Սումկայիթի Զոհերու Յիշատակին Հոգեհանգստեան Արարողութիւններ` Հայկական Բոլոր Եկեղեցիներուն Մէջ

ԶՈՀԵՐՈՒՆ ՅԻՇԱՏԱԿԻՆ ՀՈԳԵՀԱՆԳՍՏԵԱՆ
ՊԱՇՏՕՆ ԵՒ ՈԳԵԿՈՉՈՒՄԻ ՁԵՌՆԱՐԿ`
ԱՆԹԻԼԻԱՍԻ ՄԷՋ

Նախաձեռնութեամբ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Լիբանանի կեդրոնական մարմինին, երէկ առտու Լիբանանի հայկական բոլոր եկեղեցիներուն մէջ տեղի ունեցան հոգեհանգստեան եւ եկեղեցական արարողութիւններ ու պաշտամունքներ ի յիշատակ Սումկայիթի եղեռնագործութեան զոհ գացած հայորդիներու յիշատակին:

Նախագահութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին, երէկ` կիրակի, 26 փետրուար 2012-ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ յաւարտ Ս. պատարագի տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն` Սումկայիթի զոհերուն յիշատակին:

Այնուհետեւ վեհարանին մէջ տեղի ունեցաւ յիշատակի ոգեկոչման ձեռնարկ, որուն ընթացքին խօսք առաւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Աշոտ Քոչարեան: Ան նկատել տուաւ, որ 24 տարի առաջ` 1988-ին, Արցախի ժողովուրդը իր ձայնը բարձրացուց սեփական իրաւունքներուն ձեռքբերման եւ ազատութեան պաշտպանութեան համար` աւելցնելով, որ այդ ժամանակ ժողովուրդը ականատես եղաւ վայրագութիւններու եւ կոտորածներու ամէնէն դաժան երեւոյթներուն եւ տեղահանման քաղաքականութեան: Դեսպան Քոչարեան պատմական ակնարկ մը նետեց փետրուարէն մինչեւ մայիս 1988 տեւած վայրագ դէպքերուն, որոնք հայերուն նկատմամբ իրագործուեցան ազրպէյճանցիներուն կողմէ: Իր խօսքի աւարտին դեսպան Քոչարեան հաստատեց, որ ներկայիս Արցախի ժողովուրդը միշտ պատրաստ է պաշտպանելու իր եկեղեցիներն ու արժէքները, եւ հակառակ Արցախի դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն, երկրին մէջ հետզհետէ աւելի կը զարգանան մշակոյթը եւ տնտեսութիւնը:

Այնուհետեւ Արամ Ա. կաթողիկոս ներկաներուն իր պատգամը փոխանցելով նկատել տուաւ, որ անցնող օրերուն Անթիլիասի մէջ տեղի ունեցած «Հայոց ցեղասպանութիւնը` ճանաչումէն հատուցում» նիւթով միջազգային համագումարին ընթացքին քննարկումներու ճամբով բոլոր ներկաները կարեւորութեամբ ընդգծեցին, որ 1915-ին տեղի ունեցած Ցեղասպանութիւնը կը շարունակուի` աւելցնելով, որ այս երեւոյթին շօշափելի արտայայտութիւնն է 24 տարի առաջ Սումկայիթի մէջ տեղի ունեցած ջարդը հայ ժողովուրդին դէմ` նոյն ցեղասպան թուրքին եղբայր ազրպէյճանցիին կողմէ: «Սումկայիթի ջարդը պարագայական երեւոյթ մը չէ», հաստատեց վեհափառը` աւելցնելով, որ հայ ժողովուրդը պէտք է ունենայ այն գիտակցութիւնն ու հասկացողութիւնը, որ օսմանեան Թուրքիոյ քաղաքականութիւնը կը մնայ նոյնը: Ան շեշտեց, որ ժողովուրդը պէտք է միշտ յիշէ Սումկայիթի ջարդին զոհերը եւ իր ինքնագիտակցութեան մէջ արմատացնէ, թէ նոյն թուրքը տարբեր մօտեցումներով կը փորձէ հետապնդել նոյն քաղաքականութիւնը: «Բոլոր հայերը այսօր միասնաբար պահանջատէր են, եւ այս պահանջատիրութեան գիտակցութիւնը աւելի եւս պէտք է արմատանայ մեր ժողովուրդի կեանքին մէջ», շեշտեց վեհափառը` յորդորելով ներկաները, որ չմոռնան անցեալը եւ ապրին անցեալը ներկային մէջ:

Եզրափակելով իր խօսքը Արամ Ա. կաթողիկոս բարձր գնահատեց պուլկարացի լրագրող Ցվեթանա Փասքալեւայի կատարած աշխատանքը` «Ղարաբաղի վէրքերը» վաւերագրական ժապաւէնի պատրաստութիւնը: Առ ի երախտագիտութիւն, վեհափառը Փասքալեւայի յանձնեց «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանը:

Եզրափակիչ խօսքով ելոյթ ունեցաւ Ցվեթանա Փասքալեւա, որ խորին շնորհակալութիւն յայտնեց Արամ Ա. կաթողիկոսին: Ան ամփոփ կէտերու մէջ նկարագրեց իր հանդիպումը Ամենայն հայոց Վազգէն Ա. կաթողիկոսին հետ 1991-ին, երբ յատուկ առաքելութեամբ գացած էր Հայաստան` այցելելու Ղարաբաղ եւ մօտէն ծանօթանալու ժողովուրդի տառապանքներն ու դիմագրաւած դժուարութիւններուն: Ան յայտնեց, որ պիտի շարունակէ իր աշխատանքը մինչեւ վերջ եւ համայն աշխարհին ցոյց տայ Արցախի մէջ տեղի ունեցած դէպքերն ու իրականութիւնները, որպէսզի աշխարհ կարենայ ճիշդ ձեւով դատել եւ համապատասխան արդար որոշումին յանգիլ Ղարաբաղի տագնապին գծով:

Share this Article
CATEGORIES