ՖՐԱՆՍԱՅԻ ՀԱՅ ԴԱՏԻ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

28 յունուարին Շուէտի համարկումի նախարարը` Ազատական-ժողովրդական կուսակցութեան անդամ Էրիք Ուլենհաք, Սթոքհոլմի սինակոկին մէջ Ողջակիզման զոհերու  յիշատակութեան իր ելոյթին մէջ յիշած էր Հիթլերի խօսքերը եւ օգտագործած էր «Հայոց ցեղասպանութիւն» արտայայտութիւնը: Այդ մասին կը հաղորդուէր Շուէտի  կառավարութեան կայքին վրայ:

Նախարարը ըսած էր. «Ատոլֆ Հիթլերին կը վերագրեն «Ո՞վ կը յիշէ հայերուն…»  արտայայտութիւնը: Ան նկատի ունէր Հայոց ցեղասպանութիւնը, որ տեղի ունեցած է Առաջին աշխարհամարտի տարիներուն, երբ մօտ 1,5 միլիոն հայեր, ասորիներ եւ քաղդէացիներ  զոհուեցան այդ երկրին մէջ, որ այսօրուան Թուրքիան է: Ոչ ոք պէտք է արտասանէ` «Ո՞վ կը յիշէ հրեաները»: Նուազագոյնը, որ մենք կրնանք ընել` յարգելու համար Ողջակիզման զոհերուն յիշատակը, միշտ գիտելիքը պահելն է, թէ ինչ եղած է: Եթէ ժխտողներուն թոյլատրուի յաղթել պատմութեան պայքարը, այդ անդառնալի ոտնձգութիւն կ՛ըլլայ զոհերու յիշատակին առջեւ: Եւ մշտապէս կ՛ըլլայ վտանգը, որ ան  կրնայ կրկնուիլ»: Թուրքիոյ պաշտօնական բողոքներուն տեղի տալով, օրեր անց, Շուէտի կառավարութիւնը իր կայքէն վերցուցած է իր նախարարին խօսքը:

Շուէտի այս կառավարութիւնը չորս կուսակցութիւններէ կազմուած նոյն համախմբական կառավարութիւնն է, որ անցեալ տարուան մարտի 11-ին դէմ քուէարկեց Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած հայոց եւ այլ ցեղասպանութիւնները ճանչցող բանաձեւին:

Ֆրանսայի Հայ դատի գրասենեակը բողոքի նամակով դիմած է Շուէտի վարչապետին`  պահանջելով սրբագրել կատարուած փոփոխութիւնը, նկատել տալով, որ նման կեցուածք անյարիր է Շուէտի նման բարձր քաղաքակրթութեան տէր, արդարութեան ու ժողովրդավարութեան յառաջատար երկրի մը համար, շեշտելով յատկապէս այն, որ կառավարութիւնը այդ քայլին դիմած է նահանջելով թրքական պետական ուղղակի ճնշումներուն իբրեւ հետեւանք, ինչ որ կրկնապէս անընդունելի կը նկատուի Սթոքհոլմի հաշուոյն:

Սոյն նամակին օրինակը ուղարկուած է նաեւ համարկման նախարարին, իսկ Ֆրանսայի մէջ Շուէտի դեսպանին հետ տեսակցութեան դիմումին զուգահեռ, դեսպանատուն եւս ուղարկուած է հարկ եղած բողոքը, որուն մասին մեր գրասենեակին կողմէ նաեւ կատարուած է մեծ լրատուական-տեղեկատուական արշաւ Ֆրանսայի մէջ շուէտական տարբեր հիմնարկներու եւ կազմակերպութիւններու մօտ:

2 մարտին Հայ դատի գրասենեակին տնօրէնը եւ գործավարուհին 45 վայրկեան տեսակցութիւն ունեցան Շուէտի դեսպան Կունար Լունտի հետ եւ արծարծեցին հարցը: Դեսպանը յայտնեց, թէ նախարարին ելոյթը անհատական համոզումի հարց էր եւ չէր ցոլացներ իր կառավարութեան կեցուածքը այս թղթածրարին մէջ, հետեւաբար անոր խօսքը, որ տեղադրուած էր կայքէջին վրայ, դուրս բերուեցաւ: Մեր ընկերներուն այն պնդումին վրայ, թէ թրքական պետութեան ճնշումներուն հետեւանքը չէ՞ արդեօք շուէտական կառավարութեան այս քայլը, դեսպանը կտրականապէս մերժեց նման ենթադրութիւն` հաստատելով, թէ իր երկիրը ինքնիշխան է եւ ի՛նք կու տայ իր բոլոր որոշումները` մեկնելով սեփական սահմանադրութենէն եւ սկզբունքներէն: Այստեղ մեր ընկերները ուղիղ վիճաբանութեան ճամբով յայտնած են, թէ նախարարի ելոյթին մէջ ոչ մէկ հակասահմանադրական կեցուածք կայ, ընդհակառակը, ելոյթը յարիր է Շուէտի նման ժողովրդավար, բարձր քաղաքակրթութեան տէր պետութեան մը համամարդկային գաղափարներուն եւ սկզբունքներուն, որուն մեծագոյն ջատագովներէն մէկը հանդիսացած է մինչեւ օրս:

Share this Article
CATEGORIES