Սուրիոյ Մէջ Լուսարձակները Կը Կեդրոնանան Պաղեստինցի Գաղթականներուն Վրայ

Թրքական «Ռատիքալ» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ Թուրքիա վերջերս Սուրիոյ մէջ իշխանութեան խաղաղ փոխանցման նոր ծրագիր մը ներկայացուցած է Ռուսիոյ եւ վերջինս զայն «նորութիւն» նկատած է: Ըստ թրքական ծրագիրին, Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատ 2013-ի առաջին երեք ամսուան ընթացքին կը հեռանայ իշխանութենէն, իսկ իշխանութիւնը փոխանցման հանգրուանի մը համար կը ստանձնէ ընդդիմադիր Ազգային համաձայնական մարմինը, որ շուրջ հարիւր երկիրներու եւ կազմակերպութեանց կողմէ ճանչցուած է իբրեւ սուրիացի ժողովուրդի օրինական ներկայացուցիչ:

Օրաթերթը կը նշէ, որ Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան այդ ծրագիրը 3 դեկտեմբերին ներկայացուցած էր Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինին` վերջինիս Պոլիս այցելութեան ընթացքին: «Ռատիքալ» կ՛աւելցնէ, որ թրքական ծրագիրը վերջերս սկսած է Միացեալ Նահանգներու, Ռուսիոյ, Եգիպտոսի, Քաթարի եւ ՄԱԿ-ի միջեւ քննարկումի առարկայ դառնալ:

Յիշեցնենք, որ ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղար Պան Քի Մուն 7 դեկտեմբերին Թուրքիա իր այցելութեան ընթացքին յայտնած էր, որ Փութինի եւ Էրտողանի միջեւ տեղի ունեցած վեհաժողովին ընթացքին քննարկուած «նոր գաղափարներէն» «տեղեակ պահուած է» եւ կը յուսայ, որ անոնց քննարկումը ՄԱԿ-ի հետ համակարգումով կատարուի, որպէսզի կարելի ըլլայ անոր շուրջ միջազգային համաձայնութիւն գոյացնել:

Միւս կողմէ, իրանեան լրատուամիջոցներ երէկ իրենց կարգին հաղորդեցին, որ Իրան Սուրիոյ տագնապէն «դուրս գալու ծրագիր»-ի մը մանրամասնութիւնները ներկայացուցած է: Ծրագիրը մասնաւորաբար «բռնարարքներու դադրեցում» եւ վարչակարգին ու ընդդիմութեան միջեւ «ազգային երկխօսութիւն» կ՛առաջարկէ:

Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ալի Աքպար Սալեհի 14 հոկտեմբերին օրին «ոչ պաշտօնական» որակուած ծրագիրին նախնական տարբերակը ներկայացուցած էր Սուրիոյ հարցով միջազգային պատուիրակ Լախտար Իպրահիմիի:

Իրանի պատրաստած եւ վեց կէտերէ բաղկացած ծրագիրը կոչ կ՛ուղղէ «բռնարարքներու եւ զինուորական գործողութեանց անմիջական դադրեցման` ՄԱԿ-ի հսկողութեամբ»,«Սուրիոյ դէմ հաստատուած պատժամիջոցները վերցնել` սննդեղէնի օժանդակութեանց ցրուումին առիթ ընծայելու համար» եւ «հանդարտութեան հաստատումէն ետք փոխանցման կառավարութեան կազմութեան նպատակով հաշտութեան յանձնախումբ հաստատելու համար երկխօսութեան սկսիլ: Այդ կառավարութիւնը խորհրդարանական, հիմնադիր մարմինի եւ նախագահական ազատ ընտրութիւններ կազմակերպելու պարտականութիւնը պիտի ստանձնէ»:

Ըստ ծրագիրին, «կառավարութիւնը ազատ կ՛արձակէ քաղաքական բանտարկեալները, իսկ ոճիրներու մեղսակից ձերբակալեալները անկողմնակալ դատարաններու մէջ կը դատուին»:

Ի վերջոյ իրանեան ծրագիրը կը ներառէ նաեւ կազմութիւնը յանձնախումբի մը, որ տագնապին պատճառով Սուրիոյ ենթակառոյցին հասած վնասները կը գնահատէ: Ծրագիրը լրատուամիջոցներէն կը պահանջէ «առարկայական անդրադարձ» ապահովել, որպէսզի «Սուրիոյ դէմ ներկայ ապակողմնորոշման արշաւը դադրի»:

Ֆաթհ շարժումի Յեղափոխական խորհուրդի անդամ Սամիր Ռիֆահի «Սաութ Ֆալասթին» ձայնասփիւռի կայանին հետ զրոյցի մը ընթացքին Սուրիոյ մէջ բոլոր կողմերուն, ներառեալ` վարչակարգին կոչ ուղղեց պաղեստինեան գաղթակայանները ներքին ճակատամարտին մէջ չներքաշելու եւ պաղեստինցի գաղթականները թիրախ չդարձնելու: Ան ըսաւ, որ «պէտք է մայրաքաղաք Դամասկոսի մէջ գտնուող Եարմուք գաղթակայանը, ուր սուրիական կանոնաւոր ուժերը երէկ գործեցին ջարդ մը, որուն զոհ գացին տասնեակներով պաղեստինցի գաղթականներ, եւ բոլոր գաղթակայանները հեռու պահել տեղի ունեցող զինեալ բախումներէն»` նշելով, որ կիրակի օր Եարմուք գաղթակայանին մէջ շուրջ 30 պաղեստինցիներ զոհուած են եւ տասնեակներով ուրիշներ վիրաւորուած, երբ գաղթակայանը ռմբակոծուած է:

«Սուրիոյ պետական պաշտօնատարներու հետ հաղորդակցութիւններ տեղի կ՛ունենան` ապահովելու համար, որ այն, ինչ որ երէկ տեղի ունեցաւ, չկրկնուի», ըսաւ Ռիֆահի` վստահեցնելով, որ «Եարմուք գաղթակայանի մեծաթիւ բնակիչներ այդ դէպքերէն ետք հոնկէ հեռացած են»:

Պաղեստինի ազատագրութեան ժողովրդային ճակատի բանբեր Հուսամ Արաֆաթ հաղորդագրութիւն մը հրապարակելով իր կարգին յայտնեց, որ «սուրիական վարչակարգի օդանաւերուն կողմէ Եարմուք գաղթակայանի ռմբակոծումը որեւէ կասկած չի ձգեր, թէ այդ ռմբակոծման ետին ո՛վ կը կանգնի. անիկա սուրիական օդուժն է»:

Արաֆաթ շեշտեց, որ «Ժողովրդային ճակատը Սուրիոյ քաղաքական ղեկավարութենէն, նախ եւ առաջ Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատէն կը պահանջէ այս ոճիրին շուրջ մանրամասն բացատրութիւններ տալ, մեղսակիցները հաշուետուութեան կանչել եւ հրապարակաւ անոր համար ներում հայցել:

Այս յայտարարութենէն ետք, սուրիական «Իխպարիյա» պատկերասփիւռի կայանը հաղորդեց, որ Պաղեստինի ազատագրութեան ժողովրդային ճակատի ընդհանուր հրամանատարութեան մամլոյ պատասխանատուն յայտարարած է, որ կազմակերպութեան պաշտօնական կեցուածքը արտայայտող յայտարարութիւնները Դամասկոսի մէջ անոր մամլոյ գրասենեակէն լոյս կը տեսնեն` վստահեցնելով, որ Սուրիոյ իրադարձութեանց նկատմամբ ճակատի կեցուածքը, որ ներկայ տագնապը դաւ մը եւ գոյութենական պատերազմ մը կը նկատէ, չէ փոխուած` նշելով, որ կարգ մը լրատուամիջոցներու կողմէ շրջանառութեան մէջ դրուած լուրերը ճակատի տեսակէտն ու կեցուածքը չեն արտայայտեր:

Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղար Նեպիլ Արապի «Սուրիոյ մէջ պաղեստինցի գաղթականները պաշտպանել» պահանջեց` նշելով, որ «անոնց դիմագրաւած բռնարարքներն ու սպանութիւնը միջազգային մարդասիրական օրէնքի մեծ խախտումներ կը նկատուին»:

Արապի հաղորդագրութիւն մը հրապարակելով խոր մտահոգութիւն յայտնեց «սուրիական վարչակարգին կողմէ պաղեստինեան գաղթակայանին դէմ պատերազմական օդանաւեր եւ ծանր հրետանի օգտագործելուն պատճառով պաղեստինցի քաղաքայիններու շարքերուն մէջ անմեղ բազմաթիւ զոհերու արձանագրութեան առնչութեամբ»: Ան սուրիական իշխանութիւնները պատասխանատու նկատեց Սուրիոյ մէջ պաղեստինեան գաղթակայաններու ապահովութեան` «զանոնք Սուրիոյ մէջ ընթացող տագնապին մէջ ներքաշելու վտանքներէն» զգուշացնելով:

Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղարը սուրիական իշխանութեանց եւ տագնապին առնչակից բոլոր կողմերուն կոչ ուղղեց` «պաղեստինցի գաղթականներու ապահովութիւնը պահպանելու եւ անոնցմէ խնայելու բախումներու ու գաղթի վտանգները, ինչպէս նաեւ անոնց համար անհրաժեշտ պաշտպանութիւնը ապահովելու:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )