Անդրադարձ. Հեռակայ Պատարագ (Ի Յարգանս Լուսաշող Մեծութիւններու)

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ

Ինչո՛ւ արտասովոր երեւոյթ նկատել ամէն արարք եւ մտայղացում, որուն առանցքը գաղափարական աշխարհի վերանորոգումն է ըստ ամենայնի:

Արդեօք պարտաւորութեան զգացումն ու պատկանելիութեան գիտակցութիւնը այլեւս սոսկ բառակապակցութիւննե՞ր պէտք է համարել, մանաւանդ այս օրերուն, երբ ամբողջ մարդկութիւնը կամայ-ակամայ կ՛ուղղորդուի արդի համակարգերու ու մտածելակերպերու կշռոյթով` յանուն համաշխարհայնացման գործընթացներու տարածումին եւ նիւթի խօլական պաշտամունքին:

Այս դիտանկիւնէ մեկնած, ի՞նչ բանի կը ծառայեն ժողովուրդներու հաւաքական յիշողութեան եւ մշակոյթներու յարաբերութիւններն ու փոխըմբռնումները, եթէ ոչ ազգային կոչումի ամրագրումին, ցեղային առանձնայատկութեան շեշտադրումին եւ ինքնութեան պահպանումին:

Մեր կարգին պէ՞տք է բաւարարուինք գաղափարախօսական պայքարի թէ ազգային առաքելութեան հանապազօրեայ մեր մաքառումներով, սահմանափակուիլ լոկ ընթացիկ մօտեցումներու հրճուանքին ենթակայ դառնալով, տակաւ հայաթափումի մեր առօրեային պիշ-պիշ հայեացքներ սփռելով,  այլապէս ինքնագոհ հոգեվիճակներու ներքեւ` հանդէսներ սարքելով, ապա` ինքնարդարացման ուղիներու որոնման շուտիկութեամբ, բռնազբօսիկ եւ ապիկար վարքագծերու զոհը դառնալով:

Միւս կողմէ սակայն, բարեբախտաբար, ազգային լինելութեան մեր ճանապարհին վրայ,  տակաւին հայօրէն կը շնչեն ու արարումի բերկրանքին ականջալուր կը գործեն բազմաթիւ հայորդիներ, միութիւններ եւ կուսակցական միաւորներ, որոնք մերթ ընդ մերթ իրենց շրջապատին սեփականութիւնը կը դարձնեն ազգաշէն եւ հոգեպարար նախաձեռնութիւններ:

Փաստօրէն, լիբանանահայ դաշնակցական ընտանիքի չորս կոմիտէութիւններու գործակցութեամբ որոշում է կայացած նորոգելու դաշնակցական հսկայի մը` Հրաչ Փափազեանի շիրիմը, եւ պատշաճ հանդիսութեամբ մը յիշելու անոր վեհափառ սխրանքն ու անպարագծելի վրիժառական արարքներու անոր մասնակցութիւնը` յանուն մէկուկէս միլիոն անմեղ նահատակներու յիշատակին:

Այս պատեհ առիթին նաեւ յարմար է նկատուած, վկայակոչել դաշնակցական այլ տիպարներու կեանքն ու գործունէութիւնը, յայտնապէս անոնց, որոնք ազգային ազատագրական մեր պայքարին մէջ ցոյց են տուած անմնացորդ նուիրուածութիւն, հրաշափառ քաջութիւն, անօրինակ ժողովուրդի ծառայութիւն, զազիր թուրքին դէմ կռուելու բացառիկ տոկունութիւն, հայրենիքի պաշտամունքի բարձրաթռիչ ունակութիւն, դաշնակցական հաւատամքի, գաղափարի եւ մտածողութեան նկատմամբ իւրայատուկ հաւատարմութիւն, պետական մակարդակի հասունութիւն, մշակութանուէր գործունէութեան կիրք ու խանդավառութիւն եւ ազգասէրի գիտակցական բարձունք` վասն հայրենիքի փրկութեան, պաշտպանութեան եւ գոյատեւումին:

Անոնք` Լեւոն Շանթ, Նիկոլ Աղբալեան, Արշակ Յովհաննէսեան, Վարդան Շահպազ, Դրոնքցի Մուրատ, խմբապետ Մուշեղ եւ Հրաչ Փափազեան, իրենց վերջնական հանգիստին` Ֆըրն Շըպպեքի Ազգային գերեզմանատան մէջ, դարձեալ պիտի վկայակոչուին (կիրակի, 27 մայիսին) նուիրական իրենց արժանիքներուն ընդմէջէն, հեռակայ պատարագի մը ուժեղ ազդեցութեան եւ երկիւղած մթնոլորտի մը ներքեւ:

Ճիշդ է, որ սփիւռքահայութեան վիճակուած է անհայրենիք ապրելու ճակատագիրին դառնութիւնը, որ կ՛ուրուագծուի նաեւ այս առիթով, այլապէս մենք մեզ յիշեցնելու, թէ հերոսներու մասունքներ հարկ է որ իրենց վերջնական հանգիստը գտնեն հայրենի սուրբ հողին վրայ, սակայն, նման մտածումներու անմիջական ճնշումին կը յաջորդեն այլ հասկացողութիւններ եւս` ընդգծելու, թէ միթէ նման ազգանուէր հայորդիներու շիրիմները կտոր մը հայրենիք պէտք չէ՞ նկատել, հայրենի հողէն ու Արարատի սրբազան կախարդանքէն հեռու, վերանորոգուելու, թարմանալու, հայանալու, ազգային ու կուսակցական մտածողութեան ակունքներուն վերադառնալու, ինքնասրբագրուելու, ամրանալու, ակնածանքով մօտենալու մէն մի սրբութեան, եւ պայծառօրէն գործելու` յանուն ազգային առաջադրանքներու եւ նպատակներու կենսագործումին:

Յայտնապէս, համայնակուլ, ապազգային ու բարբարոս յորձանուտերու դէմ յանդիման, նման լուսաշող շիրիմներ հաւաքական կեանքի մէջ ամրակուռ պատուարներ չե՞ն առհասարակ, որոնցմով պէտք է սպառազինուիլ եւ հոգեպէս աշտարակուիլ` սփիւռքացած մեր դժխեմ առօրեային դէմ կանգնելու եւ նորահաս սերունդներու ուժ ու կորով, շունչ ու եռանդ, հաւատք ու կենդանութիւն ներշնչելու:

Իրօք, դաշնակցական միաւորներու նման նախանձախնդիր կեցուածքին ու համոզումին ընդառաջ միայն կրնանք պարծենա՛լ ու ընդգծել այն բիւրեղ իրողութիւնը, թէ` այնքան ատեն որ դաշնակցական գաղափարական արժէքներու տիրութիւն ընել գիտենք, եւ կը խոնարհինք մեր մեծ մեռելներուն շիրիմներուն առջեւ, նոյնքան մենք մեզ զօրաւոր կը զգանք եւ դաշնակցականօրէն ապրելու ու գործելու իրաւունքը վաստկած կ՛ըլլանք:

Արդ, յիշեցնե՞լ է պէտք ամէն առիթի, որ ազգային ու դաշնակցական մեծութիւններու շիրիմներն անգամ մեզ կրնան առաջնորդել, ոգեւորել, ներշնչել, մտքի պայծառութեամբ յագեցնել, այլապէս պարտաւորեցնելով բոլորս` հաւատարիմ մնալու անոնց վեհափառ կտակին:

 

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )