Յարութիւն Քեպապճեանի` Ընկեր Կայծակի Պայծառ Յիշատակին

Ո՛չ ստանձնուած պաշտօնները, ո՛չ տիտղոսները, ո՛չ ալ ողջութեան մարդոց վայելած ժողովրդականութիւնը չափանիշ են դատելու համար դաշնակցական անհատներու ազդեցութիւնը` ՀՅ Դաշնակցութեան կազմակերպական կանոններուն անդամներէն ակնկալած «բարոյական նկարագրի տէր» ըլլալու պահանջին կենսագործման: Բարոյական նկարագրի տէրերը այն համեստ շարքայիններն են, որոնք լուռ ու կարգապահ, ամբողջ կեանք մը «ամէն ջանք կը թափեն» իրականացնելու համար Դաշնակցութեան ծրագիրն ու կազմակերպական կանոններուն պահանջները:

Ահա, դաշնակցական տիպարի իւրայատուկ այդ տեսակի մը շիջումին ականատես եղանք քառասուն օր առաջ: Ժամանակակից մը` Աբրահամ Աշճեաններու, Սարգիս Ազնաւուրեաններու, Քապոյ Անդրանիկներու, Յովհաննէս Տէր Յարութիւնեաններու, Լեւոն Պէրպէրեաններու, Պատրիկ Տէրպապեաններու ու տակաւին ծանօթ կամ մոռցուած ուրիշ «տղոց»:

Յիշուածներէն շատերը ղեկավար դերակատարութեամբ ծանօթ եղած են, սակայն այդ դերակատարութեամբ չէ, որ ընկեր ու գործակից էին ընկեր Կայծակին, այլ` համեստ ու պարզ դաշնակցական մարդու իրենց ճառագայթող արժանիքներով:

Ակնածանքով կը նայէին երիտասարդները ընկ. Կայծակին, որովհետեւ կը զգային, որ այդ սովորական արտաքինին տակ կը թաքնուէր վաւերական հերոս մը, ժառանգորդը այն դաշնակցական զինուորներուն, որոնք Կոմսի կողմէ «Խոնարհ հերոսներ» անուանումով անմահացած են: Այն խոնարհ հերոսները, որոնք ՀՅ Դաշնակցութեան աւելի քան 120-ամեայ գոյութեան տեւողութեան` անոր փառապանծ պատմութեան իսկական կերտիչները հանդիսացան:

Որոնք մասնաւորաբար ՀՅ Դաշնակցութեան մեծագոյն իրագործումին` անոր բարոյական հոյակերտ շէնքին ճարտարապետներն ու շինարարները հանդիսացան:

Որոնք իրենց կարճ կամ երկար տարիներու կեանքին տեւողութեան, իրենց ժողովուրդէն ու իրենց` անոր տէր ու պաշտպան դաւանած Դաշնակցութենէն ոչինչ ուզեցին, ոչինչ պահանջեցին:

Ո՛չ պաշտօն, ո՛չ պաշտպանութիւն, ո՛չ իսկ յարգանք:

Պատահեցաւ, որ ընկ. Կայծակ վստահուած գործը կատարելէ ետք, երբ բանտի մէջ յայտնուեցաւ, իր բանտարկութիւնն ալ դաշնակցականի պարտաւորութիւն համարեց ու համբերութեամբ սպասեց անոր աւարտին: Չբողոքեց, չպահանջեց, միայն ակնկալեց, որ ընկերները կ՛օգնեն, որ արագօրէն ազատուի:

Ինք մէկն էր զօրավար Դրոյի բալիկներէն, մէկը այն քաջ տղաներէն, որոնք քառասունականներուն եւ յիսունականներուն դարձան Դաշնակցութեան Ֆետայական-մարտական աւանդին վերազարթօնքը իրականացնողները: Ինչ որ ըրին, ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան մաս կը կազմէ, եւ օր մը, երբ ժամանակը գայ հրապարակման, նոր սերունդներու ներշնչման աղբիւր պիտի դառնայ:

Դրոն ընկ. Կայծակի ամուսնութեան քաւոր դարձած էր, պատիւ մը, որ շատ քիչերուն վիճակուած է: Պատուաւոր այդ քաւորութիւնը երբեք իրեն համար հպարտութեան նիւթ չեղաւ, երիտասարդներու հետ իր յաճախակի զրոյցներուն ընթացքին ան երբեք այդ հանգամանքը չյիշեց, զրուցակիցներուն վրայ բարոյական առաւելութիւն մը ունենալու չձգտեցաւ:

Լիբանանեան պատերազմի տարիներուն, երբ շրջանի մը պատասխանատուի հանգամանքով իր շուրջ համախմբուած էին թաղի երիտասարդներն ու պատանիները, ընկ. Կայծակ անոնց համար դարձաւ հոգածու հայր: Իր պատրաստած ապուրները ոչ միայն առողջ սնունդ ու ջերմութիւն կը պարգեւէին, այլեւ անսահման սէր ու գուրգուրանք կը փոխանցէին հայկական թաղերու ինքնապաշտպանութեան զինուորագրուած երիտասարդներուն: Ընկ. Կայծակի «Կեդրոնը» շուտով դարձաւ ոչ միայն Պուրճ Համուտի, այլեւ բոլոր ծառայող տղոց համար տաքուկ անկիւն մը, հայկական ֆետայական շարժման ընկերականութիւնն ու բարոյական սկզբունքները մարմնաւորող բացառիկ վայր մը:

Ընկ. Կայծակն ալ գնաց միանալու ՀՅ Դաշնակցութեան անմահ հերոսներու փաղանգին:

«Վէրքերով լի ջան ֆետայի»-ն էր ան, որ միշտ հաւատարիմ մնաց` դաշնակցականին համար չկայ պահանջի ու իրաւունքի խնդիր, այլ միայն հոգեկան բաւարարութեան եւ կատարուած գործի յաջողութեան համար գոհունակութեան  զաւարեանական հանգանակին:

Ընկ. Կայծակին օրինակը վարակիչ պէտք է մնայ մեզմէ իւրաքանչիւրին համար: ՀՅ  Դաշնակցութիւնը հայ ազգի նպատակներուն համար ամբողջական ու անմնացորդ նուիրումի դպրոց է: Քառասուն օր առաջ մենք հրաժեշտ տուինք այդ դպրոցի ուսուցիչներէն մէկուն` իր սերունդի վերջին մոհիկանին:

Մեր հոգիի լսողութիւնն ու տեսողութիւնը բաց պահենք ընկ. Կայծակի լուռ պատգամին դիմաց, Դաշնակցութեան համեստ զինուորին` խոնարհ հերոսին  կենդանագրին դիմաց, որ հողին գնաց` Դաշնակցութեան նորագոյն պատմութեան մէկ հատուածը քաղցրութեամբ շալկած զինուորներու պատմուճանը ուսին դրած:

Տ. Ճ.

Share this Article
CATEGORIES