եւ զարգացման գործին մէջ: Դաւիթ Երեւանցիի գործերը տեղադրուած են աշխարհի բազմաթիւ երկիրներուն մէջ: Միայն Փարիզի եւ անոր արուարձաններուն մէջ տեղադրուած են Դ. Երեւանցիի` Հայոց ցեղասպանութեան նիւթով  երեք գործեր:

2009-ին Երեւանի մէջ բացումը կատարուեցաւ Դաւիթ Երեւանցիի հեղինակած Ուիլիըմ Սարոյեանի արձանին: Շուտով պատրաստ պիտի ըլլայ, իսկ 23 ապրիլին հանդիսաւորութեամբ պիտի բացուի հեղինակին «Մշոյ ճառընտիր» ստեղծագործութիւնը` նուիրուած հայ գրատպութեան 500-ամեակին:

Սփիւռքի մէջ հայ մշակոյթի տարածման նպաստող գործունէութեան, այդ մարզին մէջ ակնառու նուաճումներուն եւ ձեռքբերումներուն համար սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ֆրանսահայ քանդակագործ Դաւիթ Երեւանցին պարգեւատրեց Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Ուիլիըմ Սարոյեան» մետալով։

«ՎԻՎԱՍԵԼ-ԷՄ. ԹԻ. ԷՍ»-Ը ՊԻՏԻ ՇԱՐՈՒՆԱԿԷ ԱՋԱԿՑԻԼ
ՏԵՂԵԿԱՏՈՒՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՀԱՂՈՐԴԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ՈԼՈՐՏԻՆ ՄԷՋ
ԵՐԿԱՐԱԺԱՄԿԷՏ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՊԱՍՏՈՂ ԾՐԱԳԻՐՆԵՐՈՒՆ

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր գրասենեակին մէջ միացեալ մամլոյ ասուլիս մը  տուած են «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Երիկեան եւ «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերութեան տնօրէն Յովիկ Մուսայէլեան:

Մամլոյ ասուլիսը նպատակադրած է ամփոփ կերպով ներկայացնել «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի գործունէութիւնն ու իրականացուցած ներդրումները Հայաստանի մէջ տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան զարգացման ոլորտին մէջ, ինչպէս նաեւ` ներկայացնել 2012 տարուան ծրագիրները: «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»ի տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին մէջ իրականացուող ծրագիրներուն հիմնական գործընկերը «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերութիւնն է: Հայաստանի առաջատար բջիջային ընկերութիւնը հաստատակամ է այս ոլորտին հետագայ զարգացման մէջ, վստահելով, որ անիկա պիտի երաշխաւորէ երկրին առաջընթացը: Տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին մէջ «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի աջակցութիւնը համակարգային, համապարփակ եւ շարունակական բնոյթ  կը կրէ: 2011-ին այս բնագաւառին մէջ, իրականացուող ծրագիրներու աջակցութիւնը նպատակով ընկերութիւնը կը կատարէ աւելի քան 100 միլիոն դրամի ներդրում:

Հայաստանի առաջադար բջիջային ընկերութիւնը կը գիտակցի, որ տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին զարգացումը Հայաստանի տնտեսութեան առանցքային առաջնահերթութիւններէն է: Այս ուղղութեամբ կարեւոր քայլերէն մէկը «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի «Տնտեսական ոլորտին մէջ համաշխարհային ներդրման համար Հայաստանի  նախագահի մրցանակի» կազմակերպման հովանաւորութիւնն է: «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը եւ «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերութիւնները կը հաւատան, որ մրցանակը Հայաստանի մէջ տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու զարգացման նոր թափ հաղորդելու միջոց է եւ չափազանց կարեւոր է աշխարհի մակարդակով տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին մէջ Հայաստանի դրական վարկանիշը ամրապնդելու առումով: Մրցանակի ընձեռած կարելիութիւնը, անգերագնահատելի է նաեւ մեր երիտասարդ հայրենակիցներուն մէջ ոլորտին հանդէպ հետաքրքրութիւն սերմանելու առումով:

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը նշանակալի ներդրումներ կը կատարէ նաեւ տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին մէջ կառավարման որակի բարձրացումով: «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ին համար կարեւոր է նաեւ տեղեկատուութեան եւ հաղորդակցութեան ոլորտին մէջ առեւտուրի նոր եւ ներդրումային կարելիութիւններուն բացայայտման ուղղուած ջանքերը, եւ Արմթեք քոնկրէսը այդ նպատակին հասնելու ուղիներէն մէկն է:

«ՓԻՒՆԻԿ»-Ը ԿՈՏԱՅՔԻ 19 ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒ
ՏԱՐՐԱԼՈՒԾԱՐԱՆԱՅԻՆ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐ ԿԸ ՏՐԱՄԱԴՐԷ

Կոտայքի մարզպետարանին նախաձեռնութեամբ, Հրազդան թիւ 12 դպրոցին մէջ դեկտեմբեր 9-ին կազմակերպուած է հանդիսաւոր ձեռնարկ մը, որուն ծիրէն ներս, «Փիւնիկ» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուներու նախագահ Լեւոն Սարգսեանի կողմէ, մարզի հանրակրթական 19 դպրոցներու տրամադրուած են «բնագիտութիւն», «քիմիագիտութիւն» եւ «կենսագիտութիւն» առարկաներու համար նախատեսուած տարրալուծարանային պարագաներ, ինչպէս նաեւ դպրոցներու մէջ գործող փողային նուագախումբերու համար անհրաժեշտ երաժշտական գործիքներ:

2012 ԹՈՒԱԿԱՆԸ ՅԱՅՏԱՐԱՐՈՒԱԾ Է
ԱԶԳԱՅԻՆ ԲԱՆԱԿԻ ՏԱՐԻ

«Ազգային բանակին 20-րդ տարեդարձին առիթով 2012 թուականը յայտարարած ենք Ազգային Բանակի տարի եւ յունուարէն մինչեւ դեկտեմբեր «Հայոց արծիւները» ազգային բանակի տարբեր զօրամասերուն մէջ պիտի կազմակերպուին եւ իրականացնեն 20 մեծ հայրենասիրական զանազան ձեռնարկներու շարք: Այս մասին յայտնած է «Հայոց արծիւներ»-ու ղեկավար Խաչիկ Ասրեան:

Նշուածներէն բացի, այլ կարեւոր առաքելութիւն ունի ձեռնարկներուն այս շարքը. կազմակերպութեան անդամները Հայկական բարձրաւանդակին մէջ գտնուող 20 բնակավայրերու մէջ պիտի կանգնեցնեն 20 խաչքարեր` նուիրուած Արցախի փառաւոր հերոսամարտին մէջ նահատակուած քաջորդիներու յիշատակին:

Խ. Ասրեան յայտնած է, որ հայրենասիրական ձեռնարկներու իրականացման գլխաւոր նպատակներէն են` բանակ-հասարակութիւն կապի անընդհատ ամրապնդումը, հայ զինուորի մարտունակ ոգիի պահպանումն ու հզօրացումը, երիտասարդներու մէջ ռազմական-հայրենասիրական դաստիարակութեան արմատաւորումը եւ ընդհանուր առմամբ հայոց ազգային բանակին հայ ժողովուրդին բացարձակ արժէքին դերին եւ նշանակութեան խիստ կարեւորութիւնը հասարակութեան մէջ:

Ձեռնարկներու շարքը արդէն իսկ սկսած է: «Արծիւները» վերջերս այցելեցին Արմաւիրի մէջ տեղակայուած մարաջախտ Յովհաննէս Բաղրամեանի անուան 55-րդ առանձին զրահապատներու ուսումնական գունդ, ուր ո՛չ միայն նշուեցաւ Ազգային բանակին 20-րդ տարեդարձը, այլեւ կայացաւ զինուորներու երդման արարողութիւն: Ձեռնարկին Խ. Ասրեան «Լեռնահայաստանի արծիւ» ոսկեայ յուշամետալով պարգեւատրեց զօրամասի հրամանատար, գնդապետ Գէորգ Ենոքեանը, իսկ շարք մը զինուորականեր պարգեւատրուեցան թանկարժէք նուէրներով:

Յիշեցնենք, որ «Հայոց արծիւներ» հայրենասիրական հասարակական կազմակերպութիւնը իր գոյութեան երկու տարիներուն ընթացքին իրականացուցած է աւելի քան 350 ռազմահայրենասիրական ձեռնարկներ, ունի 170 մասնաճիւղ-գրասենեակներ գրեթէ Հայաստանի բոլոր շրջաններուն մէջ:

2011-ԻՆ ՓՈՔՐ ԵՒ ՄԻՋԻՆ ՁԵՌՆԱՐԿՆԵՐՈՒ
ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՋԱԿՑՈՒԹԻՒՆ` 3580 ԿԵԴՐՈՆԻ

2011-ին ընթացքին իրականացած է փոքր եւ միջին ձեռնարկութիւններուն աջակցելու պետական ծրագիր եւ օժանդակութիւն տրամադրուած է 3580 կեդրոնի:

Ըստ Հայաստանի տնտեսական նախարարութեան փոխանցած տեղեկութիւններուն, նախորդ տարի 95 սկսնակ գործարարներու նկատմամբ ցուցաբերուած է տարբեր տեսակի աջակցութիւնը` 14-ին նիւթական:

Ըստ նոյն աղբիւրին, ստացուած վարկի ընդհանուր գումարը կազմած է 25,2 միլիոն դրամ:

«Փոքր եւ միջին ձեռնարկութիւններ ներդրումներ» կազմակերպութեան միջոցով տրամադրուած է 38 վարկ` 2440,9 միլիոն դրամ ընդհանուր գումար արժողութեամբ:

Նշենք, որ Հայաստանի կառավարութեան կողմէ հաստատուած է Հայաստանի տնտեսական նախարարութեան կողմէ մշակուած «փոքր եւ միջին ձեռնարկութիւններու աջակցութեան 2012 թուականի ծրագիրը», որ կը նախատեսէ 2012-ի ընթացքին տարբեր միջոցներով փոքր եւ միջին ձեռնարկութիւններու կեդրոններուն աջակցութիւն տրամադրել:

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ ԿԻՆԵՐՈՒՆ ԹԻՒԸ
3 ԱՌ ՀԱՐԻՒՐՈՎ ԿԸ ԳԵՐԱԶԱՆՑԷ ՏՂԱՄԱՐԴԻԿԸ

Ըստ Հայաստանի ազգային վիճակագրական ծառայութեան տեղեկութիւններուն, 2011-ին Հայաստանի մնայուն բնակչութեան քաղաքային եւ գիւղական բաժանումի պատկերը կայուն եղած է: 2009-2010 տարեսկիզբը քաղաքային բնակչութեան պատկերը կազմած է 64 առ հարիւր, իսկ գիւղական բնակչութիւնը` 36 առ հարիւր: 2005-2008 արձանագրուած միջին ցուցանիշները կազմած են համապատասխանաբար 64.1 եւ 35.9 առ հարիւր` պարզելով բնակչութեան քաղաքային եւ գիւղական բաժանման կայունութեան բարձր ցուցանիշ:

2011-ի սկիզբը Հայաստանի մէջ մնայուն բնակութիւն հաստատողներուն 48.5 առ հարիւրը եղած է արական, իսկ 51.5 առ հարիւր իգական սեռի պատկանող: Բնակչութեան միջին տարիքը 2011-ի սկիզբը կազմած է 35, արական սեռի համար 33.3, իսկ իգականի համար 36.7:

0 – 15 տարեկան փոքրիկներուն տոկոսային պատկերը 1990-ին 32.2 առ հարիւր էր, 2011-ի սկիզբը կազմած է 19.6 առ հարիւր, աշխատունակ տարիքի բնակչութեան տոկոսը 1990-ին 59.7 առ հարիւր էր, իսկ ներկայիս կազմած է 68.9: Աշխատունակ տարիքի բարձր բնակչութեան տոկոսը 1990-ին 8.1 առ հարիւր կը հանդիսանար, մինչ 2011-ի սկիզբի դրութեամբ կազմած է 11.5 առ հարիւր: 2011-ի սկիզբը աշխատանքային տարիք ունեցող ամէն 1000 մարդու հաշուով հաշուառուած է 452` 0 – 15 տարեկան փոքրիկ եւ կենսաթոշակառու` 2010-ի նոյն ժամանակահատուածին արձանագրուած 456 մարդու դիմաց: Նուազումը յատկապէս տեղի ունեցած է ի վնաս 0 – 15 տարեկան բնակչութեան տարիքային խումբին, որուն պատկերը նուազած է 1 առ հարիւրով, իսկ անոր դիմաց 1 առ հարիւրով աճած է աշխատունակ տարիքի բնակչութեան պատկերը, իսկ աշխատունակ տարիքէն բարձր բնակչութեան պատկերին մէջ փոփոխութիւն չէ արձանագրուած:

Ժողովրդագրական իրավիճակին առկայ հիմնահարցերէն է բնակչութեան ժողովրդագրական ծերացումը, որուն ընթացքը հանրապետութեան մէջ յետխորհրդային տարիներուն մեծապէս արագացած է: Բնակչութեան ծերացումը կամ ժողովրդագրական ծերացումը ժողովրդագրական երկարատեւ փոփոխութիւններու բնակչութեան վերարտադրութեան, ծնելիութեան, մահացութեան եւ անոնց յարաբերակցութիւններուն մէջ արձանագրուած անհամեմատելիութեան, ինչպէս նաեւ մասամբ արտագաղթի հետեւանք է:

Ըստ ՄԱԿ-ի ժողովրդագրական ծերացման ցուցանիշին, եթէ երկրի մը բնակչութեան կառուցուածքին մէջ 65 եւ մեծ տարիքի բնակչութիւնը կը կազմէ 7 առ հարիւրէն աւելի, ուրեմն տուեալ բնակչութիւնը կը համարուի ծերացած: Հայաստանի մէջ 2011-ին այդ թիւը կազմած է 9.8 առ հարիւր: 2011-ի սկիզբի դրութեամբ, մնայուն բնակչութեան 34.4 առ հարիւրը կեդրոնացած է Երեւանի մէջ, իսկ Արարատի, Արմաւիրի, Լոռիի, Կոտայքի եւ Շիրակի մարզերէն իւրաքանչիւրին մէջ բնակած է հանրապետութեան մնայուն բնակչութեան 8.6 – 8.7 առ հարիւրը, Գեղարքունիքի մարզին մէջ 7.4 առ հարիւրը, Արագածոտնիի, Սիւնիքի եւ Տաւուշի մարզերէն իւրաքանչիւրին` 4.1 – 4.7 առ հարիւր, իսկ Վայոց Ձորի մարզին մէջ` 1.7 առ հարիւր:

ՎԵՐՋԻՆ 5 ՏԱՐԻՆԵՐՈՒՆ ՅԱՅՏՆԱԲԵՐՈՒԱԾ Է
2000-Է ԱՒԵԼԻ ՅՈՒՇԱՐՁԱՆ

2006-2011 թուականներու ընթացքին Պատմական մշակութային ժառանգութեան գիտական հետազօտական կեդրոնին կողմէ յայտնաբերուած է 2008 յուշարձան: Այս մասին յայտնած է կեդրոնին տնօրէնը` Յակոբ Սիմոնեանը:

Ըստ անոր, յուշարձաններու պահպանութեան պետական ցուցակի մէջ 2005 թուականին ընդգրկուած էին 24.102 յուշարձան, իսկ այժմ այդ թիւը կը կազմէ 26.160, որոնց մեծ մասը այդ յայտնագործուած յուշարձաններն են:

2011-ի ընթացքին կեդրոնը յայտնաբերած է բազմաթիւ բացառիկ յուշարձաններ, որոնց մաս կը կազմէ Երեւանէն 30 քիլոմեթր հեռու, պրոնզէ դարու դամբարանը, ուր յայտնաբերուած է Տիգրան Մեծ զօրավարին դամբարանը, որ կ՛ընդգրկէ 10 հեկտար տարածք եւ շարք մը այլ դամբարաններ եւ ամրոցներ:

Կեդրոնը կը մասնակցի նաեւ բազմաթիւ տեղական եւ միջազգային գիտաժողովներու, իսկ յառաջիկայ տարի պիտի հրատարակուի «Յուշարձան» տարեգիրքը:

ՇՈՒՇԻԻ ՄԵԾ ՇԷՆ ԳԻՒՂԻՆ ՄԷՋ «ՀԱՅԱՍՏԱՆ»
ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԸ ԿԸ ԿԱՌՈՒՑԷ
ԵՐԿՅԱՐԿԱՆԻ ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԿԵԴՐՈՆ

Լեռնային Ղարաբաղի Շուշիի շրջանի Մեծ Շէն գիւղին մէջ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը կը կառուցէ 195 քառ. մեթր տարածութեամբ երկյարկանի համայնքային կեդրոն, որուն մէջ պիտի գործեն գիւղապետարանը, բուժկէտը, գրադարանը եւ հանդիսութիւններու սրահը:

Մեծ Շէնը շրջանի հնագոյն գիւղերէն է, ուր կը բնակին 119 մարդ, մեծամասնութիւնը տարեցներ: Գիւղին բնակիչները կը զբաղին հողագործութեամբ, անասնապահութեամբ, մեղուապահութեամբ: Գիւղը անուանի է 17-րդ դարուն կառուցուած Ս. Պանտելէոն վանքով, որ իր անունը ստացած է ի պատիւ գիւղի այն բժիշկին, որ բազմաթիւ մարդոց կեանքը փրկած է: Վանքը ունի նաեւ թանգարանային անկիւն, ուր ցուցադրուած են պատմական նշանակութիւն ունեցող հնագոյն իրերը:

Նշենք, որ կեդրոնը կը կառուցուի լիբանանահայ համայնքի եւ Հայաստանէն ու Արցախէն նուիրատուներու ֆինանսաւորումով:

 Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES