Անդրադարձ. Մարդը` Բեմի Վրայ

ԼԵՒՈՆ ԱՐՏԱԶԵԱՆ

Շեքսփիր ըսած է. «Աշխարհը բեմ է, իսկ մարդիկ` դերասան»: Իսկ ես կ՛աւելցնեմ. «Թատրոնը այն հայելին է, որուն մէջ` մարդ ինքզինք կը դիտէ»:

Բեմադրութեամբ Ռոպերթ Առաքելեանի, Համազգայինի «Գ. Իփէկեան» թատերախումբը ներկայացուց Մարսէլ Փանիոլի «Փառքի վաշխառուները», «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ:

Հեղինակը իր այս գործով ցոյց տուած է ի սկզբանէ մարդուն մէջ շնչող փառասիրութեան ոգին, որ իւրաքանչիւր ներկայացող առիթի ընդմէջէն աստիճանաբար ձեւաւորուելով կը դառնայ մոլեգնութիւն: Մարդուն խոր ձգտումը` դիրքի հասնելու, ուրիշներէն նկատի առնուելով, յարգուելու, գովաբանուելու, եւ վերջապէս` այս կեանքի բեմին վրայ հետք մը ձգելու մարմաջը, հետզհետէ ուռճանալով կը հասնի ա՛յն աստիճանի, որուն տիրականութիւնը ապահովելու համար կը պահանջուի զոհողութիւն: Այս պարագային` վերադարձ խոնարհութեան, կամ հակառակ ուղղութեան վրայ, նոյնիսկ` ամէնէն հարազատին անտեսումը: Ահաւասիկ այս պայքարն է, որ կը մղուի մարդուն մէջ, արտաքին եւ ներքին ճակատներու վրայ:

Եթէ հեղինակը յաջողած է իր «Փառքի վաշխառուները» գործին մէջ շեշտել այս խորքը, ապա` ես անվարանօրէն կրնամ հաստատել բեմադրիչ Ռոպերթ Առաքելեանի յաջողութիւնը, որ մեծ վարպետութեամբ եւ ճկուն դարձուածքներով նախ կրցած է այս երկարաշունչ գործը ամփոփել, ապա` զայն բեմականացնել, պահելով անոր իսկութիւնը: Բեմին վրայ ականատես կ՛ըլլանք զանազան պատկերներու յաջորդական զարգացման, որոնք տարբեր ժամանակներու մէջ իրադարձութիւններու ընթացքն է, բայց այնպիսի՛ նրբութեամբ մէջընդմէջ զօդուած են, որ նոյնիսկ ամենաթեթեւ շարժումը, կ՛արտայայտէ իր ետին ամբողջ պատկերի մը փոքր խճանկարը: Այն պայքարը, որ կը մղուի մարդուն մէջ, բեմին վրայ թէեւ կը մարմնաւորեն երկո՛ւ անձեր, սակայն խորքին մէջ մէ՛կ մարդու երկուութիւնն է, որ ի վերջոյ, իտէալական մարդը կը զոհէ ո՛չ միայն իր ինքնութիւնը, այլ` նոյնիսկ իսկութիւնը` խոնարհելով  փառքին շլացուցիչ պարգեւներուն դիմաց:

Պէտք է խոստովանիլ նաեւ, դերերը վերցուցած դերասան-դերասանուհիները, որոնք կը ներկայացնեն նո՛յն մարդը տարբեր երեսներով, իրենց լաւագոյնը տալու, ճի՛շդ արտայայտուելու ճիգին մէջ էին, հոգ չէ՛ թէ ոմանք, իրենց տատամսոտ ու նուազ արտայայտութեամբ: Այդ երեւոյթը կարելի է հասկնալ ինչ-ինչ պատճառներով անոնց ունեցած հոգեվիճակէն:

Յամենայն դէպս, սրտանց կը շնորհաւորեմ խումբը ամբողջ, եւ մասնաւորաբար բեմադրիչը, որ արուեստի նրբաճաշակութեամբ կրցած է իրագործել եւ ներկաներուն մատուցել կեանքի իրական պատկերներէն մէկը:

 

 

Share this Article
CATEGORIES