ՀԱՄԲԵՐՈՒԹԵԱՆԴ ԲԱԺԱԿԸ ԹՈՂ ՉՅՈՐԴԻ՛

ԱԼԵՔՍԱՆ ՍՐԿ. ԳԱԼԱՅՃԵԱՆ

Համբերութեամբ եւ խաղաղ ապրելու ձգտումը շատերու կողմէ ցանկալի երեւոյթ մըն է: Մարդկային յարաբերական եւ ընկերային կեանքին մէջ իրարու նկատմամբ հանդուրժողութիւնը, փոխհասկացողութիւնն ու զիջողութիւնը իրենց իբրեւ արմատ ունին համբերութիւնը, որ նկատուած է կորիզը ընկերութեան:  Համբերութիւն` քու խօսակցութեանդ ու յարաբերակցութեանդ մէջ: Համբերութիւն` դժուարալից կեանքիդ գնացքին մէջ: Համբերութիւն` որեւէ գործ սկսելէ առաջ` զայն յաջողապէս իր աւարտին հասցնելու համար: Համբերութիւն` զաւակներուդ դաստիարակութեան եւ զանոնք իմացապէս ու հոգեմտապէս թրծելու գործընթացին մէջ: Համբերութիւն` քու պատասխանատուութեանցդ ու պարտաւորութիւններուդ մէջ… Թուարկումներու շարանը երկա՜ր է…

Ժողովրդային լեզուին մէջ «վեց ամսո՞ւ ծնած ես» հարցադրումն ու կատակերգական բացագանչութիւնը երբեմն ամէն տեսակի եւ տարիքի մարդոց բերնէն կ՛արտաբերուի: Չկայ երիտասարդ մը, որ չուզէ իր արագաշարժութեամբ «անրջական բարձունքներ» նուաճել, շուտով հարստանալ եւ մեծ ոստումներով ընթանալ իր կեանքի խաչմերուկներէն, այն մտավախութեամբ, թէ ժամանակը արագացած է, իսկ իր քայլերը դանդաղ են այսօրուան «յարափոփոխ» աշխարհին դիմաց: Ընկերային կեանքին մէջ արագօրէն որոշում կայացնելու սովորութիւնը, հարցադրումի մը իսկոյն պատասխանելը, վիճաբանութեան տուն տուող դրդապատճառներն ու վիճայարոյց երեւոյթները եւս այսօրուան երիտասարդ-երիտասարդուհիին նկարագրին միշտ ներկայ մասնիկն են դարձած:

Ջղագրգռութենէ կամ անինքնավստահութենէ տառապողներ շատ յաճախ յամառութեամբ կ՛ուզեն իրենց տեսածը ընդհուպ իրականացնել, «անլուծելի» հարցերը եզրայանգել եւ կամ հապճեպօրէն ձեռք բերել «անհասանելի» բաղձանքներ` պարզապէս իրենց անհամբերութիւնը փարատելու համար: Անբարբա՛ռ երեխայի վիճակ…

Համբերատարութեան եւ լայնախոհութեան զուգահեռներ կատարած ըլլալով` շատեր զանոնք նկատած են որպէս իրերանման, իրերալրացուցիչ երեւոյթներ, մին` լռութեամբ յաղթելու, հոգ չէ թէ` պտուղը քիչ մը աւելի ուշ քաղելու պայմանադրութեամբ, իսկ միւսը` շրջահայեցողութեամբ ու տուեալ կացութիւնները լայնօրէն եւ տրամախոհութեամբ մօտենալու դատողութեամբ բնորոշուած: Քրիստոնէական բարոյականին համաձայն, հակառակորդին ձայնը լսել, բայց լռութեամբ յաղթելը եւ կամ ձայնը չլսել ձեւացնելը, քամահրանքի փոխարէն` լուռ կենալու դիրքորոշումը շատ աւելի նուիրական ու յաղթութիւն բերող արարք են, քան` ջղայնութեան մէկ պահուն զուր տեղ անհեթեթ խօսքեր արձակելը:

Համբերութիւնը շատերու կողմէ սահմանուած է որպէս տկարութիւնը շրջանցող ու յուսալքութենէ դէպի յուսադրում առաջնորդող խթանիչ ուժ մը: Ոմանց համար համբերութիւնը կրաւորական, սահմանափակ վիճակ մը չէ երբեք, այլ անիկա անհուն ովկիանոս մըն է, ուր կան բազմադիմի դժուարութիւններ, երփներանգ դառնութիւններ, այլոց կողմէ արհամարհանքներ, կուտակուած կնճռոտ հարցեր: Շատեր ալ մարդկային կեանքը երկու բառերու մէջ ամփոփած են` սպասում եւ համբերութիւն, զանոնք նկատելով յարաբերական կեանքի առհաւատչեան: Համբերութեա՛մբ պիտի փրկէք ձեր հոգիները, կը պատգամէ Աւետարանը (հմմտ Ղկ 21.19), իսկ Պօղոս առաքեալ կը յորդորէ բոլորին նկատմամբ համբերատար ըլլալ (հմմտ 5.14):

Մերօրեայ ընտանեկան կեանքին մէջ իսկ զոյգերու միջեւ առկայ փոխադարձ անհասկացութիւնը, անհամբերութիւնը, վիճաբանութիւնը, տնտեսական հարցերը, իրերամերժութիւնը, անտարբերութիւնը, ուրիշին աչքին քաղցր թուելու յաւակնոտութիւնը, տան ու զաւակներուն նկատմամբ անփոյթ կեցուածքը դժբախտաբար սկսած են իրենց չարախինդ արմատները նետել ամուսնական կենսընթացին մէջ, որոնք ստէպ պատճառ կը դառնան ընտանեկան սրբութեան քայքայման, պառակտումին, ինչպէս նաեւ` ամուսնալուծման: Ընտանեկան կեանքը, մինչեւ ճշմարիտ երջանկութեան ու խաղաղութեան բարձրանալը, ունի վերիվայրումներու գետին, տեսակ-տեսակ խոչընդոտներ, ոլորապտոյտ բլուրներ, անհարթ տափաստաններ, որոնք միջոց են կեանքին տիրանալու, համբերութեամբ տոկալու եւ մեր նկարագիրը կոփելու ու կերտելու:

Մանկավարժ-հոգեբան մը համբերութիւն հասկացողութիւնը շատ հետաքրքրականօրէն սահմանած էր` ըսելով, որ կեանքի եւ կամ որեւէ մէկ գործի ու ասպարէզի մէջ յաջողելու համար երեք տեսակ գաղտնիք կայ: Առաջին գաղտնիքն է համբերութիւն ունենալը, երկրորդը` համբերատար ըլլալը, իսկ երրորդը եւ ամէնէն էականը` ծո՜վ համբերութիւնը: Թերեւս նոյնանման եւ նոյնարմատ բառեր են, բայց իմաստային առումով անոնք կը տարբերին: Կրնաս համբերութիւն ունենալ, սակայն հաւանաբար այլ դէպքէ մը դրդուած ու հրահրուած ըլլալուդ պատճառով, համբերութեանդ բաժակը կրնայ յորդիլ: Կրնաս համբերատար ըլլալ, սակայն որոշ սահմանի կամ ժամանակի մը համար կարենաս համբերել: Ամէնէն կարեւորը Աստուծոյ նման ծո՜վ համբերութիւն ունենալն է, որ սահմանափակ եւ ժամանակաւոր չէ, այլ անծայրածիր ու անսահման է: Յոբ իր ժամանակշրջանին եւ բոլոր ժամանակներուն համար ծով համբերութեան գերագոյն օրինակը կը հանդիսանայ: Նոյնիսկ երբ իր բոլոր զաւակներն ու ինչքերը կորսնցուց, երբե՛ք չտրտնջաց ու յուսաբեկ վիճակի չմատնուեցաւ, այլ իր համբերութեամբ դիմակալեց իր բոլոր թշուառութիւնները: Եթէ Յոբի նման ծով համբերութիւն ունենաս, կրնաս յաղթահարել բոլոր դժուարութիւններդ, որոշումներդ աւելի տրամաբանուած ու սահմանուած կ՛ըլլան, խաղաղութիւն կրնաս հաստատել շրջապատիդ մէջ եւ հաւասարակշռուած կեանք մը ապրիլ` ուրիշներուն օրինակ դառնալով:

Տեսնելով մարդոց վատաբարոյ արարքները, երբեմն կրելով անոնց տխուր ազդեցութիւններն ու հետեւանքները` մարդիկ արդարօրէն հարց կու տան. «Ո՞ւր է Աստուած», «Եթէ մենք Աստուծոյ արարածներն ենք, ինչո՞ւ համար Ան չի միջամտեր», «Ինչո՞ւ չարանենգ մարդիկ պատիժ չեն ստանար…»: Պօղոս առաքեալ հռոմէացիներուն յղած նամակին մէջ կ՛ըսէ. «Տակաւին կը պարծենանք նաեւ մեր նեղութեանց մէջ` գիտնալով, որ նեղութիւնները մեզի համբերութիւն կու տան, համբերութիւնը` տոկունութիւն, տոկունութիւնը` յոյս…»: Աստուած երբեք մեզի չխոստացաւ հանգստաւէտ կեանք մը, այլ ընդհակառակը, ան կը ձգէ, որ ցորենն ու որոմը միասնաբար աճին մինչեւ հունձքի ժամանակը (հմմտ Մտ 13.24-30): Բայց ժամանակ մը պիտի գայ, որ` «Հեծանոցը իր ձեռքին, ան պիտի մաքրէ իր կալը, ցորենը հաւաքէ շտեմարանին մէջ, իսկ յարդը այրէ անշէջ կրակով» (Մտ 3.12):

Սիրելի՛ ընթերցող, համբերութիւնը յաճախ դառն կացութիւններ ու պահեր կը ստեղծէ քեզի համար, սակայն վստահ եղիր, որ անոր պտուղները միշտ քաղցրահամ են: Համբերութեանդ բաժակը երբե՛ք իր կատարին թող չհասնի, որովհետեւ եթէ սկսի յորդիլ, լուտանքներու տարափը կրնայ բազում աւերներ գործել ու խրամատներ բանալ քու եւ նմանակիցիդ միջեւ: Երբեմն անխօս ու լուռ վիճակդ կրնայ մեծ յաղթանակներ արձանագրել քու կեանքիդ ընթացքին: Փորձէ՛ համբերել եւ ուշ կամ կանուխ պիտի քաղես անոր պտուղը…

 

 

Share this Article
CATEGORIES