«ԼՐԱՏՈՒԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԽՆԴԻՐԸ ՊԷՏՔ Է ԼԻՆԻ ՀԱՄԱՔԱՅԼ ԸՆԹԱՆԱԼ ԺԱՄԱՆԱԿԻ ՀԵՏ, ԲԱՅՑ` ՊԱՀԵԼ ԱՅՆ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԻՒՆԸ, ԱՅՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ, ՈՐՈՆՑ ԾԱՌԱՅԵԼ ԵՆ ՄԵՐ ԼՐԱՏՈՒԱՄԻՋՈՑՆԵՐԸ» Կ՛ԸՍԷ ԱՂՈՒԱՆ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ

«Ալիք»-ի 80-ամեակի յոբելեանական ձեռնարկը նոյեմբերին ինքնին հէնց պատեհ առիթ հանդիսացաւ ՀՅԴ Բիւրոյի մամուլի եւ քարոզչութեան պատասխանատու Աղուան Վարդանեանի այցին. այց, որի ժամանակ էլ «Ալիք» օրաթերթը հարցազրոյց կազմակերպեց Ա. Վարդանեանի հետ` շօշափելով այժմէական հարցեր, որոնք ուրուագծւում են մամուլի տեղեկատուական եւ ընդհանրապէս քաղաքական ոլորտներում:

Հ.- Պրն. Վարդանեան, ինչպիսի՞ հեռանկար կարելի է ուրուագծել, ըստ ձեզ, հայկական մամլոյ եւ քարոզչութեան մեքենայի գործունէութեան համար:

Պ.- Գիտէք, ի վերջոյ, մեր ժողովուրդը տասնամեակներով, դարերով բացառիկ նշանակութիւն է տուել խօսքին, գրաւոր խօսքին` առաւել եւս:

Ի վերջոյ, ինչ-որ առումով մեզ համար ինքնութեան բացայայտման, մեր հայկականութեան բացայայտման համար վիթխարի նշանակութիւն է ունեցել հայ գիրը, հայ խօսքը, հայ լեզուն, յատկապէս` պետականութեան բացակայութեան պայմաններում:

Մամուլը, զանգուածային լրատուամիջոցներն այն հնարաւորութիւններն են, որոնք մարդկանց առաջին հերթին տեղեկացուած են դարձնում, մարդկանց տալիս են ո՛չ միայն լուրեր, տեղեկութիւն, այլ նաեւ` մտածողութիւն, արժէքների կողմնորոշում ու նաեւ հեռանկար են բացում, եւ այս առումով հայ մամուլը վիթխարի դերակատարութիւն է ունեցել: Աշխարհը փոխւում է, ժամանակները փոխւում են, թեքնիք միջոցները փոխւում են, բայց խօսքի արժէքը մեր իրականութեան մէջ, վստահ եմ, ոչ թէ պակասում, այլ աւելանում է:

Լրատուամիջոցների խնդիրը պէտք է լինի համաքայլ ընթանալ ժամանակի հետ, օգտուել ամենագերժամանակակից միջոցներից, բայց պահել այն առաքելութիւնը, այն նպատակները, որոնց ծառայել են մեր լրատուամիջոցները: Ես վստահ եմ, որ մեր ժողովրդի աշխարհով մէկ սփռուած լինելու իրողութիւնը, որ ինքնին մեր ողբերգութեան հետեւանքն է, կարող է նաեւ վերածուել մեր հզօրութեան աղբիւրի, եթէ մենք կարողանանք այս աշխարհով ցրուած լինելը դարձնել կազմակերպման միջոց, դարձնել աշխարհի վրայ ազդելու հնարաւորութիւն` ի շահ մեր պետականութեան, ի շահ մեր ժողովրդի: Եւ այստեղ վիթխարի առաքելութիւն, դերակատարութիւն են ունենում զանգուածային լրատուամիջոցները. ես վստահ եմ, որ մենք կարողանալու ենք սա իրականութիւն դարձնել: Այսօր դժուարութիւնները շատ-շատ են, յատկապէս` գրաւոր, տպագիր մամուլի պարագայում, բայց նաեւ «Ալիք» օրաթերթի փորձը, փորձառութիւնը, 80-ամեայ կենսագրութիւնը եւ բազմաթիւ այլ տպագիր օրկանների փորձառութիւնը բացում են այն տեսադաշտը, բացում են այն հորիզոնները, որոնցով եթէ մենք կարողանանք ժամանակակից միջոցներով աշխատել այդ ուղղութեամբ իսկապէս, մեր մամուլը դարձեալ կը շարունակի հայութեան մէջ վիթխարի դերակատարութիւն ունենալ:

Հ.- Վերջերս սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը յայտարարեց, որ Լրագրողների 6-րդ համաժողովը նուիրուած է  լինելու Հայոց մեծ եղեռնի 100-ամեակին եւ լրատուամիջոցների դերին. ձեր կարծիքով, ՀՅԴ մամուլի ներդրումը այստեղ ո՞րն է լինելու:

Պ.- Ես ուղղակի չէի բաժանի այս պարագայում դաշնակցական մամուլի առանձին դերակատարութիւնը միւս մամուլի առանձին դերակատարութիւնից, գոնէ Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ այս ճանապարհը, ես կարծում եմ, համազգային խնդիր է եւ դաշնակցական մամուլի առաքելութիւնը կարող է լինել իր փորձառութեան փոխանցումը միւսներին:

Դաշնակցական մամուլը, սփիւռքի մամուլը տասնամեակներ շարունակ ինքը ցեղասպանութեան ճանաչման ուղղութեամբ, ցեղասպանութեան ճանաչման կարեւորութեան ուղղութեամբ տարբերւում է հայաստանեան մամուլի, խորհրդային, բնականաբար, փակ շրջանի մամուլից եւ սա` այս գործօնը, կարող է շատ օգտակար լինել միւսների համար: Բայց ինձ համար շատ աւելի կարեւոր է, որ մենք ոչ թէ մեր կաթսայի մէջ եփուենք, մեր մէջ փակուենք, այլ կարողանանք այս հարցերը դարձնել համընդհանուր, ոչ միայն համահայկական, այլեւ` միջազգային, համաշխարհային չափորոշիչով:

Չափից դուրս կարեւոր է, որ մենք կարողանանք ներգրաւել առաջինը` հայ ազգի այն լրագրողներին, խմբագիրներին, ովքեր աշխատում են օտար լրատուամիջոցներում, ազդեցիկ, կարեւոր լրատուամիջոցներում եւ համախմբել, կազմակերպել նրանց, նրանց միջոցով այս հարցը արծարծել միջազգային ասպարէզում: Սա մի կարեւոր ոլորտ է, որի մասին մենք շատ ենք խօսել տարիներ շարունակ, բայց այդպէս էլ համակարգուած աշխատանք չի արուել:

Երկրորդ` համախմբել, կազմակերպել օտարազգի այն լրագրողներին, խմբագիրներին, զանգուածային լրատուամիջոցների աշխատակիցներին, ովքեր այսպէս կամ այնպէս համակիր են մեզ, մեզ հետ աշխատակցել են, մեզ հետ կապեր ունեն, մեր տուած տեղեկատուութեան շնորհիւ` կը կարողանան այս հարցերը դարձեալ բարձրացնել իրենց հրատարակած օրկաններում` ե՛ւ ելեկտրոնային, ե՛ւ տպագիր: Այստեղ ես կարծում եմ, որ մենք ունենք մի խնդիր` այս երկու շերտերին, այս երկու ոլորտի լրագրողներին ի մի բերել, կազմակերպել, նախ հաւաքել նրանց, տեղեկատուական շտեմարան ստեղծել, կապ հաստատել նրանց հետ, նրանց տրամադրել տեղեկատուութիւն, նիւթեր, վերլուծութիւններ, որպէսզի նրանք էլ դրա հիման վրայ կարողանան աշխատել: Սա, ես կարծում եմ, նաեւ մեր սփիւռքեան, այդ թւում նաեւ դաշնակցական մամուլի կարեւորագոյն անելիքներից   պէտք է լինի:

Հ.- Դուք նախկինում զբաղեցրել էք աշխատանքի եւ ընկերային ապահովութեան հարցերի նախարարի պաշտօնը: Այսօր այս ոլորտը բեւեռացուած է եւ ժողովրդական զանգուածների մտահոգութեան թիւ մէկ առարկան է: Ինչպէ՞ս դա կը բնութագրէք այսօր` հաշուի առնելով, որ ՀՅԴ-ն ունի լայն ծրագրային  դրոյթներ` այդ ոլորտին կապուած:

Պ.- Ոլորտը` աշխատանքի եւ ընկերային հարցերի ոլորտը, այնպիսին է, որ այստեղ խնդիրները անվերջանալի են, այնպէս չէ, որ մեր ղեկավարած տարիներում բոլոր հարցերը լուծուած էին: Ուղղակի մի առանձնայատկութիւն կար` այդ տարիները համընկան մեր երկրի տնտեսութեան բաւական ուժական աճի տարիներին եւ խնդիրները ճիշդ ծրագրաւորելու դէպքում` բաւական արմատական բարեփոխումներ կատարուեցին ոլորտում, եւ նաեւ ինչ-որ առումով պետական պիւտճէի հնարաւորութիւնները հասցէական գնում էին դէպի այդ հսկայական շերտերը, որովհետեւ  ընկերային ոլորտի շահառուները միլիոնաւոր մարդիկ են: Աղքատութիւնը էապէս կրճատուել էր, ծայրայեղ աղքատութիւնը առաւել կտրուկ էր կրճատուել, բազմաթիւ ծրագրեր էին իրականացւում. այդ ծրագրերը այսօր էլ են շարունակւում, բայց վերջին տարիների տնտեսական անկումը, համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը էապէս հարուածեց նաեւ պետական պիւտճէի հնարաւորութիւններին եւ, բնականաբար, այստեղ եւս գնաճը, միջոցների սղութիւնը վիճակը առաւել վատթարացրեցին: Այն հիմնական ուղղութիւնը, որ տարիներ շարունակ մշակուել էր եւ բարեփոխումներ էր իրականացւում, շարունակւում է, բայց միջոցների սղութիւնը հնարաւորութիւն չի տալիս շատ աւելի էական տեղաշարժեր արձանագրել:

Այսօր էլ Դաշնակցութիւնը այս ուղղութեամբ ուսումնասիրութիւններ է կատարում, եւ առաջիկայում մի շարք ոլորտների վերաբերեալ հրապարակային քննարկումներ կը լինեն, արդէն գիրք է հրատարակւում «Հրայր Մարուխեան» հիմնադրամի կողմից, որը վերաբերում է առողջապահութեան, ընկերային, բնակարանաշինութեան եւ աշխատանքի զբաղուածութեան ոլորտներին:

Մենք այդ ուղղութեամբ, իբրեւ քաղաքական ուժ` կուսակցութիւն, աշխատում ենք եւ այսօր էլ վերլուծութիւններ, ուսումնասիրութիւններ ենք կատարում, որոնք վաղը կը ծառայեցուեն, եթէ մենք կարողանանք էական դերակատարութիւն ունենալ պետական կառավարման մէջ. այդ վերլուծութիւնները, այդ ուսումնասիրութիւնները կը ծառայեցուեն որոշակի արդէն աշխատանքների ընթացքում:

Հ.- Հայաստանում նախընտրական կրքերը թէժանում են, պաշտօնանկութիւններ, հանրահաւաքներ եւ ինչ-որ տեղ անորոշութիւններ` գալիք օրերում: Ո՞րն է, պրն. Վարդանեան, ձեր գնահատականը:

Պ.- Գիտէք, ինչ-որ առումով գործընթացներ են: 2012 թուականի մայիսի 6-ին նշանակուած է` արդէն խորհրդարանական ընտրութիւններն են, եւ դրանից անմիջապէս յետոյ, ընդամէնը 8-9 ամիս յետոյ, նախագահական ընտրութիւններն են եւ, բնականաբար, քաղաքական բոլոր զարգացումները ուղղուած են այս երկու համապետական միջոցառումներին:

Իւրաքանչիւր քաղաքական ուժ իր խնդիրները ձեւակերպում է առաջիկայ այդ համապետական ընտրութիւններում առաւելագոյն ձայներ հաւաքելու իր ծրագրերը կեանքի կոչելու հնարաւորութիւն ստանալու առումներով:

Այն, ինչ կատարւում է այսօր` վերջին պաշտօնանկութիւնները, նախագահի նշանակումները այս լոյսի տակ են:

Այստեղ, ի հարկէ, կայ լուռ նաեւ այսպէս ասած` լարում, մրցակցութիւն յատկապէս իշխանութեան, եւ քոալիսիոնի մէջ գտնուող երկու առանցքային ուժերի` Հանրապետական կուսակցութեան եւ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան միջեւ այս լուռ մրցակցութիւնը ակնյայտ է, եւ որոշ զարգացումներ բխում են այս մրցակցութիւնից:

Ցաւօք, Հայաստանում նոր նշանակումները պարզ, մատչելի, հասկանալի բացատրութիւններով չեն տրւում: Հասարակութիւնը չի կարողանում իմանալ, թէ լա՛ւ, այս պատասխանատու պաշտօնեային հանեցին աշխատանքից. ինչո՞ւ համար: Ընդհանրապէս քաղաքակիրթ այդ աւանդոյթը Հայաստանում եւ ոչ միայն այսօր, նախկինում էլ չի եղել. շատ յաճախ է պատահել, որ մեր բարձրաստիճան պաշտօնեաները, նախարարները իրենց աշխատանքից ազատուելու մասին իմացել են լուրերից, հեռուստատեսութեամբ եւ այլն: Այսինքն ամենավատը այստեղ սա է, որ հասարակութիւնը, քաղաքացին պէտք է հասկանան, որ եթէ այս մարդուն ազատում են, ազատում են` ինչի՞ համար, եթէ այս մարդուն նշանակում են, նշանակում են` ինչի՞ համար, որպէսզի ասէկոսէները, բամբասանքները, միմեանց վրայ ցեխ շպրտելու այս թաքուն աշխատելու սովորութիւններին կամաց-կամաց վերջ տրուի: Ամենահիմնական խնդիրը սա է, այլապէս` բնական է, ցանկացած պետութեան մէջ էլ պաշտօնանկութիւնները բնական են, մէկը պէտք է գնայ, յաջորդը պէտք է գայ, ոչ մի բան յաւերժ չէ. բայց ես մի բան եւս կը ցանկանայի այստեղ յաւելել` գնացողների եւ եկողների այսպէս ասած անմնացորդ հաւատարմութեան այս յայտարարութիւնները հանրապետութեան նախագահին կամ իշխող կուսակցութեանը, սա մի քիչ չափը անցնում է: Նոյնը կարելի է ասել մէկ-երկու բառով յստակ, բայց անմնացորդ ծառայելու այս խոստումները… Գիտէք` մարդ որքան շատ է խօսում, այնքան նրա խօսքերին քիչ պէտք է հաւատալ, եթէ մարդը իսկապէս սկզբունքային է, իսկապէս իր արժանապատուութիւնը ունի, իր ծրագրերը  եւ նպատակներն ունի, առանց շատ խօսելու էլ` այդպէս կը վարուի:

Սա է` ընտրութիւնները մօտենում են, ամէն մէկը փորձում է իր դիրքերը ամրացնել, իրենց կարծիքով` լաւագոյն մարդկանց առաջ բերել, որպէսզի կարողանան ընտրութիւններում առաւելագոյն ձայն հաւաքել:

Մրցակցութիւնը շատ ուժեղ է լինելու. այս անգամ, ես վստահ եմ, որ ինչպէս նախորդ, բոլոր յաջորդ ընտրութիւններում Դաշնակցութիւնը աւելի քուէ է հաւաքել, քան թէ նախորդում, այս անգամ եւս մենք կարողանալու ենք մեծացնել մեր ընդհանուր քուէների թիւը:

Հարցազրոյցը վարեց
ԱՐՄԻՆԷ ԷԼԻԱԶԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES