Տեսակէտ. Քաղաքական Անփորձութեան Մասին Վկայող Խօսք Մը

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ

Եգիպտոսի նախագահ Մոհամետ Մուրսի Անգարայի մէջ Թուրքիոյ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան ընդհանուր ժողովի բացման նիստին ընթացքին իր արտասանած խօսքին մէջ յայտնեց, որ Եգիպտոսի եւ Թուրքիոյ միջեւ գոյութիւն ունին հասարակաց նպատակներ, որոնց կարեւորագոյններն են ազատութիւնը, որուն համար կը պայքարին ժողովուրդները, արդարութիւնը, խաղաղութիւնը, անիրաւութեան եւ որեւէ ուժի կողմէ մարդոց ազատութիւնը կապտելու բոլոր փորձերուն դէմ դնելը, որովհետեւ ազնիւ նպատակը մարդիկ, անհատներ, ժողովուրդներ, պետութիւններ եւ կառավարութիւններ ազատագրելն է, որպէսզի բոլորը համագործակցութեամբ եւ սիրով ապրին առանց որեւէ թշնամութեան:

Եգիպտոսի կողմէ այդպիսի ազնիւ նպատակներու հետապնդումը ողջունելի կրնայ ըլլալ, սակայն այդ նպատակները Թուրքիոյ հետ հասարակաց նկատելը ոչ միայն զաւեշտական կացութիւն մը, այլ նաեւ այդ նպատակներուն իրագործման նկատմամբ Եգիպտոսի նախանձախնդրութեան եւ Մուրսիի` Թուրքիոյ ծանօթ ըլլալուն շուրջ հարցականներ կը ստեղծէ:

Անիրաւութեան մարմնացում Թուրքիան ե՞րբ յարգած է ժողովուրդներու ազատութեան ձգտումը. վկայ հայ ժողովուրդի, քիւրտերու եւ ինքնին Եգիպտոսի պատմութիւնը: Խաղաղութիւնը ինչպէ՞ս կրնայ Թուրքիոյ նպատակը ըլլալ, երբ թրքական բանակը Հիւսիսային Կիպրոսը բռնագրաւած է, Իրաքի օդային եւ հողային տարածքները բռնաբարելով հիւսիսային Իրաքի մէջ շրջաններ կը ռմբակոծէ: Արդարութիւնը եւս չի կրնար Թուրքիոյ նպատակը ըլլալ, այլ անարդարութիւնը, որովհետեւ երրորդ երկիրի մը հետ Հայաստանի ունեցած տագնապին պատճառով մեր երկիրը շրջափակման կ՛ենթարկէ եւ Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալն ու ատոր համար փոխհատուցում կատարելը կը մերժէ:

Յատուկ ուշադրութեան արժանի է Մուրսիի թուած նպատակներէն հետեւեալը. «Որեւէ ուժի կողմէ մարդոց ազատութիւնը կապտելու բոլոր փորձերուն դէմ դնելը, որովհետեւ ազնիւ նպատակը մարդիկ, անհատներ, ժողովուրդներ, պետութիւններ եւ կառավարութիւններ ազատագրելն է». Թուրքիոյ մէջ գրագէտներ, լրագրողներ եւ քաղաքական գործիչներ կը բանտարկուին «թրքութիւնը անարգելու», Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալու, անջատողականութեան զօրակցելու եւ երկրին վարչապետը քննադատելու յանցանքով: Եթէ Եգիպտոս իր նախագահին նշած «ազնիւ նպատակ»-ը ունի, ապա անիկա նախ եւ առաջ «մարդոց ազատութիւնը կապտելու» երկարատեւ պատմութիւն ու յամառ ընթացք ունեցող, ինչպէս նաեւ ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքը մերժող Թուրքիոյ դէմ պէտք է դնէ եւ ոչ թէ զայն այդ նպատակի իրագործման համար գործընկեր նկատէ:

Շրջանային նոր դերակատարութեան ձգտող Եգիպտոսի նոր իշխանութիւնները պէտք է աւելի զգուշ ըլլան եւ յիշեն հետեւեալ ասացուածքը. «Ըսէ ինծի ո՛վ է ընկերդ, ըսեմ քեզի` ով ես դուն»: Թուրքիոյ հետ գործընկերութիւնը Եգիպտոսի պետական շահերուն կը հակասէ եւ Գահիրէի շրջանային դերակատարութեան կարողականութիւնն ու ձգտումները կ՛ականահարէ: Մուրսիի արտասանած խօսքը ամբոխավարութիւն ըլլայ, թէ ոչ, անոր քաղաքական անփորձութեան մասին կը վկայէ: Ճիշդ է, որ երկու երկիրներուն իշխող կուսակցութիւնները` եգիպտական Ազատութիւն եւ հաւասարութիւն կուսակցութիւնն ու թրքական Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը Իսլամ եղբայրներու գաղափարական դպրոցի պտուղներն են, սակայն յոյսով ենք, որ իշխանութեան փորձառութիւնը եգիպտական կողմը կը սթափեցնէ իր գաղափարական թմբիրէն եւ պետական շահերու նկատմամբ աւելի նախանձախնդիր ու անոնց հետապնդման մէջ աւելի իմաստուն կը դարձնէ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )