ՀՅԴ-ի Պատուիրակութիւնը Մասնակցեցաւ Ընկերվար Միջազգայնականի Յանձնախումբի Ժողովին Առարկայական Հաստատումներ` Արցախի Վերաբերեալ

ՀՅԴ մամլոյ դիւանը կը հաղորդէ, որ 23-24 յուլիսին Ընկերվար միջազգայնականի ԱՊՀ-ի, Կովկասի եւ Սեւծովեան յանձնախումբի հերթական ժողովը տեղի ունեցաւ Քիշնեւի մէջ` Մոլտաւիոյ Ժողովրդավարական կուսակցութեան հիւրընկալութեամբ:

Ժողովին մասնակցեցան ներկայացուցիչներ Մոլտաւիոյ, Պիելոռուսիոյ, Վրաստանի, Ուքրանիոյ, Ռուսիոյ, Ղազախստանի, Հայաստանի, Լեհաստանի, Հունգարիոյ եւ Յունաստանի անդամ կուսակցութիւններէն: Ներկայ էր նաեւ Ընկերվար միջազգայնականի գլխաւոր քարտուղար Լուիս Այալա:

Ժողովին մասնակից ՀՅԴ պատուիրակութիւնը կը բաղկանար ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ եւ Ընկերվար միջազգայնականի մօտ ՀՅԴ-ի ներկայացուցիչ Մարիօ Նալպանդեանէն եւ ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանէն: Ժողովին նախագահեցին յանձնախումբի համանախագահներ Մարիօ Նալպանդեան եւ Ալեքսանտրա Տոպոլին (Հունգարիա):

Ժողովին ողջոյնի խօսքով հանդէս եկան Մոլտաւիոյ Ժողովրդավարական կուսակցութեան ղեկավար ու Մոլտաւիոյ խորհրդարանի նախագահ Մարիան Լուփու եւ նոյն կուսակցութեան ու խորհրդարանի առաջին փոխնախագահ Վլատիմիր Փլահոթնիք: Ժողովին մասնակցեցան եւ ելոյթ ունեցան կուսակցութեան պատուոյ նախագահ ու խորհրդարանի նախկին նախագահ Տումիթրու Տիաքով եւ իշխող համաձայնական կառավարութեան միակ կին նախարարը` Ժողովրդավարական կուսակցութեան ներկայացուցիչ Վալենթինա Պուլիկա:

Ժողովի օրակարգը կազմուած էր Ընկերվար միջազգայնականի յառաջիկայ համագումարի օրակարգի նիւթերուն հիման վրայ` նպատակ ունենալով այդ նիւթերուն շուրջ կազմակերպութեան բարձրագոյն ժողովի որոշումներուն եւ բանաձեւերուն մշակման ժամանակ նկատի ունենալ նաեւ շրջանի տեսակէտները: Օրակարգի հարցերն էին.

1.- ԱՊՀ-ի, Կովկասի եւ Սեւ ծովու տնտեսական հեռանկարը` ներառելով շրջանային հեռանկարները համաշխարհային ընկերվար-ժողովրդավարական հայեացքին մէջ:

2.- Ժողովրդավարութեան ամրապնդում եւ մենատիրութեան յաղթահարում` շրջանի երկիրներուն մէջ իրաւունքներու եւ ազատութիւններու ապահովում:

3.- Շրջանային վէճերու եւ տագնապներու յաղթահարման համար երկխօսութեան եւ բանակցութիւններու ուղին:

4.- Շրջանի երկիրներու ազգային իրավիճակին մասին զեկուցումներ:

ՀՅԴ-ի ներկայացուցիչները ելոյթներ ունեցան օրակարգի բոլոր հարցերուն շուրջ: Աւարտին ժողովը որդեգրեց հետեւեալ յայտարարութիւնը.

Յայտարարութիւն

«2012 թուականի յուլիսի 23-24-ին, Քիշնեւում հաւաքուած Ընկերվար միջազգայնականի ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեւծովեան յանձնախումբը քննարկեց տարածաշրջանի տնտեսական հեռանկարները, ինչպէս նաեւ ժողովրդավարութեան եւ հակամարտութիւնների կարգաւորման համար` երկխօսութեան ու բանակցութիւնների ամրապնդումը: Մեկնելով իր անդամ կուսակցութիւնների եւ տարածաշրջանից հրաւիրուած հիւրերի փորձառութեան վրայ, ինչպէս նաեւ` ժողովրդավարութեան ու հակամարտութիւնների կարգաւորման ուղղութեամբ անհաւասար եւ դժուար առաջընթացի լոյսի տակ, յանձնախումբը համաձայնուեց հետեւեալին. «Շարունակւում է 2010 թուականի Պիելոռուսիայի նախագահական ընտրութիւնների թեկնածու Միքալայ Սթաթքեվիչի բանտարկութիւնը: Օրական տեղի են ունենում մարդու իրաւունքների կոպիտ խախտումներ, ներառեալ` քաղաքական բանտարկեալների խոշտանգումներ եւ վարչակարգին նկատմամբ իրենց տեսակէտը արտայայտող ընդդիմադիրի հալածանքները:

2010 թուականի ընտրութիւններից ի վեր, Պիելոռուսիան առաւել եւս խորացրել է բռնատիրական, մենատիրական վարչակարգը: Այդ վարչակարգի նկատմամբ տնտեսական պատժամիջոցները պէտք է շարունակուեն, սակայն պէտք է անել աւելին` իշխանութիւնների վրայ ճնշումը մեծացնել այնքան, որ կարելի լինի դրական փոփոխութիւններ ձեռք բերել: Սա ենթադրում է նուազագոյնը Միքալայ Սթաթքեվիչի եւ Պիելոռուսիայում բոլոր միւս քաղաքական բանտարկեալների ազատ արձակումը եւ ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների առօրեայ ճնշումների աւարտը:

«Ուքրանիայում, նախագահի եւ իշխանութիւնների կողմից առնուած քայլերը խստօրէն սահմանափակել են ժողովրդավարական ազատութիւնները:

Ընդդիմադիր կուսակցութիւնների ղեկավարներ են հալածանքի ենթարկուել քաղաքական պատճառներով, եւ առաջ է քաշուել պետական կառոյցների կիրառումը որպէս քաղաքական վրէժխնդրութեան գործիքի եւ ընտրովի արդարութեան: Պէտք է վերջ տալ դէպի մենատիրութիւն տանող այս անկումին, յարգելով այն սկզբունքը, թէ քաղաքական վէճերը պէտք է լուծել ժողովրդավարական միջոցներով` քուէատուփի ճանապարհով եւ խորհրդարանում, առանց դիմելու քաղաքական նպատակներով հալածանքների եւ քրէական դատարաններում կեղծուած վճիռների:

Քաղաքական բանտարկեալները, ներառեալ նախկին վարչապետ Եուլիա Թիմոշենքոն, պէտք է ազատ արձակուեն 2012 թուականի աշնան կայանալիք ընտրութիւններից առաջ, որպէսզի հնարաւորութիւն տրուի բաց, մրցակցային ընտրարշաւի:

«2012 թուականի հոկտեմբերին Վրաստանում նախատեսուած խորհրդարանական ընտրութիւնները վճռական նշանակութիւն ունեն ժողովրդավարութեան զարգացման համար, որպէսզի հող պատրաստուի 2013 թուականի նախագահական ընտրութիւններում` անկախութիւնից ի վեր առաջին անգամ ժողովրդավարական միջոցներով իշխանութեան փոխանցման, երբ կ՛աւարտուի գործող նախագահի պաշտօնավարման երկրորդ եւ վերջին ժամկէտը: Այս տեսանկիւնից, կենսական է վերջ տալ քաղաքական գործընթացի վրայ դրուած ճնշումներին եւ ստեղծել արդար եւ մրցակցային պայմաններ քաղաքական

մրցակցութեան համար: Վրաստանը պէտք ունի մամուլի ազատութեան, վերջ պէտք է տրուեն գործող ուժին ի նպաստ վարչական միջոցների օգտագործմանը եւ ընդդիմադիր կուսակցութիւնների եւ գործիչների դէմ ճնշումներին:

«Հիմնուած Ընկերվար միջազգայնականի 2010 թուականի նոյեմբերի Փարիզի Խորհուրդի ժողովում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան վերաբերեալ միաձայնութեամբ ընդունուած յայտարարութեան վրայ, յանձնախումբը իր մտահոգութիւնը յայտնեց Ազրպէյճանի վերջին յայտարարութիւնների վերաբերեալ, թէ Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի հետ շփման գծից յետ չի քաշելու իր դիպուկահարներին, ինչպէս նաեւ` հակառակ ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի համանախագահներին տրուած երաշխիքներին` Ղարաբաղ- Հայաստան քաղաքացիական թռիչքների վերսկսման դէմ ուղղուած սպառնալիքների կապակցութեամբ: Հակամարտութեան երկու կողմերում դերակատարների հետ իր աշխատանքը շարունակելու համար, Ընկերվար միջազգայնականը կապեր պիտի ստեղծի եւ երկխօսութիւն հաստատի Ազրպէյճանում նման հայեացքների տէր քաղաքական զրուցակիցների հետ:

«Մասնակիցները դրական գնահատեցին այն փաստը, որ միջազգային համայնքը հետզհետէ եկել է ընդունելու, թէ չճանաչուած պետութիւնում ապրելը այդ միաւորի քաղաքացիներին չի զրկում մարդու հիմնական իրաւունքներից եւ ազատութիւններից, ինչպէս նաեւ միջազգայնօրէն ճանաչուած քաղաքացիական եւ քաղաքական իրաւունքներից, ներառեալ` «ուղղակի կամ ազատօրէն ընտրուած ներկայացուցիչների միջոցով հասարակական կեանքը վարելու մասնակցութեան» իրաւունքից, ինչպէս ամրագրուած է ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովի 2200A (XXI) բանաձեւով որդեգրուած Քաղաքացիական եւ քաղաքական իրաւունքների միջազգային պայմանագրի 25a յօդուածում: Այս տեսանկիւնից պէտք է դիտարկել Լեռնային Ղարաբաղում կայացած վերջին ընտրութիւնները:

«Յանձնախումբը իր երախտագիտութիւնն է յայտնում Մոլտաւիայի Ժողովրդավարական կուսակցութեանը` հիւրընկալելու համար ժողովը եւ գնահատում է նրա աւանդը Մոլտաւիայի Հանրապետութեան քաղաքական կեանքին եւ զարգացմանը, երբ ամուր կերպով հաստատում է ընկերվար ժողովրդավարութիւնն ու ամրացնում բազմակուսակցական ժողովրդավարութիւնը երկրում: Մերձտնեսթրի հարցում, յանձնախումբը պաշտպանում է Մոլտաւիայի Ժողովրդավարական կուսակցութեան եւ Մոլտաւիայի կառավարութիւնում իր գործընկերների նախաձեռնութիւնները` աստիճանաբար քայլերի ձեռնարկում` տեւական լուծումի համար պայմաններ ստեղծելու նպատակով:

«Յանձնախումբը վերահաստատում է միջհամագումարեան ժամանակահատուածում Ընկերվար միջազգայնականի դրական դերակատարութիւնը` տարածաշրջանի ընկերվար-ժողովրդավար կուսակցութիւնները ի մի բերելու, ընդհանուր քաղաքականութիւն մշակելու եւ մեր շարժման ընդհանրական նպատակները հետապնդելու տեսանկիւնից:

Մեր կազմակերպութիւնը յանձնառու է մնալու` ԱՊՀ-ում, Կովկասում եւ Սեւծովեան տարածաշրջանում, ինչպէս նաեւ աշխարհի այլ մասերում` ժողովրդավարութեան, խաղաղութեան եւ մարդու իրաւունքների համընդհանուր արժէքների նկատմամբ եւ շարունակելու է այս օրակարգը հետապնդել ապագայում»: