Հայրենի Կեանք

Աւարտեցաւ «Արի Տուն– 2012» Ծրագրին
8-
րդ Հանգրուանը

Աղաւնաձորի ճամբարին մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Արի տուն-2012» ծրագրին 8-րդ հանգրուանի հրաժեշտի խարուկահանդէսը` փակման հանդիսաւոր արարողութիւնը, որուն ներկայ գտնուած էր Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան:

«Արի տուն-2012» ծրագրի 8-րդ հանգրուանին մասնակցած էին Ռուսիայէն, Էսթոնիայէն, Գերմանիայէն, Միացեալ Նահանգներէն, Սուրիայէն, Լիբանանէն, Վրաստանէն եւ հայրենի հիւրընկալող ընտանիքներու 80-է աւելի պատանիներ եւ աղջիկներ: Անոնք 9 օր հիւրընկալուած են հայ ընտանիքներու կողմէ, այցելած են Հայաստանի տեսարժան վայրեր, ծանօթացած են հայկական կենցաղին եւ աւանդութիւններուն: Իսկ իրենց կեցութեան վերջին 4 օրերը անցուցած էին միասին` Աղաւնաձորի ճամբարին մէջ: Ընտանիքներէն իւրաքանչիւրը իր տունը հիւրընկալուած փոքրիկին սորվեցուցած էր` հայկական երգ, պար կամ ասմունք, որոնք ներկայացուած են փակման հանդիսաւոր արարողութեան ժամանակ: Հրաժեշտի խարոյկին շուրջ ճամբարականները երգած եւ պարած են եգիպտահայ երգիչ Ռուբէն Նակիպ Սաատի, Անահիտ Սահակեանի եւ «Հայկազունք» համոյթի կատարողներուն հետ:

Նախարար Հ. Յակոբեան ողջունած է արիտունցիները` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան կանչը լսելուն եւ տուն գալուն նախաձեռնողականութիւնը: Նախարարը յայտնած է, որ ծրագրին մասնակիցները այդ օրերու ընթացքին կրցած են ճանչնալ հայրենիքը, զգալ անոր սէրը եւ հոգատարութիւնը: Հրանուշ Յակոբեան վստահեցուցած է, որ փոքրիկները իրենց հետ պիտի տանին վառ, ջերմ յիշողութիւններ եւ տպաւորութիւններ, իսկ իրենց ստացած գիտելիքները եւ ձեռք բերած ընկերութիւնը միշտ մղիչ ուժ պիտի հանդիսանայ կրկին Հայաստան վերադառնալու:

Օհան Դուրեանի 90-ամեակին
Նուիրուած
Հանդիսութիւն

Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդական արուեստագէտ, «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանակիր, Ֆրանսայի գրականութեան եւ արուեստի շքանշանի ասպետ Օհան Դուրեան, եթէ ողջ ըլլար, պիտի ամբողջացնէր իր 90-ամեակը:

Անուանի երաժշտահան եւ խմբավար Օհան Դուրեանի ծննդեան 90-ամեակին առիթով Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան եւ Երեւանի քաղաքապետարանի նախաձեռնութեամբ հայ արուեստասէր հանրութիւնը, մշակոյթի եւ հասարակական անուանի գործիչները, հարազատները այցելեցին Կոմիտասի անուան այգիի պանթէոն` յարգանքի տուրք մատուցելու մեծատաղանդ արուեստագէտին յիշատակին:

Յայտնի եւ սիրուած երաժիշտ-երգահան Լորիս Ճգնաւորեան յայտնած է, որ Օհան Դուրեան մեծ երաժիշտ էր, հոյակապ խմբավար, «իւրայատուկ երեւոյթ». անձ մը, որ իր ներքին ուժը միշտ կը փոխանցէր նուագախումբին: «Ան իսկապէս տաղանդաւոր, խենթ մարդ մըն էր, բայց` շատ համով», շեշտած է Լ. Ճգնաւորեան:

Մեծ խմբավարին որդին` Նարեկ Դուրեան, նշած է, որ հայր կորսնցնելը որեւէ տարիքի մեծ ցաւ է: «Ամենամեծ դասը, որ հայրս ինծի հասցուց տալ, ազնիւ ըլլալու պարտադիր նախապայմանն է», ըսաւ ան:

«Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախումբի տնօրէն Տիգրան Հեքեքեան յիշեցուց, որ Օհան Դուրեան Աստուծմէ ստացած էր տաղանդ եւ զայն արտայայտելու կարողութիւն: «Ան ամէն նուագահանդէսի ընթացքին կ՛ապացուցէր իր հանճարեղ ըլլալը», նշեց Տ. Հեքեքեան` աւելցնելով, որ մեծ երաժիշտին անուան միշտ պէտք է զուգակցին` տաղանդ, աշխատասիրութիւն, մեծահոգութիւն, բծախնդրութիւն յատկութիւնները:

Տեղեկացնենք, որ Օհան Դուրեան ծնած է Երուսաղէմ: Երաժշտական կենսագրութեան սկիզբը ան զարմացուցած է շուրջինները իր յիշողութեամբ եւ զգայուն երաժշտականութեամբ: 1962-1969 թուականներուն Օհան Դուրեան իբրեւ հիւր խմբավար հանդէս եկած է Լայպցիկի Կեւանտհաուսի նուագախումբին հետ, այդ համագործակցութեան իբրեւ արդիւնք` կայացած 19 երգահանդէսները, որոնց ժամանակ չէ գործածուած որեւէ նոթագրութիւն, ոչ ալ` խմբավարական փայտիկ, դարձած են լայպցիկեան երաժշտական կեանքի բարձրակէտը` հանդիսատեսին մէջ կենդանի ձգելով խօսուն ձեռքերու երաժշտութեան լեզուն: Օ. Դուրեան երկու անգամ Կեւանտհաուսի երգչախումբի խմբավար նշանակուած է: Մամուլին մէջ զայն սկսած են համեմատել Նիքիշի, Պեռնսթայնի, Կարայանի հետ: Օ. Դուրեան աշխատած է 110 նուագախումբի հետ: Անոր ղեկավարութեամբ կատարուած ձայնագրութիւններ կան համաշխարհային երաժշտութեան ոսկիէ ֆոնտին մէջ:

Երեւանի Պետական Համալսարանը
Լաւագոյնն
Է Հարաւային Կովկասի Մէջ

Այս տարուան յուլիսին webometrics.info կայքէջին հրապարակած վարկանշային ցանկին մէջ Երեւանի պետական համալսարանը Հարաւային Կովկասի համալսարաններուն շարքին գլխաւոր դիրքը կը գրաւէ: Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան մամլոյ ծառայութեան կողմէ փոխանցուած տեղեկութիւններուն համաձայն, աշխարհի շուրջ 20 հազար 700 համալսարաններու վարկանշային ցանկին մէջ ԵՊՀ-ն մտած է լաւագոյն 10 տոկոսին մէջ` գրաւելով 2050-րդ տեղը: Հայաստանի մէջ գործող համալսարաններէն տուեալ ցանկին մէջ երկրորդն է Հայաստանի ամերիկեան համալսարանը` 2827-րդ դիրքին վրայ: Արեւելեան եւ կեդրոնական Եւրոպայի համալսարաններու վարկանշային առանձին ցանկին մէջ ԵՊՀ-ն կը գրաւէ 175-րդ դիրքը: Վրաստանի լաւագոյն համալսարանը Ճաւճաւածէի անուան լեզուներու եւ մշակոյթի պետական համալսարանն է, որ 2537-րդ դիրքին վրայ է: Ցանկին մէջ Ազրպէյճանի լաւագոյն համալսարանը «Կովկաս»-ն է, որ կը գրաւէ 5814-րդ դիրքը:

Շուշիի «Վարանդա» Մանկապատանեկան
Երգչախումբը
Նշեց Իր 20-ամեակը

Զաքար Քէշիշեան

Շուշիի «Վարանդա» մանկապատանեկան, երիտասարդական պետական երգչախումբը իր հիմնադրութեան 20-ամեակը նշեց Հրաչ Թոգալեանի «Երգող ամառներ» վաւերագրական ժապաւէնի անդրանիկ ցուցադրութեամբ, որ տեղի ունեցաւ սեպտեմբեր 6-ին, Համազգայինի թատրոնի սրահին մէջ: Նշենք, որ  ժապաւէնը կը ներկայացնէ երգչախումբին գործունէութեան 20 տարիները:  «Այս առիթ մըն է, որպէսզի ներկայանանք իւրօրինակ հաշուետուութեամբ` անցեալը արժեւորելու եւ ապագան ուրուագծելու համար», յայտնած է  «Վարանդա» երգչախումբի հիմնադիր Զաքար Քէշիշեան: Ան նշած է, որ դժուարին ժամանակներու մէջ հիմնադրուած «Վարանդա»-ն կը նպատակադրէր երգի միջոցով ժողովուրդին մէջ նոր կեանք, ժպիտ եւ ոգեւորութիւն յառաջացնել:

«Երգող ամառներ» ժապաւէնին անդրանիկ ցուցադրութիւնը, տեղի ունեցաւ Շուշիի Խաչատուր Աբովեանի անուան դպրոցի դահլիճին մէջ, իսկ հետագային նաեւ` Ստեփանակերտի մշակոյթի կեդրոնին մէջ: Տարիներու ընթացքին կուտակուած արխիւներու միջոցով ժապաւէնը կը պատմէ ազատագրուած Շուշիի հասակակից «Վարանդա» երգչախումբին անցած բուռն ստեղծագործական ուղիին մասին:

Շուշիի «Վարանդա» երգչախումբը հիմնադրուած է լիբանանահայ Զաքար Քէշիշեանի կողմէ` 1992 թուականին,  Շուշիի «Արամ Մանուկեան» վարժարանին մէջ: Ի սկզբանէ անիկա եղած է մանկապատանեկան երգչախումբ: Զ. Քէշիշեան ջերմութեամբ կը յիշէ, թէ ինչպէ՛ս 20 տարի առաջ, երբ տակաւին ուսանող էր Երեւանի պետական երաժշտանոցին մէջ, խումբ մը ուսանողներու հետ եկած է Արցախ, համերգներ ունեցած է տարբեր գիւղերու եւ զօրամասերու մէջ, ապա որոշած է Շուշիին ազատագրումէն ետք գալ  Շուշի եւ իր ներդրումը ունենալ քաղաքի զարգացման աշխատանքներուն:

«Բնականաբար այդ տարիներուն Շուշիի մէջ սակաւաթիւ մարդիկ կ՛ապրէին եւ ընկերային վատ պայմաններու բերումով, շատ յաճախ երեխաները չէին կրնար դասերու ներկայանալ», նշած է Զ. Քէշիշեան` աւելցնելով, որ այսօր կը հպարտանայ` տեսնելով, որ «Վարանդա» երգչախումբին մէջ մօտ 500 երեխայ երգած է նախորդ 20 տարիներուն ընթացքին: Զ. Քէշիշեան դիտել  տուած է, որ երգչախումբին առաջին անդամները իրեն համար թոռնիկներու նման են:

Երգչախումբը ներկայիս կը գտնուի պետական հոգածութեան ներքեւ եւ իր գործունէութիւնը կը շարունակէ մանկական, պատանեկան եւ երիտասարդական  կազմերով:

Յիշեցնենք, որ երգչախումբը 20 տարիներու ընթացքին կատարած է աւելի քան 300 տարբեր տեսակներու` դասական եւ ժամանակակից ստեղծագործութիւններ, որոնցմէ 82-ը նոր գործեր են: «Երգող ամառները»-ը «Վարանդա»-ի մասին նկարահանուած երրորդ ժապաւէնն է: «Վարանդա»-ն հիմնադրուած է 1992 թուականին իբրեւ մանկապատանեկան երգչախումբ: Ան աւելի քան 200 երգահանդէսներով ելոյթներ ունեցած է Արցախի տարբեր շրջաններու, զօրամասերու, դպրոցներու, ինչպէս նաեւ Հայաստանի եւ Լիբանանի մէջ:

Երեւանի Մէջ Տեղի Ունեցաւ «Նարեկացի»
Արուեստի
Միութեան
8-
րդ Տարեդարձին Նուիրուած Ձեռնարկներ

«Նարեկացի» արուեստի միութիւնը իր երեւանեան կեդրոնի հիմնադրութեան 8-ամեակը նշեց Գրիգոր Նարեկացիի նուիրուած յատուկ ձեռնարկով: Սեպտեմբեր 5-9 միութիւնը կազմակերպած է` համերգներ, դասախօսութիւններ, շարժապատկերի ներկայացում եւ ցուցահանդէս:

«Նարեկացիի հետ» խորագրով տօնական ձեռնարկներուն յատուկ շարքը իր շուրջ համախմբած է տեսողական եւ կատարողական արուեստներու առաջատար գործիչներ եւ անուանի նարեկացիագէտներ: Ձեռնարկներուն դասախօսութիւններով հանդէս եկած են Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» երկին անգլերէն թարգմանութեան հեղինակ Թովմաս Սամուէլեան եւ արաբերէն թարգմանութեան խմբագիր հայր Անտոն Ադամեան` Քանատայէն, երաժշտագէտ Մհեր Նաւոյեան, ինչպէս նաեւ` ազգագրագէտ եւ բանագէտ Արուսեակ Սահակեան:

Ձեռնարկներու շարքին գեղարուեստական առանցքը «Նարեկեան պատկերակերտումներ» ցուցահանդէսին բացումն էր, որուն մասնակցած է Յակոբ Յակոբեան, ներկայացուած են նաեւ`  Տիգրան Ասատրեանի, Նարեկ Աւետիսեանի, Հերիքնազ Գալստեանի, Գոհար Թումասեանի, Արմէն Խաջոյեանի, Արամ Յունանեանի, Մուշեղ Մխիթարեանի, Սեւան Նագգաշեանի եւ Յովնան Սարգսեանի գեղարուեստական պատկերակերտումները:

Ձեռնարկներուն ներկայութիւնը հրաւիրատոմսերով եղած է: Միութիւնը ակնկալած է լրատուական միջոցներու ներկայացուցիչներու աշխուժ մասնակցութիւնը: Հրաւիրուածներուն մէջ եղած են` մշակութային, հասարակական եւ քաղաքական անուանի գործիչներ:

Տեղի Ունեցաւ Զարեհ Մելքոնեանի
«
Կեանքով Եւ Մասամբ Նորին»
Բանաստեղծութիւններու
Ժողովածուին
Շնորհահանդէսը

Զարեհ Մելքոնեան

Վերջերս «Նարեկացի»  արուեստի միութեան մէջ տեղի ունեցաւ սփիւռքահայ գրող  Զարեհ Մելքոնեանի «Կեանքով եւ մասամբ նորին» բանաստեղծութիւններու ժողովածուին շնորհահանդէսը: Գիրքին խմբագիրն է ամերիկահայ գրող, բանասէր Մարօ Մատոյեան-Ալաջաջեան:

Գրական-երաժշտական երեկոյի ընթացքին ներկայացուեցան գրողին գործերը, որոնք ստեղծուած են կեանքի տարբեր ժամանակաշրջաններու ընթացքին: Գիրքը նուիրուած է Հայաստանի անկախութեան 20-ամեակին:

Զարեհ Մելքոնեան, ծնունդով Քահքեճեան, ծնած է 15 օգոստոս 1922-ին, Հալէպ: Յաճախած է Հայկազեան, ապա Մխիթարեան վարժարանները, յետոյ Ալէփփօ քոլեճ, ապա` Լիսէ  ֆրանսէ: Հետագային տեղափոխուած է Կիպրոս, ուր յաճախած է Մելգոնեան վարժարան: Հոն ուսումը աւարտելէ ետք վերադարձած է Հալէպ եւ Զաւարեան վարժարանին մէջ պաշտօնավարած է իբրեւ հայերէնի եւ ֆրանսերէնի ուսուցիչ: Ան խանդավառ  էր հայրենիք ներգաղթելու հեռանկարով: Սակայն, աւա՜ղ, տարիներու փայփայած երազանքը անկատար մնաց:

Զարեհ Մելքոնեան ունի բանաստեղծութիւններու 10 հրատարակուած հատոր, 14 թատրերգութիւն: Ան հեղինակած է հարիւրաւոր գրական-հրապարակախօսական յօդուածներ, հայոց լեզուի եւ քերականութեան 4 դասագիրք: Պէյրութի մէջ հիմնադրած եւ 8 տարի եղած է «Շիրակ» գրական ամսագրին գլխաւոր խմբագիրը:

Կեանքի վերջին տարիներուն Զ. Մելքոնեան բնակած է Հիւսիսային Քալիֆորնիոյ Սան Ֆրանսիսքօ շրջանի Ֆրիմոնթօ քաղաքին մէջ եւ աշխատած է աւարտելու 5 հատորէ բաղկացած վիպաշար մը, որ կը բովանդակէ սփիւռքի պատմութիւնը ամբողջութեամբ:

 

Նոյեմբերին Միացեալ Նահանգներու մէջ Զարեհ Մելքոնեանին դուստրը` Շողիկ Մելքոնեան կազմակերպած է յուշ-երեկոյ մը` նուիրուած գրողին յիշատակին: Այս մասին տեղեկացուցին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան Ամերիկայի հայ համայնքներու վարչութենէն:

 Պատրաստեց՝
ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )