«ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ ԶՈՀ` ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԸ». ՖՐԱՆՍԱԿԱՆ ԵՐԳԻԾԱԹԵՐԹԻՆ ԼՈՒՐՋ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒՄԸ` ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴԻ ՆԵՐՔԻՆ ՊԱՏԿԵՐԻՆ

Փարիզի «Նոր Յառաջ» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ «Քանար Անշենէ» երգիծաթերթը իր վերջին` 8 փետրուարի թիւին մէջ, վերոնշեալ խորագիրը կրող շատ լուրջ գրութեամբ մը, զոր ստորագրած է Ժան-Միշել Թենար, կրկին կ՛անդրադառնայ պատժելիութեան օրէնքին անցքերուն, բայց մանաւա՛նդ կու տայ Սահմանադրական խորհուրդին ներքին պատկերը:

Յօդուածագիրը յիշեցնելէ ետք, թէ մեծ գոհացում պատճառելով թուրքերուն եւ զայրոյթը շարժելով նախագահ Սարքոզիի, օրէնքը հասած է Սահմանադրական խորհուրդ, հարց կու տայ, թէ արդեօք բաւարար թիւով անդամներ պիտի գտնուի՞ն վճռելու համար անոր ճակատագիրը… Քանի որ արդէն Շիրաք յայտարարած է, որ այլեւս ի վիճակի չէ ներկայանալու (իրեն դէմ յարուցուած դատերուն – «ՆՅ») իբրեւ կասկածեալ: Այս պայմաններուն մէջ աւելի քան հաւանական է, որ ան այլեւս, նոյնպէս ի վիճակի չըլլայ մասնակցելու Սահմանադրական խորհուրդի աշխատանքներուն: «Ինչ կը վերաբերի Ժիսքարին, առողջական վիճակը լաւ է, բայց ան ալ երբեք կանոնաւորաբար ներկայ չ՛ըլլար: Գալով նախկին չորս խորհրդարանականներու` Միշել Շառասի, Հիւպեր Հենելի, նախկին երկու երեսփոխաններ` Ժաք Պառոյի եւ Ժան-Լուի Տըպրէի, «կրնա՞ն արդեօք քննարկել սահմանադրականութիւնը` օրէնքի մը, որուն մէկ մասը ընդունեց Պուրպոն պալատը «Ազգ. Ժողով – «ՆՅ») իրենց պաշտօնավարած շրջանին», հարց կու տայ Ժ.-Մ. Թենար:

ԹՈՒՐՔԻ ՊԷՍ ԶՕՐԱՒՈՐ
ԼՈՊԻ ՄԸ

Ուրեմն, հարցին մասին անմիջապէս մտահոգութիւններ ծագած են: Խորհուրդի քարտուղարութիւնը քննութիւն կատարած է` իմանալու համար, թէ ատենին վերոնշեալները ի՞նչ ձեւով գործածած են իրենց քուէները: Վերջապէս յայտնի դարձած է, որ անոնցմէ ոչ մէկը մասնակցած է քուէարկութեան: 2001-ի այդ քուէարկումին` Շառաս ուզած է դէմ ձայն գործածել, բայց վերջ ի վերջոյ չէ մասնակցած. նոյնը ըրած է Հենել ու չէ մասնակցած քուէարկութեան, հակառակ անոր որ օրէնքին մէջ փոփոխութիւններու դիմում մը ներկայացուցած էր: Ան «Քանար»-ին յայտնած է, թէ նկատի ունենալով այդ հանգամանքը, որոշած է չմասնակցիլ պատժելիութեան օրէնքին վիճարկումներուն: Յօդուածագիրը կ՛ըսէ, թէ խելօք որոշում մըն է ատիկա, մանաւանդ երբ նկատի առնուի, որ Հենել մաս կը կազմէ «Վոսփորի հիմնարկ» թրքական կազմակերպութեան գիտնականներու խորհուրդին: Այդ հիմնարկը ֆրանսացի երեսփոխաններուն մօտ քարոզչութիւն ծաւալեց, որպէսզի բողոքի դիմում կատարեն Սահմանադրական խորհուրդին, ապա 2 փետրուարին ալ իր նախագահին` Պահատըր Քալէաղասըի բերնով ողջունեց կատարուած դիմումը: Գրութեան հեղինակը նոյնը ընելով այս օրէնքին քննարկումէն հրաժարիլ կը թելադրէ նաեւ Սահմանադրական խորհուրդի նախագահ Տըպրէին` յիշեցնելով, որ 18 մայիս 2006-ին, երբ ան Ազգային Ժողովի նախագահն էր, Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումի պատժելիութեան մասին ընկերվարական օրինագիծին քննարկումը ընդմիջած էր ու վերջն ալ պատկերասփիւռէն իր դիրքորոշումը բացատրելով ըսած. «Ֆրանսային չի վիճակուիր ըսել, թէ ինչպիսի մեկնաբանութիւն պէտք է տրուի այդ երկու երկիրներուն (Հայաստան եւ Թուրքիա – «ՆՅ») յարաբերութիւններուն»:

Ապա, Թենար կ՛ըսէ, թէ խորհուրդի երրորդ մէկ անդամին` Ժաքլին տը Կիլենշմիթի դիրքն ալ խնդրայարոյց է, քանի այս վերջինն ալ 2008-ին ստորագրած է Փիեռ Նորայի եւ յիշողութեան օրէնքներու թունդ ընդդիմադիր` «Ազատութիւն` պատմութեան համար» խմբակցութեան անդամ բազմաթիւ պատմաբաններու կողմէ ձեռնարկուած «Պլուայի կոչը»: «Կիլենշմիթ կրնա՞յ արդար կերպով վճիռ կայացնել օրէնքի մը մասին, որուն դէմ ստորագրահաւաքին մասնակցած է», հարց կու տայ յօդուածագիրը, ու կ՛ըսէ, թէ 6 փետրուարին իրեն հետ կապ հաստատելով հարցը արծարծած է: «Այդ յարգելի իրաւաբանը ըսաւ, որ չէր յիշեր, թէ ստորագրած է: Յուշակորոյս ըլլալ… յիշողութեան օրէնքի մը առիթով. չըլլալիք բան», կը գրէ յօդուածին հեղինակը, ու Տըպրէի, Հենելի պարագաներուն գումարելով այս վերջինն ալ, կ՛ըսէ` «Եղաւ երեք»:

Ու Թենար կ՛եզրակացնէ. «Եթէ այս երեք իմաստունները հրաժարին օրէնքին քննարկման մասնակցելէ, լրջօրէն վտանգուած պիտի ըլլայ խորհուրդի կազմի նուազագոյն այն թիւը, առանց որուն կարելի չէ վճռել: Այդ թիւը 7-ն է: «Պէտք չէ որ օրէնքին քննարկման օրը` մինչեւ ամիս մը (պէտք է ըլլայ` մինչեւ 2 մարտ – «ՆՅ») մէկուն կամ միւսին զօրաւոր կռիփը փոխէ պատմութեան ընթացքը…»:

***

Գրութեան վերջաւորութեան ալ կցուած է հետեւեալը` նոթի ձեւով. «Փարիզի մէջ Թուրքիոյ դեսպանը շատ «հեռու գնաց»: Ան խնդրեց այն ծերակուտականներէն, որոնք օրէնքին «անստանալիութեան» մասին դիմում ներկայացուցած էին, որ ընեն աւելին` եւ դիմեն Սահմանադրական խորհուրդին: Եւ ատիկա կը թելադրէր ընել յանուն «ֆրանսեւթրքական յարաբերութիւններու փրկութեան»»: «Իսկ Խորհրդարանին անկախութի՞ւնը», հարցադրումով կ՛աւարտի այդ փոքր բաժինը:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES