Արդէն Իսկ Սակաւաթիւ Դարձած Բարիներէն Մէկն Ալ Առյաւէտ Բաժնուեցաւ Մեզմէ…

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ

24 նոյեմբեր 2012… Ս. Յակոբ եկեղեցի…

Յիշատակներով լեցուն վայր մը, որուն կամարներուն ներքեւ անցուցած եմ մանկութեան, պատանեկութեան ու երիտասարդութեան տարիներս, որոնց ընթացքին եւ նոյնիսկ անոնցմէ  ետք` մինչեւ օրս, իր ուրոյն տեղը ունեցած է այն իւրայատուկ կինը, որուն յուղարկաւորութեան արարողութեան եկած եմ այսօր:

Եկեղեցին ծայրէ ծայր եւ նոյնիսկ անկէ անդին լեցուն է զայն սիրողներով ու յարգողներով: Վերջին հրաժեշտի եկած են մօտիկներ եւ հեռաւորներ, որովհետեւ ան հարազատն էր բոլորին, գուրգուրոտ մայրն էր մեծին ու փոքրին, զինք ճանչցող իւրաքանչիւր անձ անպայման բան մը ստացած է իրմէ, աղօթքով մը օրհնուած, սրտի անկեղծ խօսքի մը արժանացած: Տակաւին, ան անկեղծ բարեկամն ու սիրելին էր մեծ թիւով կարիքաւորներու եւ ծերերու, որոնց մասին հաւանաբար ոչ ոք գիտէ, որովհետեւ լռութեամբ գործելու, աշխատելու եւ օժանդակելու սովորութիւնը եղած էր անոր կեանքին առանցքը:

Եկեղեցւոյ յետնամասը կանգնած կը դիտեմ մեծ ու փոքր, կողք¬կողքի շարուած պլպլացող մոմերը, որոնք կարծես իրենց կարգին անտէր կը զգան, որովհետեւ ի տարբերութիւն բոլոր նախորդ անգամներուն, այս անգամ կը վառին ի յիշատակ այն անձին, որ միշտ իրենց կարգ ու կանոնին, բոցավառման եւ շիջման հսկած էր… Կարծես եկեղեցւոյ ամէն մէկ բաժին պատուած է տխրութեան շղարշով, որովհետեւ իրենց համար նուիրեալ աշխատողները արդէն մէկիկ մէկիկ հեռացան, իսկ այսօր արդէն առյաւէտ կը հեռանար իսկական նուիրեալ ու անկեղծ սակաւաթիւ վերջիններէն մէկն ալ: Ան եղած էր այդ եկեղեցւոյ մէջ ամէն տեղ, իր երկար տարիներու ծառայութեան ընթացքին գուրգուրանքի, ուշադրութեան եւ աշխատանքի իր ուրոյն դրոշմը դրած էր իւրաքանչիւր իրի վրայ: Եկեղեցւոյ ամէն մէկ առարկայ, թէկուզ ամէնէն փոքրը, յաւելեալ արժէք եւ կարեւորութիւն կը ստանար անոր ուշադրութեան շնորհիւ: Պէտք է ամէն ինչ պահուէր լաւապէս, գուրգուրանքով, ոչ մէկ բան պէտք է կորսուէր կամ փճանար…

Չեմ կրնար ընկալել այն գաղափարը, որ այլեւս Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ կամարներուն տակ մնայուն եւ օրհնաբեր ներկայութիւն պիտի չըլլայ ան, չեմ կրնար հաշտուիլ այն գաղափարին հետ, որ նստիլ ու հանգչիլ չգիտցող կինը ալ ոտքի մատներուն  վրայ պիտի չշրջագայի եկեղեցւոյ մէջ` խոնարհութեամբ եւ լռութեամբ այս կամ այն աշխատանքը կատարելու:

Անահիտ Էքմէքճեան… Անուն մը, որ խորքին մէջ Էշրեֆիէի եկեղեցւոյ, դպրոցին եւ ակումբին ընդհանուր մթնոլորտին յուշարարը կը հանդիսանայ: Անուն մը, որ բարութեան մարմնաւորումն է ինքնին, բարութիւն մը, որ ոչ միայն իր ներաշխարհով բնորոշուած էր, այլ իր մտայնութեան եւ հաւատալիքներուն մաս կը կազմէր. ան երբեք չէր ուզեր հաւատալ չարի ու նենգի գոյութեան, որովհետեւ իրեն համար խորթ էին անոնք:

Տիկին Անահիտին առնչուած պատկերները կը տողանցեն այս պահուն` զիս անջատելով եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցող յուղարկաւորութեան արարողութենէն եւ արտասանուած աւանդական խօսքերէն:

Յատկանշական են մեծ մօրս հետ անոր մտերմութիւնը եւ մեր տան մէջ կողք¬կողքի անոնց ունեցած զրոյցները, որոնց առանցքը հին օրերն են, թիթեղաշէն տուները, գոյատեւման դաժան պայքարները, զաւակներուն օրուան հացը ապահովելու մնայուն փորձերը, հինէն եկող տիպարները… Անոնք սովորաբար կը զրուցէին ցած ձայնով, մտերմաբար, կարծէք փորձ մը ընելով հին ցաւն ու տառապանքը նորերուն չփոխանցելու, այլ պարզապէս` աղօթելու նորերուն համար… Երէց կիներուն մտերմութիւնը այնքան ջերմ էր, որ անոնց հանդիպման վայրկեանին իսկ անմիջապէս կ՛արտացոլար անոնց սէրն ու կարօտը մէկզմէկու նկատմամբ` ուրուագծելով տիպար կերպարներու եւ հերոսական պայքար մղած կիներու առկայութիւնը մեր շրջապատին մէջ:

Յատկանշական է Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ դրոշմուած պատկերը տիկին Անահիտին. փոքր էինք, հասակ նետեցինք ու երիտասարդացանք, բայց ան չփոխուեցաւ, նոյն աստուածավախ ու հաւատացեալ կինն էր` նկատած սխալները կամ թերութիւնները դպիրի մը ականջին փսփսացող: Շատեր եկան ու գացին, սակայն ինք մնաց կանգուն, հակառակ բոլոր փոթորիկներուն, շատեր ալ պիտի գան ու երթան, սակայն անոր յիշատակը առյաւէտ պիտի մնայ այս եկեղեցւոյ մէջ, յատկապէս լռելեայն իրեն վերապահուած անկիւնը:

Մատաղի պատրաստութեան ընթացքին գոգնոցը ամրացուցած կը փորձէր ըլլալ հոն, ուր իր կարիքը կար կամ նոյնիսկ չկար, կարեւորը պատրաստակամ ըլլալն էր, զօրակցութիւն ցուցաբերելը, հարցերու առկայութեան պարագային ներողամտութեան խորհուրդ տալը: Ս. Յակոբի անուանակոչութեան տօնին առիթով մատուցուած  Ս. պատարագի աւարտին եւս ան առաքելութիւն ունէր` մատաղ բաժնել եկեղեցի գալու կարողութիւն չունեցող ծերերուն եւ կարիքաւորներուն: Այդ օր տոպրակներուն ծանրութիւնը չէր զգար ան, այլ հետամուտ կ՛ըլլար ժպիտ եւ գոհունակութիւն սփռելու: Ոչ ոք դիմած է տիկին Անահիտին եւ ժխտական պատասխան ստացած է, «ո՛չ» ըսել չէր գիտեր, «չեմ կրնար»¬ը իրեն համար պատասխան չէր, այլ միշտ կը փորձէր իր անձը զոհելու գնով հասնիլ ուրիշին:

Տակաւին կան իր անկեղծ, անհամար եւ ամէն առիթի յարմար աղօթքները, որոնք այնքան սրտաբուխ եւ հարազատ են, որ յոյս կը ներշնչեն, կը սփոփեն, կը դարմանեն, ուժ եւ հաւատք կը փոխանցեն…

Այսօր առյաւէտ լռած է ան, յաւերժական հանգիստի յանձնուած է, յուղարկաւորութենէն ետք անոր մարմինը պիտի յանձնուի պաղ հողին. անոր տիրական ու մնայուն ներկայութիւնը տիրական ու մնայուն բացակայութիւն պիտի ըլլայ այսուհետեւ, Էշրեֆիէի իր մեծ գերդաստանը միշտ պիտի փնտռէ զինք ու իբրեւ սփոփանք պիտի յիշէ իր սրտագին աղօթքները, որոնք նոյնիսկ յետ մահու իրենց ազդեցութիւնը պիտի շարունակեն ունենալ:

Սիրելի՛ տիկին Անահիտ,

Այս նոյն վայրին մէջ միշտ դուն ներկայ կ՛ըլլայիր ուրիշներու յուղարկաւորութեան` տխրութիւնը աչքերուդ եւ սփոփելու միտող աղօթքը շրթներուդ: Այսօր տխուր են բոլորին աչքերը, սակայն չկայ սփոփող աղօթք մրմնջողը: Այսօր կարգը մերն է` քու հոգւոյդ համար աղօթելու: Բացակայութիւնդ խիստ զգալի պիտի ըլլայ ու տարբեր սերունդներ միշտ քեզ պիտի փնտռեն Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ` գտնելով ուրուականդ, բարութիւն ճառագայթող դէմքդ եւ ականջներուն մէջ շշնջացող աղօթքներդ…

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )