Ասբրամ Թաթուլ Կրպէեանի Հետ Հարցազրոյց

Զաւարեան ուսանողական միութեան անդամներով այս տարի ալ գործուղուեցանք դէպի Արցախի Քաշաթաղ շրջանը: Կովսական գիւղին մէջ մեզի անակնկալ այցելութիւն մը տուաւ նահատակ ազատամարտիկ Թաթուլ Կրպէեանի դուստրը` Ասբրամ Կրպէեան, որուն հետ կատարեցինք հետեւեալ հարցազրոյցը:

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Մենք Թաթուլ Կրպէեանը կը յիշենք իբրեւ ազգի նահատակ հերոս: Քեզի համար Թաթուլ Կրպէեանը իբրեւ հայ ունենալը ի՞նչ նշանակութիւն ունի:

Պ.- Ինծի համար Կրպէեան անունը կրելը մեծ հպարտութիւն եւ պատասխանատուութիւն է: Արդարեւ, գիտակից եմ, որ դուստրն եմ այն մարդուն, որ մեծ դերակատարութիւն ունեցած է ազգային ազատագրական գործին մէջ` որպէս մարդ եւ որպէս գործիչ, եւ այս պատճառով արժանացած է բարձրագոյն` «Ազգային հերոս» կոչումին. եղած է անձ մը, որ շատ արագ որոշած է մասնակից դառնալ ազատագրական շարժումին` մեկնելով պարտքի եւ հայրենասիրութեան զգացումներէն. ի վերջոյ, նահատակուած է այդ գործը ամբողջացնելու ճամբուն վրայ: Այսպիսի անձ մը մեծ հպարտութիւն ու  պատասխանատուութեան զգացում կ՛արթնցնէ ամէն մարդու մօտ: Իսկ ինծի համար ան դարձած է ապրելակերպ եւ ապրելու ուղեցոյց: Աւելցնեմ նաեւ, որ Թաթուլ Կրպէեան միայն իմ հայրիկը չէ, այլ նաեւ` ամբողջ հայութեան հերոսը, ինչ որ պատիւ է ինծի համար:

Հ.- Այսօր դուն երկրորդ անգամ ըլլալով կը գտնուիս Կովսականի ու «Թաթուլ Կրպէեան» դպրոցը: Ի՞նչ նշանակութիւն ունի այս վայրը քեզի համար:

Պ.- Ես առաջին անգամ հոս եղած եմ նոյեմբեր 1-ին, հայրիկիս կիսանդրիին բացման տօնախմբութեան եւ ահա այսօր երկրորդ անգամ ըլլալով կը գտնուիմ հոս: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան կամ Արցախի Հանրապետութեան (ինչպէս ես կը սիրեմ կոչել) մէջ շատ կապուած ու հարազատ կը զգամ, տրուած ըլլալով, որ մանկութեանս մօտաւորապէս մէկուկէս տարին անցուցած եմ Շուշիի մէջ: Հոս անբացատրելի ձեւով ուրախ կը զգամ, մանաւանդ երբ հանդիպիմ այս դպրոցին աշակերտներուն, որովհետեւ անոնց ընդմէջէն է, որ կը զգամ հօրս ներկայութիւնը: Երկար ժամանակէ ի վեր, նոյնիսկ փլատակ եղած ժամանակ, այս դպրոցը կը կրէր հօրս անունը. ահա այսօր ան նորոգուած է, վերածուած է գեղեցիկ դպրոցի մը եւ դարձած է այս տարածաշրջանին լոյսն ու բնակչութեան յոյսը. եւ հո՛ն, ուր կան յոյսն ու լոյսը, կայ կեանք: Ես ուրախ եմ, որ այստեղ կեանքը հօրս անունով է. ուրախ եմ, որ մաս կը կազմեմ այս հողին, որ հոգիիս նման ազատ է. հոս է, ուր ես կ՛ըլլամ անկեղծ եւ ներդաշնակ: Կայ նաեւ ուրիշ պատճառ մը, որուն համար երջանիկ կ՛ըլլամ, երբ հոս գտնուիմ. այս դպրոցին պարախումբն ալ կը կրէ հօրս անունը: Ժամանակին հայրս ալ «Կարս» անունով պարախումբ ու երգչախումբ ունեցած է: Այստեղի հրաշալի մանուկները կը պարեն այն խռովքով ու հոգիով, որոնցմով հայրս պարած է ժամանակին: Ես կը հաւատամ, որ հայրս եւ միւս բոլոր հերոսները կը պահպանեն այս փոքրիկները. անոնց հոգիները ներկայ են հայ մանուկներուն մէջ, մանաւանդ այն փոքրիկներուն, որոնք հոս ծնած են, հոս կ՛ապրին, հայերէն կ՛երգեն ու հայկական պար կը պարեն, եւ այս հերոսներուն յաղթանակը կարծէք այս մանուկներուն պարած քոչարիով կը ծագի:

Հ.- Ինչպէ՞ս ճանչցած ես հայրդ:

Պ.- Հակառակ անոր որ հօրս ծանօթանալու եւ իրեն հետ հայր-դուստր կապը ստեղծելու առիթը չեն ունեցած, հայրս աներեւակայելիօրէն միշտ կենդանի եղած է մէջս: Այս մէկը կը պարտիմ մօրս, որ զիս դաստիարակած է այնպէս, ինչպէս հայրս կ՛ուզէր: Ինչպէս նաեւ կարգ մը զգացումներ ինծի փոխանցուած են հօրմէս` արեամբ եւ հոգիով: Ու կը հաւատամ, որ ամէն բան, որ մէկու մը անցեալին կամ ընտանիքին պատմութեան հետ կապ ունի, պէտք է ճիշդ ընթացքով շարունակուի: Ես ամէն ինչ գիտեմ հայրիկիս մասին: Գիտեմ, թէ ինքն է, որ զիս Ասբրամ անուանած է, երբ երկու-երեք տարեկան էի, գիտէի, որ ան ազգային հերոս մըն է, սակայն չէի հասկնար այս իրողութեան իմաստն ու խորքը: Տարիներու ընթացքին է, որ հասկցայ անոր նշանակութիւնը. այսպէս, անցեալս իմանալով պատասխանատու զգացի, որովհետեւ անոր հիման վրայ էր, որ պիտի ստեղծուէր ապագաս: Ինչպէս նաեւ բնաւ առիթը չեմ փախցներ հանդիպելու այն մարդոց, որոնք ճանչցած են հայրս եւ, բնականաբար, ինծի ամէնէն մօտիկ անձը, որ զիս հայրիկիս կը կապէ, մայրս է:

Հ.- Ո՞ր պահերուն կ՛արժեւորես ազատամարտիկ Թաթուլին նահատակութիւնը:

Պ.- Ազատամարտիկ Թաթուլին նահատակութիւնը կ՛արժեւորեմ, երբ կը գտնուիմ ազատագրուած հողերուն վրայ եւ խոր շունչ մը քաշելով` կը զգամ, որ հոգիս, Արցախի արծիւներուն նման, դէպի երկինք կը ճախրէ. հայրս ալ «Գետաշէնի արծիւ» կը կոչէին… Երբ այս հողերուն վրայ գտնուիմ, կը զգամ բոլոր նահատակներուն սէրն ու նուիրումը այս հողին: Իրենք են, որ իրենց ամէնէն թանկագինը, անգինը` կեանքը, զոհեցին այս հողերուն համար:

Նահատակուեցան ոչ միայն հողը ազատագրելու, այլ որպէսզի մենք արժանապատուութեամբ ապրինք, վայելենք խաղաղ երկինքը, մաքուր օդն ու աննման բնութիւնը:

Հ.- Ի՞նչ ժառանգած ես հայրիկէդ:

Պ.- Հայրիկէս ժառանգած եմ իր նկարագիրը. զիս շատ կը նմանցնեն իրեն: Կ՛ըսեն, որ երկուքս ալ ոչ մէկ ձեւով անարդարութիւնը կ՛ընկալենք եւ երկուքս ալ յամառ ենք: Հօրմէս ժառանգած եմ նաեւ նամակներ, զորս ան ղրկած է իր Գետաշէն գտնուած ժամանակ, ինչպէս նաեւ իմ առաջին տարեդարձիս առիթով ան ինծի ղրկած է պուպրիկ մը, զոր մինչեւ այսօր պահած եմ: Վերջապէս, ինծի համար ամէնէն թանկագին նուէրը հօրս նկարն է` ինծի հետ: Ցաւօք սրտի այդ մէկը միայն նկար մըն է, սակայն շատ լուսաւոր նկար է, ուր կան` կեանք, սէր ու անգին կտոր մը հայրիկէս:

Հ.- Ինչպէ՞ս կը շարունակես Թ. Կրպէեանի առաքելութիւնը:

Պ.- Իմ կարծիքովս, Թ. Կրպէեանի առաքելութիւնը կը շարունակուի արժանի սերունդ մը ունենալով. ես ամէն ջանք կը թափեմ օգտակար դառնալու համար իմ հայրենիքիս (թերեւս, օրինակ, ստացած ուսումովս):

Յոյս ունիմ, որ այս խաղաղ երկինքը պիտի չպղտորի պատերազմի ծուխով, եւ ստիպուած պիտի չըլլանք նորէն արիւն թափելու: Սակայն, հակառակ պարագային, ոչ մէկ ուժ պիտի խնայենք, որպէսզի հայը ապրի եւ ընտանիք կազմէ այս հողին վրայ:

Իմ երազանքս կ՛իրականանայ երբ այստեղի բոլոր քանդուած տուները վերանորոգուին:

Հ.- Ի՞նչ ունիք ըսելու մեզի` սփիւռքահայերուս:

Պ.- Ձեր գալը շատ մեծ նշանակութիւն ունի, որովհետեւ այս ձեւով դուք այստեղի ժողովուրդը կը քաջալերէք` կառչած մնալու այս հողին: Համոզուած եմ նաեւ, որ դուք ալ հոս գալով` կը վայելէք ձեր հայրենիքին սէրը, կ՛առնէք ձեր կարօտը եւ ոգեւորուած` կը ծրագրէք հոս հաստատուիլ:

Ձեր այս ծրագիրը կարեւոր կը գտնեմ Հայաստան-Արցախ-սփիւռք կապերու գծով: Առաւել, իմ ամենամեծ երազս է սփիւռքի ջնջումը եւ բոլոր հայերուն համախմբումը հայրենի հողին վրայ, ու յոյսով եմ, որ այդ պայծառ օրը շատ շուտ պիտի գայ:

Շատ շնորհակալութիւն կը յայտնեմ ձեզի, որ օտար երկրի մը մէջ հայ մնացեր էք, հայերէն կը խօսիք եւ բոլոր դժուարութիւնները դիմագրաւելով` հայ դաստիարակուած էք. այս մէկը անշուշտ ձեր ծնողներուն կը պարտիք:

Ուրախ եմ, որ ձեզի հանդիպեցայ:

Հարցազրոյցը վարեցին եւ համադրեցին`
ԳՈՐԾՈՒՂՈՒՈՂ ԸՆԿԵՐՆԵՐԷՆ ԽՈՒՄԲ ՄԸ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )