ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՕՐ` ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ՀԱՄԱՐ. ՖՐԱՆՍԱՅԻ ԾԵՐԱԿՈՅՏԸ ՈՐԴԵԳՐԵՑ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ԺԽՏՈՒՄԸ ՔՐԷԱԿԱՆԱՑՆՈՂ ՕՐԻՆԱԳԻԾԸ

Ֆրանսական ծերակոյտը` քննարկումներուն ընթացքին

Ֆրանսայի ծերակոյտը երէկ երեկոյեան ժամը 23:23-ին 127 թեր եւ 86 դէմ քուէներով որդեգրեց Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծը: Քուէարկութեան արդիւնքէն անմիջապէս ետք, ծերակոյտի շէնքին առջեւ հաւաքուած հայերը սկսան «Զարթիր Լաօ» երգով տօնել օրինագիծի որդեգրումը: Օրէնքը գործադրելի դառնալու համար կարիքը կայ նախագահ Նիքոլա Սարքոզիի ստորագրութեան:

Թրքական «Ռատիքալ» օրաթերթի կայքէջը դիպուկ կերպով նշեց, որ «թուրքերը գացին իրենց տուները, հայերը սկսան տօնել»: Եւրոպայի տարբեր շրջաններէն Փարիզ եկած թուրքերը արդէն քուէարկութենէն առաջ սկսած էին հեռանալ ծերակոյտի շէնքին առջեւէն:

Ծերակոյտը 16:04-ին սկսաւ քննարկել նշեալ օրինագիծը, որ Ֆրանսայի մէջ Հայոց ցեղասպանութիւնը ժխտողներուն դէմ մինչեւ մէկ տարուան բանտարկութեան եւ 45 հազար եւրօ տուգանքի պատիժ կը սահմանէ:

Խորհրդարանին հետ կապերու հարցով նախարար Փաթրիք Օլիէ յայտնեց, որ «ժխտողականութիւնը մեր հաւաքական յիշողութեան դէմ գերագոյն անարգանքն է»: Ան նշեց, որ եթէ օրէնքին դէմ պէտք էր բողոքել, այդ մէկը պէտք էր կատարել 20 տարի առաջ հրէական Ողջակիզումի ժխտումը քրէականացնող օրէնքի որդեգրման ընթացքին: Ան տրամաբանական չնկատեց, որ խորհրդարանին կողմէ ճանչցուած երկու ցեղասպանութիւններուն նկատմամբ տարբեր մօտեցումներ ցուցաբերուին` առաջինին ժխտումը քրէականացնելով, իսկ երկրորդինը` ոչ: Նախարար Օլիէ օրինագիծի որդեգրումը արդարութեան կիրարկում նկատեց եւ նշեց, որ Ֆրանսա այսպիսի օրէնք մը որդեգրող առաջին երկիրը պիտի չըլլայ: Նախարարը օրինագիծի քննարկումը անհարկի նկատեց, որովհետեւ անոր հիմքը տասը եւ քսան տարի առաջ կատարուած է: Ան նշեց, որ օրինագիծի որդեգրումով ծերակուտականները ցեղասպանութեան ճանաչում չէ որ կ՛ընեն, այլ` Ֆրանսայի օրէնքը կ՛ամբողջացնեն: Ան ընդգծեց, որ կառավարութիւնը կը զօրակցի այս օրինագիծին, եւ ծերակուտականները հրաւիրեց միաձայնութեամբ որդեգրելու օրինագիծը:

Ծերակոյտի իրաւական հարցերով յանձնախումբի զեկուցող Ժան-Փիեռ Սիւէօր յայտնեց, որ Հայոց ցեղասպանութեան փաստը որեւէ ձեւով հարցականի տակ չէ եւ այսօրուան քննարկումը անոր շուրջ չէ, այլ օրէնքին` ի՞նչ բան կրնայ ընել կամ չընել: Ան ըսաւ, որ ժխտողականութիւնը ահաւոր է, եւ «մենք զայն կը դատապարտենք»: Սիւէօր զգուշացուց, որ եթէ սահմանադրական դատարանը այս օրինագիծը հակասահմանադրական նկատելով մերժէ, այդ մէկը ժխտողականութեան համար յաղթանակ մը պիտի ըլլայ եւ այդ վտանգը իսկական է ու կրնայ վիրաւորել ֆրանսահայութեան զգացումները:

Իզապել Փասքէ ըսաւ, որ Ֆրանսայի նախագահը հայկական համայնքը կ՛օգտագործէ իր ընտրական շահերուն համար եւ ընդգծեց, որ այս օրինագիծը ընտրական նպատակներ կը հետապնդէ: Անոր խօսքը ծերակուտականներուն մօտ զայրոյթ յառաջացուց: Ծերակուտականը քննադատեց Փարիզի մէջ թուրքերուն ցոյցը եւ նշեց, որ հայերը իրաւունք ունին օրէնքով պաշտպանուիլ պահանջելու:

Ձախ արմատական կուսակցութեան անդամ Ժաք Մեզար յայտնեց, որ օրինագիծը ընտրական քայլ մըն է եւ մեծ սխալ մը պիտի ըլլայ ֆրանսական սահմանադրութեան դէմ, եւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ անոր ծանր հետեւանքները անտեսուած են: «Մենք կ՛ուզենք, որ մեր գործընկերները մերժեն այս օրինագիծը, սակայն ընտրական հաշիւները պիտի յաղթանակեն»:

Իշխող կուսակցութենէն Ռոժէ Քարուչի յայտնեց, որ Ֆրանսա երկու ցեղասպանութիւն ճանչցած է, սակայն անոնց ժխտումին նկատմամբ նոյն ձեւով չենք վարուիր: Ան նշեց, որ զոհերը զոհեր են եւ ջարդերը ջարդեր, ինչո՞ւ հայ զոհերը հրեայ զոհերուն նոյն իրաւունքը չունենան:

Ֆրանսական ծերակոյտը` քննարկումներուն ընթացքին (Լուսանկարները` ՖԻԼԻՓ ՓԻԼԻՊՈՍԵԱՆի)

Բնապահպան կուսակցութենէն Էսթեր Պենպասա յայտնեց, որ Թուրքիա պէտք է իր պատմութեան սեւ էջերուն հետ դէմ յանդիման գայ: Ան ըսաւ, որ ժխտողականութիւնը Թուրքիոյ մէջ իսկական ճարտարարուեստ մըն է: «Այս օրինագիծը Թուրքիոյ կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումին պիտի չծառայէ, ոչ ալ` հայ-թուրք երկխօսութեան», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ Թուրքիայէն դուրս Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը անիմաստ է: Ան նշեց, որ ինք եւ իր կուսակցութիւնը օրինագիծին դէմ են:

Ընկերվարական կուսակցութենէն Լիւք Քարվունաս յայտնեց, որ ցեղասպանութիւնը ամբողջ մարդկութեան բնաջնջումն է, իսկ այս օրինագիծը պարզապէս օրէնք դնել չէ, այլ` ամէն ինչ իր տեղը դնելը: «Հոս կը քննարկուի քաղաքակրթական, պատմական երեւոյթը», ընդգծեց ան:

Բնապահպան կուսակցութենէն Ժան-Վենսան Փասէ յայտնեց, որ քաղաքական գործիչի մը համար աւելի դժուար բան չկայ, քան ամբողջ ազգի մը չարչարանքը դատելը: «Դժուար է այս օրինագիծին «ոչ» քուէարկել», ըսաւ ան: «Մեր դերը ոչ թէ պատմական իրադարձութիւններու օրէնքներ ընդունիլն է, այլ ստեղծել ճշգրիտ օրէնքներ, որոնք կրնան նուազեցնել խտրականութիւնը… Այս քննարկումները պէտք է շարունակական ըլլան: Առանց Թուրքիոյ կողմէ ընդունման ցեղասպանութեան հարցը չի կրնար լուծուիլ»: Ան նշեց, որ «հայեր եւ թուրքեր դուրսը ցոյց կը կատարեն: Այսպիսի օրէնքի որդեգրումը պէտք է հայ եւ թուրք ժողովուրդները միացնէ»:

Հանրապետական կուսակցութեան ներկայացուցիչ Նաթալի Պուլէ յայտնեց, որ «մեր հայ հայրենակիցները կարեկցանքի կարիք ունին եւ Ֆրանսան պատասխանատուութիւն ունի իր հայրենակիցներուն նկատմամբ»: Ան ողջունեց օրինագիծի քննարկումը եւ կոչ ուղղեց զայն որդեգրելու:

Ընկերվարական կուսակցութենէն Պեռնար Փիրաս յայտնեց, որ այս քննարկումները նախընտրական բնոյթ չունին, սակայն օրինագիծը կրնայ հայ եւ թուրք ժողովուրդներուն միջեւ պառակտում ստեղծել եւ լուրջ հետեւանքներ ունենալ: Ան նշեց, որ պէտք է թոյլ տալ, որ այս հարցով պատմաբանները աշխատին:

Նախարար Օլիէ երկրորդ անգամ խօսք առնելով ծերակուտականներուն յիշեցուց, որ 2001-ին հրէական Ողջակիզումի օրէնքը գրեթէ միաձայնութեամբ որդեգրած էին, «իսկ հիմա ինչո՞ւ զայն սահմանադրական դատարանին փոխանցելու մասին կը խօսիք, եթէ օրէնքը հակասահմանադրական էր, այդ քայլը 2001-ին պէտք էր կատարէիք»:

Նախքան օրինագիծի քննարկումը, Անգարա վերջին անգամ ըլլալով զգուշացուց Փարիզը: Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու յայտարարեց, որ «թրքական կառավարութիւնը Ֆրանսայի դէմ վրէժխնդրական միջոցառումներ պիտի որդեգրէ, եթէ Ֆրանսայի ծերակոյտը որդեգրէ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծը»` աւելցնելով, որ «նախապէս ճշդեցինք շարք մը միջոցառումներ, որոնք մտադիր ենք գործադրելու, եթէ օրինագիծը վերջնականապէս որդեգրուի: Ոչ ոք պէտք է այդ ուղղութեամբ կասկած ունենայ»:

«Այդ օրինագիծը միջնադարեան հաւատաքննութեան որոշումներու նախատիպ կը նկատուի», յայտարարեց Տաւութօղլու, որ Իրանի հիւլէական թղթածրարին հարցը քննարկելու համար Պրիւքսել նախատեսուած իր այցելութիւնը չեղեալ յայտարարած էր` ծերակոյտի քննարկման հետեւելու համար:

Ֆրանսայի Հայ դատի գրասենեակի տնօրէն Հրաչ Վարժապետեան երէկ առաւօտեան «Ազդակ»-ին յայտնեց, որ Փարիզի մէջ ցոյց կատարող թուրքերը քաղաքականացած չեն, այլ` ֆութպոլի թրքական խումբերու համակիրներու մակարդակի ամբոխ մըն են, որոնք ցոյցի ընթացքին «Ալլահու Աքպար Թիւրքիյէ»-ի նման իսլամական բացագանչութիւններ կատարած են, ինչ որ բնականաբար ֆրանսական հանրութեան մօտ ժխտական տպաւորութիւն կը ստեղծէ: Ան ըսաւ, որ ֆրանսական մամուլը թուրքերու ցոյցը անտեսելով անոր միայն լուսանցքային կարեւորութիւն ընծայած է: Ըստ ֆրանսական մամուլին, ցոյցին մասնակից թուրքերուն թիւը 15 հազար է: Անոնք Եւրոպայի տարբեր շրջաններէն 150 փոխադրակառքերով Փարիզ հասած են:

ՆԱԼԲԱՆԴԵԱՆ Կ՛ՈՂՋՈՒՆԷ ՖՐԱՆՍԱՅԻ
ԾԵՐԱԿՈՅՏԻՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ

Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեան երէկ ողջունեց Ֆրանսայի ծերակոյտին մէջ ցեղասպանութիւններու ժխտումը քրէականացնող օրինագիծի ընդունման փաստը:

Ան իր կատարած յայտարարութեան մէջ նշեց.

«Այսօր ծերակոյտի ընդունած որոշումը 2001 թուականին Ֆրանսայի կողմից Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման մասին օրէնքի տրամաբանական շարունակութիւնն է: Այս օրը ոսկէ տառերով կը գրուի ոչ միայն ֆրանսացի եւ հայ ժողովուրդների բարեկամութեան պատմութեան մէջ, այլեւ աշխարհում մարդու իրաւունքների պաշտպանութեան տարեգրքում եւ կը լրացնի մարդկութեան դէմ յանցագործութիւնների կանխարգելման առկայ մեքանիզմները:

Ֆրանսան վերահաստատեց իր առանցքային դերակատարութիւնը որպէս համամարդկային արժէքների անշահախնդիր պաշտպան:

Ես կը ցանկանայի մեր երախտագիտութիւնը յայտնել Ֆրանսայի Հանրապետութեան նախագահին, ծերակոյտին, Ազգային ժողովին, կառավարութեանն ու Ֆրանսայի բարեկամ ժողովրդին»:

 

 

Share this Article
CATEGORIES