Ամանորի Խոհեր. Կաղանդ Պապուկին Հետ (Սրտի Խօսք Սուրիահայ Երիտասարդութեան)

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ

Բացառաբար Ամանորն է, որ իր մէջ կը պարփակէ բազմաթիւ խորհուրդներ, որոնք թէեւ դարերու ծանրութեամբ կը յատկանշուին, այդուամենայնիւ ցարդ կը պահեն իրենց թարմութիւնն ու հնչեղութիւնը:

Եւ սա արդեօք պէտք է գաղտնի՞ք համարել, թէ՞ ճակատագրուած իրողութիւն մը, որուն կառչած կը մնայ մարդկութիւնը համակ` իբրեւ յոյսի ճանապարհի, վերանորոգման աղբիւրի եւ ապագայակերտ տեսլականի:

Այլապէս ալ սովորութիւն է ըսել, որ ժողովուրդներու կեանքին մէջ իր իւրայատկութեամբ առկայծող տօնական այս մթնոլորտը դարման է եղած դաժան օրերու, բալասան է հանդիսացած դժխեմ պայմաններու, եւ առհասարակ` մոգական իր գրաւչութեամբ լուսատու պատուհան է դարձած գալիք ժամանակներու:

Միթէ հայոց պարագային նման ընդգծումներ իրենց հաւաստի ու կշռութաւոր եղանակով քայլ չե՞ն պահած ամբողջ դարեր, երբ մեր նախնիքը արժանաւորապէս նշած են ամանորեան խորհուրդի մեն մի դրուագ, ուրախացած ու խայտացած, տխրած ու ցաւած, ընդելուզուած եւ ըմբռնած նման հրաշափառ տօնի մը կարեւորութիւնը` իբրեւ մշտանորոգ կեանքի ու հաւատքի հրամայական:

Արդ, միւս կողմէ կարելի՞ է երբեւէ առանձնացնել ամանորն ու անոր բազմաշերտ իմաստը եւ սոսկ զայն առնչել ազգային կեանքի տխուր թէ զուարթ օրերուն, անհատ թէ հաւաքական կեանքի յաջողութիւններուն եւ տեղատուութիւններուն:

Անշո՛ւշտ որ կարելի է:

Որովհետեւ Ամանորի աստուածահաճոյ խորհրդանիշ են դարձած երկու բացառիկ անհատականութիւններ` Յիսուս մանուկի տիեզերահունչ մարմնաւորումն ու կաղանդ պապուկի համամարդկային ընկալումը:

Առաջինի պարագային` մարդ արարածի հոգեաշխարհի փրկութիւնն էր, ստեղծարար մտքի առաւել պայծառացումն ու դէպի անհունը սաւառնելու կամքի տրորումը, այո՛, առաւել ինքնաճանաչողութիւնը, բացարձակին հասանելի դառնալու եւ մարդանալու եզակի հրաւէրը:

Իսկ երկրորդին կը վերապահուէր մարդկային վեհափառ արժանիքներու` ազնուութիւն, անշահախնդրութիւն, իրերօգնութիւն, ուրախութեան ջատագովումն ու մանաւանդ` հրճուանքի, գորովի ու տօնական մթնոլորտի անընդմէջ բոցավառումը:

Իրօք, նման գեղեցիկ ու վայելուչ մօտեցումներու բեմահարթակ են հանդիսացած իրերայաջորդ ամանորներ, որոնց ամրագրումին են օժանդակած մարդկային տիտան անձնաւորութիւններ:

Անցնինք:

Ընդունուած հասկացողութիւն է նաեւ այն, որ ամանորը կ՛ընձեռէ պատեհութիւնը` ամբողջ տարուան ընթացքին կատարուած աշխատանքին ու գործուած արարքներուն հաշուետուութիւնը կատարել, ինքնաքննարկումի ճամբով` ճիշդի ու սխալի մօտեցումը բաղդատել, ապա նաեւ սոսկական կեանքի ու գալիք օրերու մասին մտածել, այլապէս ապագայակերտ առաջադրանքներու ընդմէջէն, անհատ թէ հաւաքական նախաձեռնութիւններու իրաւութիւնը ապահովել:

Այդուհանդերձ, շատ անգամ կը գտնուինք կեանքի դաժան պարտադրանքներու ու տեւական արտասովոր պայմաններու դէմ յանդիման, ինչ որ մեզ կը մղէ աչալրջութեամբ, բայց անպայմա՛ն խիզախութեամբ դիմակայելու ամէն փորձանք եւ աղիտաբեր պատահար:

Եւ հոս է, որ, քրիստոնէական մեր հաւատամքին, ազգային առանձնայատկութիւններուն եւ առանձնաբար կաղանդ պապուկի անկրկնելի կերպարին կառչած մնալու հրամայական պահանջին ընդառաջ, ամէն քայլափոխի վերամարդանալու եւ վերահայանալու գիտակցութիւնը պէտք է ապրինք ազգովին:

Փաստօրէն, գաղութահայ մեր կեանքի ողբերգական մէկ արարին ականատես ենք հաւաքաբար` ի տես սուրիահայութեան վիճակուած դաժան պայմաններուն, պարտադրուած պատերազմին ու անասելի ոճիրներու յամեցումին, որոնց իբրեւ հետեւանք իր եզակի պատմութեամբ ու դերակատարութեամբ հայկական գաղութ մը ո՛չ միայն արիաբար կը տանի հայապահպանումի նուիրական աշխատանքը, այլեւ այս հանգրուանին լծուած է հերոսաբար ճակատելու իր գոյութեան սպառնացող ամէն վտանգի ու անդոհանքի հետ:

Վստահաբար, նման պատուաբեր ու սխրալի արարքներուն ետին եթէ մէկ կողմէ կանգնած են գաղութի առաջնորդութիւնն ու ղեկավարութիւնը ստանձնած միութիւններ ու կառոյցներ, ապա անվարան պէտք է արձանագրել, որ սուրիահայ երիտասարդութեան վիճակուած է բախտն ու պարծանքը ըլլալու ինքնապաշտպանութեան առաջին գիծերուն վրայ, պահելու ու պահպանելու համար հայութեան անվտանգութիւնն ու արժանապատուութիւնը:

Այս առումով, մտահան պէտք չէ ընել նաեւ այն իրողութիւնը, որ նման աշխարհաքաղաքական պայմաններու թէ թէժ պատերազմին մէջ ներքաշուած է մեր դարաւոր ոսոխը` զազիր թուրքը, որ իր կարգին կը հետապնդէ թաքուն ու բացայայտ թշնամանք իր հակառակորդներուն նկատմամբ:

Միւս կողմէ, ճիշդ է, որ հայրենի պետականութիւնը ըստ կարելւոյն կը սատարէ տեղւոյն հայութեան դիմադրական կամքին` տարբեր օժանդակութիւններու միջոցով, այդուամենայնիւ, արձանագրել է պէտք, որ հայրենի պետական համակարգէն կ՛ակնկալուի շատ աւելին ու խիզախ միջոցառումներու որդեգրումը, առաւել բովանդակալից տիրութիւն ընելու եւ ամբողջականօրէն իր ներդրումը ունենալու քաղաքական, տնտեսական եւ ընկերային բնագաւառաներու մէջ, փաստելու համար պետականութիւն հասկացողութեան իմաստն ու արժէհամակարգի տոկունութիւնը:

Ի դէպ, յոյժ ողջունելի կը մնան նաեւ այն բոլոր օժանդակութիւնները` ստեղծուած մարմիններու թէ միութիւններու ձեւաչափով, որոնք անխտիր տէր կը կանգնին սուրիահայ մեր հարազատներուն, ցուցաբերելով նիւթական թէ բարոյական աջակցութիւն:

Ընդգծենք:

Սփիւռքահայ կեանքի ու հայրենիքէ հեռու ապրելու բարբարոս այս իրադրութիւններու դէմ յանդիման, ա՛լ ժամանակն է ազգային վերականգնումի ու վերազարթնումի ամբողջական հրայրքը ապրելու ու լծուելու այն անյետաձգելի աշխատանքին` համընդհանուր հայեցակարգի ներքեւ, ծաւալելու համահայկական ռազմավարութիւն, փրկելու համար նորահաս սերունդի մնացորդացն ու ամրապնդելու յառաջիկայի ազգանուէր գործունէութիւնները:

Խայտաբղէտ սեղաններու ետին համախմբուելու պերճանքը վաղուց կորսնցուցած է իր իմաստը, իսկ կեանքի թաւալքին առընթեր` հարկ է բարբաջանքներէ զերծ ու տկլոր մտայնութիւններէ ձերբազատ միջավայրի ու մթնոլորտի ձեռնարկել (եթէ ուշացած չենք), որպէսզի ստեղծուած անել կացութիւններու դէմ յանդիման հայավայել ու արժանահաւատ կեցուածք ցուցաբերելով` կարենանք գէթ նուազագոյնի իջեցնել ամէն կորուստ, որ միայն պատուհաս կը բերէ ազգի պարունակին:

Կը բաւէ մտաբերել կաղանդ պապուկի բնորոշ այն յանդուգն ու անձնդիր մօտեցումը` անվհատ, արդարօրէն, անընդմիջաբար եւ ամէն տարի իր ներկայութիւնն ու խորհուրդը վերակենդանացնելու, այլապէս օրինակ դառնալով համայն մարդկութեան` իբրեւ անբասիր նկարագիրի տէր անհատականութիւն, բոլորին ծառայելու եւ օժանդակութիւն մատուցելու պատրաստակամութեամբ, մեծերն ու փոքրերը ուրախ պահելու, շրջապատին նորովի յոյս ու կորով ներշնչելու, տօնական տրամադրութիւններ սերմանելու կոչուած իրականութեամբ իսկ բարձր պահելու ազգային պարունակի բոցկլտումը:

Յիրաւի, ամանորի այս սրբազան օրերուն, երբ անդրադարձ կը կատարուի գաղութահայ կեանքի յաջողութիւններուն, բացթողումներուն, թէ արձանագրուած տխուր պատկերներուն, յիշել է պէտք, որ մերձաւոր արեւելեան գաղութի մը դաժան առօրեային հարկ է ագուցել նաեւ հոգեհարազատի մեր մաղթանքներն ու կենդանի նուիրուածութիւնը` որպէս ամանորեան խորհուրդի ամէնէն վաւերական արտայայտութիւն, անմիջական օժանդակութիւններ մատուցելով սուրիահայ մեր եղբայրներուն եւ քոյրերուն:

Բնականաբար, լիբանանահայութիւնը խորապէս կ՛ըմբռնէ կատարուած պատերազմին ահագնութիւնը եւ հոն` այդ ասպանջական հողին վրայ ապրող հայութեան տառապանքին տարողութիւնը:

Արդարեւ, ատենին ինչպէս լիբանանահայ երիտասարդութիւնը, քաղաքացիական ամէնէն թէժ տարիներուն անգամ կարողացաւ իր կամքին, քաջութեան, հաւատարմութեան, նուիրումին, վերապրումին ու տեսլականին շաղախել կաղանդ պապուկի շէնշող ու կայտառ ապրումներուն իրաւութիւնը, անոր կարմրորակ թուշերուն վարար ազդեցութիւնն ու ալեհեր համբերատարի արժանիքը, նոյնպէս ալ սուրիահայ երիտասարդութիւնը պարտաւոր է գիտակցիլ այս իրականութեան եւ առանց վարանումի յանձն առնել զոհաբերումի ամէն աշխատանք, պաշտպանելու գաղութի արժանապատուութիւնն ու անձեռնմխելիութիւնը:

Թէեւ ծանր են պարտադրուած պատերազմի ահաւորութիւնը, այդուամենայնիւ երիտասարդութեան բնորոշ անխառն զգացումներու եւ հրաշափառ խանդավառութիւններու շնորհիւ կարելի պիտի ըլլայ  ապահովել գալիք յաղթանակին անժամանցելիութիւնը:

Ատենին, ամանորի վսեմ խորհուրդներն ու կեանքին հաւատալու երիտասարդական կեցուածքները պատճառ հանդիսացան Լիբանանի հայ երիտասարդութեան տոկունութեան ամրապնդումին, հակառակ դասալիքներու, վախկոտներու եւ ստապատիրներու հսկայ փաղանգին,   այսօր ալ, վստահաբար, նոյնը վեհափառ խորհուրդները պիտի շարունակեն սատար կանգնիլ սուրիահայ երիտասարդութեան, որ իր քաջութեամբ, անձնազոհ արարքներով եւ համբերատարութեամբ նոր ժամանակներու հերոսագրութիւնը կը կերտէ:

Պարզապէս ի խորոց սրտէ պէտք է ըլլա՛լ կաղանդ պապուկի հետ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )