ԱՐՄԱՏԱԽԻ՞Լ ԿԱՂՆԻՍ

Կանգնած էր հպարտ` կեդրոնը բակիս
Հզօր ճիւղերով հնամեայ կաղնիս:
Պապս էր զայն ցանած. երբ մէկ հատ կաղին,
Չէր գիտեր ինչպէ՛ս, խորքը գրպանին,
Իր հետ ճողոպրած թուրքին գեհենէն:
Տուն-տեղ շինած էր հեռու իր Երկրէն,
Ցանած կաղինն այդ հրաշքով ազատուած,
Պտուղն իրենց տան կաղնիին գերուած.
Իր խնամքին տակ մեծցող նոր կաղնին
Մասամբ կ՛ամոքէր կարօտը երկրին:
Իրմէ հօրս ժառանգ, ասկէ ալ` ինծի,
Թեւակոխելով իր ութսուն տարին
Հպարտութիւնն էր մեր տանն ու բակին:
Որքա՜ն խաղցած եմ անոր շուքին տակ,
Որքա՜ն մագլցած` մինչեւ իր գագաթ,
Չէ դաւաճանած, զիս ամուր պահած:
Իր կաղիններով շինած եմ հոլեր
Փոքր տարիքիս, առնելով հովեր`
Տեսէ՛ք, թէ ինչպէ՛ս կը դառնան ուղիղ,
Վայրկեան բռնեցէք, դիւրաւ չեն ընկճիր,
Իմ ձեռքիս գործն է, ես եմ շինարար.
– Շինած ըլլայի կարծես օդանաւ-:
Իսկ ամառները, երբ տաք ու խոնաւ,
Իրիկնամուտին որպէս օդասուն
Գիշերային բոյնն էր ճնճղուկներուն.
Եւ ի՜նչ հաճելի երգեցողութի՞ւն,
Թէ՞ հանդիսաւոր սիրաբանութիւն
Ճռուողիւնները` մինչեւ մտնեն քուն.
Եւ նոյն համերգը վաղ առաւօտուն:
Թուրքը հանգիստ չէր, հայը դեռ կանգո՞ւն`
Մեծ վտանգ իրեն` օտար ափերուն.
Տենդոտ կը հսկէր ան մէն մի շարժում:
Հարկ է տապալել այդ կաղնին հսկայ,
Հայուն արմատին, ակունքին վկայ:
Սպասեց, մինչեւ գայ յարմար տարին.
Արտակարգ ձմեռ, գործն եղաւ դիւրին.
Ղրկեց մեր կողմերն ահեղ փոթորիկ.
Հակազդեցութիւնն էր նոյնքան սաստիկ.
Կաղնին դիմադրեց. մարտն անհաւասար`
Ան տեղի տուաւ, գլուխն հակած վար
Գնաց հանգչելու հաստ ցանկապատին,
Հաստապինդ բունով` կէս արմատախիլ:
Միթէ արտօնուա՞ծ է հայուն ընկճիլ.
Խորհրդանիշն է կաղնիս հաստաբուն`
Յաւետ ապրելու կամքին հայկազուն:
Հարկ էր կանգնել զայն` մեծ հօ՛րս կաղնին,
Որպէս հրճուի անոր սուրբ հոգին:
Միայն մէկ կերպ կար հանելու ոտքի.
Թեթեւցուցի զայն որքան կարելի
Եւ ամբողջ ուժովս զայն կանգնեցուցի…:
Կանգնած է դարձեալ կաղնիս հաստաբուն,
Թէպէտեւ խուզուած, թեւատ, բայց սիրուն,
Ան ազգիս նման ունի երկար շունչ.
Կը ստանայ նախկին տեսքը վեհաշուք
Կարճ ժամանակին – հայ ազգին յատուկ –
Ծլարձակելով ճիւղեր յարաճուն.
Կը լսուի դարձեալ զուարթ ճռուողիւն:

ԿԱՐԱՊԵՏ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES