Իրաւական Պատրաստուածութիւն Եւ Քաղաքական Հզօրացում

Լիբանանահայութեան ազգային-քաղաքական կեանքի եռուզեռը կը շարունակուի: Անթիլիասի միջազգային խորհրդաժողովը հազիւ աւարտած,  լիբանանահայութիւնը ոգեկոչեց սումկայիթեան եղեռնագործութեան զոհերուն յիշատակը, այս անգամ յատուկ նշումով:

«Ղարաբաղեան վէրքերը» փաստավաւերագրական առումով պատերազմի արհաւիրքը, Պաքուի իրականացուցած ջարդերն ու հայ անմեղ բնակչութեան դէմ սանձազերծած պատերազմի ծալքերը բացայայտող տեղեկութիւններու աննախադէպ հաւաքածոյ մըն է, որ ամփոփուած է պուլկարացի լրագրողի տարիներու ընթացքին ռազմաճակատներու վրայ պատրաստուած տեսանիւթերուն մէջ: Տեսանիւթերուն հետեւողը շատ արագ կրնայ հասկնալ Արցախի ժողովուրդին ինքնորոշման իրաւունքի ձեռք բերման համար դիմուած ինքնապաշտպանութեան  եւ ազատագրական պայքարի շարժառիթները:

Ազրպէյճանական հետեւողական յարձակողապաշտութիւնն  ու շարունակուող ջարդարարութիւնը անպայման կը զուգահեռուին թրքական շարունակուող ցեղասպանութեան հետ: Թուրքեւազրպէյճանական համակարգուած մեքենաները կը շարունակեն բանիլ ինչպէս զինուորական, այնպէս նաեւ քաղաքական եւ տեղեկատուական մարզերուն մէջ: Նաեւ` ցեղասպանական եւ ջարդարարական քաղաքականութիւնը իրականացնելու ուղղութեամբ:

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կազմակերպած իրաւական հարցեր քննարկող միջազգային համագումարը հաստատեց ցեղասպանութեան շարունակականութեան փաստը եւ այդ առումով ճանաչումէն հատուցման հանգրուան անցնելու իրաւական ուղիներու որոնումներուն մէջ նոր հեռանկարներու ուրուագծման նախաքայլեր արձանագրեց:

Հայոց եկեղեցիներու, ազգապատկան կալուածներու, անձնական սեփականութիւններու, ինչքերու, ապահովագրութիւններու եւ տարբեր ունեցուածքներու փաստահաւաքը, գրանցումները, վաւերաթուղթերու համախմբումները հատուցման պահանջատիրութեան նախաաշխատանքները կը կազմեն: Իրաւունքը դատ կ՛ենթադրէ. դատը` ատեան. իսկ ատեանի դիմումը` անառարկելի փաստերու հանրագումարով պատրաստուած թղթածրար` միջազգային օրէնքներու օրինաչափութիւններուն վրայ հիմնուած: Այս թղթածրարի պատրաստութեան նախանշումն էր, որ հատուցման հանգրուանին առարկայականօրէն նախապատրաստուելու ազդանշանը կու տար:

Անթիլիասի միջազգային համագումարը այս բոլորին առընթեր լուռ պատգամ մըն ալ ունէր: Հայկական դաշտին մէջ դերերու բաշխումի եւ համակարգումի անհրաժեշտութիւնը` Հայաստանի Հանրապետութեան, հայոց եկեղեցական կեդրոններուն եւ սփիւռքեան կազմակերպութիւններուն միջեւ, միջազգային ընտանիքին ամէնէն արդիւնաւէտ եւ ազդեցիկ ձեւերով ներկայանալու անհրաժեշտութենէն կը բխի: Հատուցման պահանջատիրութիւնը համազգային խնդիր է եւ բոլորին ներդրումը այստեղ նախապայման է նպատակուղղուած աշխատանքի համար: Լուռ պատգամը հզօրանալու եւ քաղաքական ինքնապարտադրանքի ճամբով միջազգային օրէնքները հայութեան արդար դատաստանին ծառայեցնելու հրամայականն է: «Ուժն է ծնում իրաւունք»-ի նժդեհեան փիլիսոփայութիւնը անգամ մը եւս ինքզինք զգալի կը դարձնէր Անթիլիասի ժողովատեղիին մէջ, երբ ամէն անգամ փորձագէտ մը իրաւական ճամբան նեղ կը գտնէր հայկական իրաւունքներու վերականգնման ուղիները հարթելու համար: Քաղաքական հզօր գործօնի վերածուիլը գերխնդիր է համայն հայութեան համար, մանաւանդ երբ նկատի կ՛ունենանք միջազգային ատեաններու նկատմամբ բանեցուած քաղաքական ճնշամիջոցներու իրականութիւնը: Իրաւականօրէն պատրաստուիլ ուրեմն եւ քաղաքականապէս հզօրանալ:

Արցախը այս առումով ուսանելի դաս ունի հատուցման մեր հետագայ աշխատանքներուն համար: Արցախի ազատագրական պայքարը, ազատագրումը, ինքնորոշումն ու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակումը զինուորաքաղաքական հզօրացումն են հայկական գործօնին, որուն հիման վրայ իրականացուած է հողային հատուցումը եւ որուն հիման վրայ միայն Արցախը իրաւականօրէն պատրաստ է այսօր ճանչցուելու համար միջազգային ընտանիքին կողմէ: Առանց առաջինին, երկրորդին համար լաւագոյն պատրաստուածութիւնը կը դատապարտուէր մնալ տեսաբանութեան սահմաններուն մէջ:

Անթիլիասի համագումարը շատ կարեւոր նախաքայլ է մեր հետագայ աշխատանքներուն հունաւորման համար: Անոր լուռ պատգամը` իրաւագիտական նախապատրաստուածութեան առընթեր քաղաքական հզօր գործօն դառնալու համազգային համոզումի հերթական վերաամրագրումն է: Արցախի արձանագրած յաղթերթին ուղիով:

Share this Article
CATEGORIES