ՆՈՐ ԳԻՐՔԵՐ. ԷՋԵՐ ԱՌՕՐԵԱՅԷՆ

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ

Բախտը կամ ժամանակը ունին իրենց քմայքները անհատի մը կեանքին հանգրուանները դասաւորելու: Այս մտածումը ունեցանք երբ կարդացինք վերջերս Հալէպի մէջ հրատարակուած Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեանի պատմուածքներու գիրքը «Էջեր Առօրեայէն»:

Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան եպս. Սարգիսեանի հովանաւորութեամբ, Գաբրիէլ եւ բժշկհ. Անժէլ Չեմպերճեաններու մեկենասութեան հրատարակչական հիմնադրամով, «Այգ» մատենաշար թիւ 16:

1980-ական թուականներէն սկսեալ Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեան տարուած է մուսաներու ներշնչած խանդավառութենէն, դէպի գրականութիւն ստեղծագործական արտայայտութիւններ հրապարակելու: Ան Հալէպի Քարէն Եփփէ Ճեմարանի աշակերտական տարիներէն գրած է Ճեմարանի «Ծիլեր» հանդէսին մէջ, արժանացած գնահատանքի: Հայերէն լեզուի իր ուսուցիչը` Մկրտիչ Մկրտիչեան քաջալերած է զինք շարունակելու գրականութեան իր ճամբան, ուսուցիչ մը, որուն մասին գովասանքներ լսած ենք հալէպահայ ճեմարանական մեր ծանօթներէն: Նուիրեալ ուսուցիչը միշտ կ՛արժանանայ յիշատակելի դրուատիքի: Այս մասին Սիրուն արտայայտուած է իր մէկ պատմուածքին մէջ: Ան գրիչը մէկ կողմ չէ դրած, հետեւած է Հալէպի մէջ լոյս տեսնող «Գանձասար» շաբաթաթերթին մէջ ստորագրելով յօդուածներ, պատմուածքներ: Աշխատակցած է նաեւ «Ազդակ»-ի «Բագին»-ի: Իր ընթերցողներէն լսած է դրուատական քաջալերանք, որով շարունակած է ծաղկեցնել իր սիրած գրականութիւնը:

Սիրուն Հաճէթեան առիթը չէ ունեցած երիտասարդական վաղ  տարիներուն լոյս ընծայելու հատոր մը, բայց այսօր կը բախտաւորուի իր երախայրիքով ներկայանալու ընթերցողին, կեանքէն վերցուած, ապրուած առօրեան, պարզ ու պատմողական ոճով: 126 էջերու վրայ 24 պատմուածքներ են, ընտանեկան, ծնողական սէրեր արտայայտող, անմիջական շրջապատին կեանքը, կենսաձեւը պատկերացնող, իր զգացական աշխարհին ուրախ եւ ցաւոտ տրամադրութիւններէն մեկնած: Այս կին գրողը անտարբեր չէ մարդկային առաքինութիւններուն եւ թերութիւններուն դիմաց: Կը պախարակէ չարը, կը մեծարէ ազնիւ հոգիները, կը ցաւակցի զրկեալին, ընթերցողը հրաւիրելով ճանչնալու մարդկային հոգեկան ու մտաւոր ժառանգութիւնները, իրենց բարի եւ չար գիծերով:

Իրեն համար իր հայրը ազնուագոյն, վեհանձն անձնաւորութիւնն է, զոր շատ քիչ ճանչցած է, հազիւ մանկական տպաւորութիւններ. մահը բաժնած է զիրենք անժամանակ: Մայրը սակայն մնացած է իր հետ մինչեւ ծերութիւն, արժանացած է անոր գուրգուրանքին, հովանաւորութեան, գովքը հիւսելով սրտին մաքուր տրոփին:

Սիրուն Հաճէթեան մոլի ընթերցող մըն է, ինչ որ խրախուսած է զինք մտերմանալու մեր գրողներուն հետ: Վարպետ պատմող մըն է, կը զարգացնէ իր խօսքերը նոյնիսկ խօսակիցին ուշադրութիւնը կեդրոնացնելով իր վրայ:  Լաւ պատմողի իր շնորհքը թեւաւորած է զինք կեանքին սեւ ու ճերմակ պատմութիւնները գրիչով փոխանցելու ընթերցողին, որուն կարծիքին կրնայ արժանանալ, իւրաքանչիւր տեսակէտի յատուկ արժեւորումով:

Շնորհաւորելի նախաձեռնութիւն մըն է այս հրատարակութիւնը, որ ջերմեռանդ տրամադրութեան մը արդիւնքն է, հետեւած ըլլալով «Ուշ լինի, նուշ լինի» ժողովրդային ասացուածքին: Գիրք մը, որ մեզի կը ծանօթացնէ Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեանը: Գիրք մը, ուր չենք հանդիպիր արտառոց տեսարաններու, իր պարզ արձանագրութեամբ անմիջական տպաւորութիւն կը թողու, ինչ որ կը փնտռուի ընդհանրապէս: Ան ունի լեզուական ճաշակ, հեռու է խրթնաբանութիւններէ կամ այլ տեսակի ընթերցանութիւնը դժուարացնող խաղերէ: Ժողովուրդին մատչելի գիրքն է, հետեւաբար կ՛արժէ կարդալ ծանօթանալու համար ընտանեկան սրբութիւններու պահպանման:

Իւրաքանչիւր ընթերցող կը փնտռէ իր սիրած ոճային զարգացումները, խորքային իմաստաւորումները: Ուրեմն հարկ է կարդալ կարենալ զգալու համար հեղինակին մատուցած գրականութիւնը:

 

 

Share this Article
CATEGORIES