«Մեր Ապահովութեան Սպառնացող Զարգացումներուն Պարագային Կրնանք Սուրիոյ Մէջ Միջամտել» Կ՛ըսէ Էրտողան

Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան յայտնեց, որ «Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատի քաղաքական կեանքը վերջ գտաւ, եւ Ասատ ներկայիս իբրեւ քաղաքագէտ չի գործեր, այլ` Սուրիոյ ներքին պատերազմին մէջ երկրորդական խաղացող մը կամ դերասան մը»` նշելով, որ «Պաշշար Ասատ այլեւս չ՛անդրադառնար իր ըսածին, երբ Սուրիոյ մէջ թափուած արեան պատասխանատուութիւնը Թուրքիոյ ուսերուն կը բեռցնէ»:

«Թուրքիա սուրիացի ժողովուրդին կողքին կը կանգնի եւ ոչ թէ Պաշշարի անարգ վարչակարգին կողքին: Սուրիացի ժողովուրդը մեզի եղբայր ժողովուրդ մըն է», ըսաւ ան:

Էրտողան ցաւ յայտնեց, որ թրքական ընդդիմութենէն կարգ մը երեսփոխաններ իրենց ժողովներուն ընթացքին Ասատի նկարները կը բարձրացնեն եւ անոր նամակներ կը յղեն, թէ թուրք ժողովուրդը իր կողքին է: Ան նշեց, որ «ընդդիմութեան կարգ մը երեսփոխաններու վարմունքին պատճառով Ասատ կը կարծէ, որ թուրք ժողովուրդը իր կողքին կը կանգնի: Մենք իր կողքին չենք կանգնիր, այլ` սուրիացի ժողովուրդին»` նշելով, որ թուրք ժողովուրդին 49 առ հարիւրը կը զօրակցի Սուրիոյ նկատմամբ թրքական կառավարութեան քաղաքականութեան, 14 առ հարիւրը այդ քաղաքականութեան դէմ է, իսկ մնացեալը տեսակէտ յայտնելու կը տատամսի: «Փոխանակ Թուրքիոյ ներկայ կառավարութեան աջակցելու, անոնք Պաշշար Ասատին կը զօրակցին եւ կը զայրանան, երբ զիրենք «պաասականներ» կոչեմ», ըսաւ ան:

Թուրքիոյ վարչապետը յայտարարեց, որ «եթէ Թուրքիոյ մէջ ոմանք շարունակեն որոշ լրատուամիջոցներու միջոցով Ասատին աջակցիլ, ապա հարցը կրնայ հասնիլ հոն, որ եթէ մեր ապահովութեան սպառնացող զարգացումներ տեղի ունենան, կրնանք Սուրիոյ մէջ միջամտել»:

Էրտողան շեշտեց, որ թրքական կառավարութիւնը սուրիական ընդդիմութիւնը չզինեց, այլ` սուրիացի ժողովուրդին մարդասիրական օժանդակութիւն մատակարարեց:

Ան առանց ՄԱԿ-ի որոշումի մը եւ առանց թռիչքներու արգիլեալ գօտիի ստեղծման Սուրիոյ մէջ ապահովական գօտիի մը ստեղծումը բացառեց: Նշենք, որ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու ուրբաթ օր ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի Սուրիոյ շուրջ նիստին ընթացքին պնդած էր, որ Սուրիոյ մէջ պէտք է ստեղծուի ապահովական գօտի մը, ուր պէտք է ապաստանին սուրիացի գաղթականները:

Յորդանանի Ապտալլա Բ. թագաւորը սուրիական տագնապին շրջանին վրայ ունենալիք ազդեցութենէն զգուշացուց: Ան Աւստրալիոյ ընդհանուր կառավարիչ Քուինթըն Փրայսի հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին յայտնեց, որ Յորդանան կը զօրակցի Սուրիոյ տագնապի քաղաքական լուծումին, որ կը պահպանէ այդ երկրին միութիւնն ու ժողովուրդին միասնականութիւնը, ինչպէս նաեւ վերջ կու տայ բռնարարքներուն եւ արիւնահեղութեան` նշելով, որ իր երկիրը սուրիացի գաղթականներու հոսքին պատճառով ծանր բեռի կ՛ենթարկուի:

Նշենք, որ Աւստրալիա Յորդանանի մէջ սուրիացի գաղթականներուն համար 16.5 միլիոն տոլար արժողութեամբ օժանդակութիւն տրամադրեց:

Ռուսիոյ արտաքին գործոց փոխնախարար Կենատի Կաթիլով «Թուիթըր» ընկերային ցանցի իր էջին վրայ գրեց, որ Ռուսիա համամիտ է ՄԱԿ-ի եւ Արաբական լիկայի Սուրիոյ հարցով յատուկ պատուիրակ Լախտար Իպրահիմիի Սուրիոյ մէջ ուժի կիրարկումով արտաքին միջամտութիւնը մերժող կեցուածքին: Ան ըսաւ, որ «եթէ Սուրիոյ մէջ խաղաղ երկխօսութիւն կ՛ուզենք, ապա Անանի ծրագիրին եւ Ժընեւի հաղորդագրութեան այլընտրանք գոյութիւն չունի»:

Նշենք, որ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով շաբաթ օր յայտարարեց, որ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդը յեղափոխութեանց աջակցելու կամ պետութեանց ներքին հարցերուն միջամտելու իրաւասութիւն չունի:

Միւս կողմէ, Իրանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Ռամին Մեհմանփարասթ հաստատեց, որ Սուրիոյ հարցին շուրջ Իրանի եւ Եգիպտոսի միջեւ տարակարծութիւն գոյութիւն ունի, ինչ որ «բնական է»:

Ինչ կը վերաբերի Թեհրանի մէջ Ոչ յանձնառու երկիրներու շարժումի վեհաժողովին ընթացքին Եգիպտոսի նախագահ Մոհամետ Մուրսիի արտասանած խօսքին, Մեհմանփարասթ ըսաւ, որ «անոր խօսքը երկիրներու անկախութիւնը եւ պաղեստինցի ժողովուրդը պաշտպանող շարք մը շատ կարեւոր կէտեր կը բովանդակէր, թերեւս սուրիական հարցով մեզի հետ տարակարծութիւն գոյութիւն ունի, այդ ալ շատ բնական է»` աւելցնելով, որ պէտք չէ սպասել, որ Ոչ յանձնառու երկիրներու շարժումի անդամ 120 երկիրները նոյն ձեւով մտածեն:

Մինչ այդ, Իրանի Յեղափոխական պահակագունդի բարձրաստիճան պաշտօնատարներէն Մոհամետ Ալի Ասուտի յայտարարած է, որ Իրան անմիջապէս համապատասխան գործողութիւններու պիտի դիմէ, եթէ Միացեալ Նահանգներ «յիմար» գտնուին եւ Սուրիոյ վրայ յարձակին:

Իսրայէլեան «Տը Ճերուզալեմ Փոսթ» օրաթերթը` վկայակոչելով «Ռոյթըրզ» լրատու գործակալութիւնը, կը նշէ, որ Ասուտի նաեւ աւելցուցած է, որ Միացեալ Նահանգներու միջամտութեան պարագային Իրանի պիտի միանան նաեւ այլ դաշնակից պետութիւններ, ինչ որ Ամերիկայի համար աղէտալի պիտի ըլլայ:

Ան ըսած է, որ Դամասկոս գործի պիտի լծուի` հիմնուելով 2006-ին Դամասկոսի եւ Թեհրանի միջեւ ստորագրուած պաշտպանութեան մարզի համաձայնագիրին վրայ:

Ասուտի Սուրիոյ մէջ տիրող ճգնաժամին համար մեղադրած է Քաթարը, Թուրքիան, Սէուտական Արաբիան, Իսրայէլն ու Միացեալ Նահանգները:

Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետի միջազգային յարաբերութեանց հարցերով խորհրդական Ալի Աքպար Վիլայեթի իր կարգին յայտնեց, որ Միացեալ Նահանգներ սալաֆականները Սուրիա կ՛ուղարկէ եւ կը փորձէ այդտեղի կացութիւնը «աֆղանականացնել»:

Իրաքի վարչապետ Նուրի Մալիքի շաբաթ օր Թեհրանի մէջ սուրիական պատուիրակութեան հետ հանդիպումէն ետք յայտարարեց, որ Դամասկոս ընդունած է Սուրիոյ տագնապի լուծման Պաղտատի նախաձեռնութիւնը, որ կը նախատեսէ Ոչ յանձնառու երկիրներու շարժումի անդամներէն բաղկացած կապի խմբակի կազմութիւնը, իսկ Իրան իրաքեան առաջարկին զօրակցելու պատրաստակամութիւն յայտնած է: Սակայն Սուրիոյ Ազգային խորհուրդը մերժեց իրաքեան առաջարկը: Խորհուրդի մամլոյ գրասենեակի տնօրէն Մոհամետ Սարմինի յայտնեց, որ իրաքեան նախաձեռնութիւնը, զայն նախորդող նախաձեռնութեանց նման «սուրիացի ժողովուրդին զոհողութեանց բարձրութեան վրայ չի գտնուիր»: Ան իրաքեան կառավարութիւնը ամբաստանեց Իրանի կողքին սուրիական վարչակարգին նիւթական միջոցներ եւ զէնք-զինամթերք տրամադրելու համար:

Ապահովական գետնի վրայ, երէկ Դամասկոսի մէջ Ապուրմանէ թաղամասին մէջ երկու ականներ պայթեցան: Ըստ սուրիական պատկերասփիւռի կայանին, անոնք պահակութեան ջոկատի կեդրոնին մօտ պայթած են: Ըստ ընդդիմութեան, անոնց թիրախը սուրիական բանակի սպայակոյտի կեդրոնն էր: Մարգարէին թոռները ջոկատի բանբեր մը ստանձնեց գործողութեան պատասխանատուութիւնը` յայտնելով, որ գործողութեան պատրաստութիւնը երեք շաբաթ տեւած է եւ գործադրուած է վարչակարգէն եղող տարրերու հետ համակարգաբար:

Ըստ «Մայատին» պատկերասփիւռի կայանին, Հալէպի մէջ բախումներ տեղի ունեցած են Սայիտ Ալի թաղամասին մէջ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )