Ո՜ Տայր Ինձ…

ԱՐԱՄ ՀԱՅԿԱԶ

Նուազագոյնը տասը քաղաքներու կամ գիւղերու մէջ Կաղանդի տօն եմ անցուցած Նիւ Եորք գալէս առաջ: Տասնմէկերորդը, ու թերեւս ալ ամէնէն տխուրը, շատ տարիներ առաջ, Պոլիսինը եղաւ: Գիշերը, մինչ մենք որբանոցին մեծ սրահին մէջ էինք հաւաքուած, քարափի շոգենաւերը սուլել սկսան ու հեռաւոր թաղերէ հրացանաձգման ձայն եկաւ: Նոր տարին Պոլիս կը մտնէր: Մեր լուսավառ սրահը լեցուեցաւ աղմուկով ու երջանկութեան կանչերով: Տղաքը երգել սկսան ու բարի աղջիկ մը տօնածառին տակ դրուած ծրարներուն վրայ գրուած անունները կարդալու ձեռնարկեց: Այն ատեն ես դուրս փախայ ուրախութեան այդ սրահէն, վազեցի վար, գլուխս դրի բակին մէջ գտնուող Ս. Յարութիւն եկեղեցիի պատին ու լացի: Քովս եկան: Ըսին, թէ` «լաւ բան չէ տարին լալով սկսիլը, պէտք է ուրախ ըլլալ, որ լման տարին անցնի ուրախ»…

Վերը, սրահին մէջ տղաքը կը շարունակէին իրենց երգը, ու ձիւնը, խոշոր, հանդարտ փաթիլներով, կ՛իջնէր ժամու կղմինտրներուն ու իմ ուսերուս վրայ:

Ձիւնը բարի, որ իմ ծննդավայրիս մեծագոյն արտադրութիւնն էր, ու անկէ մնացած միակ շօշափելի յիշատակը: Ու թերեւս այդ էր պատճառը, որ ես լքեցի ուրախութեան սրահը եւ իջայ ձիւնին մէջ:

Ամէն մարդու ծննդավայրը, հոգ չէ թէ ան խոպան ու անջրդի տեղ մը եղած ըլլայ, քաղցր է իրեն համար: Անոր համար, որ մէկը իր առաջին քայլերը անոր հողին վրայ կ՛առնէ, ու երբ վար իյնայ, իր ճակատը կը զարնէ անոր քարերուն, թէ ոչ` ուրիշ պատճառ մը կայ, չգիտեմ, բայց իմինն ալ, ուրիշներու ունեցածին պէս, քաղցր է ինձ համար: Լեռներու մէջ կորած ու ծովէն հեռու տեղ մըն էր մերինը. բքառատ, ջրառատ, հողմառատ, ու ինչպէս ըսի վեր`ը ձիւնառատ: Դեկտեմբերի վերջերը ձիւնը մեր մէջքին հասած կ՛ըլլար ու այդ դէզին վրայ բան մը կ՛աւելցնէր յունուարը: Եւ փետրուարը, որ կու գար յունուարին կրնկակոխ, այնքա՜ն ձիւն կը տեղացնէր, որ միայարկ տուներն ու գոմերը գետնին կը հաւասարէին: Մինակ տանիքներէն բարձրացող կապոյտ ծուխը կը մատնէր, թէ տեղ մը, ձիւնին մէջ պահուած բնակարան մը կամ գոմ մը կար: Ու ինչ անո՜ւշ էր գիտնալը, թէ դուրսի ահաւոր փոթորիկէն պաշտպանուած ես դուն, ներսը, կռնակդ չոր է, եւ ողնաշարդ տաք:

Ահա այդ խորունկ ձիւները ակօսելով, սեւ կամ կարմիր ձիերու թառած կտրիճներ, հեքիաթներու մէջ, լեռնէ լեռ կ՛անցնէին, ու եթէ գիշերուան լուռ մէկ պահուն ունկնդրէիր ուշադրութեամբ, կրնայիր տանիքներէն անցնող բարի ոգիներուն ոտնաձայնը առնել: Իսկ դեկտեմբերի վերջին գիշերը կրնայիր լսել հոս ու հոն սաւառնող հրեշտակներու թեւերուն շշուկը եւ իրեններուն այցի եկող նախահայրերուն ոտնաձայնը:

Ահա թէ ինչո՛ւ դեկտեմբերի վերջին գիշերը հայաստանցիք ճրագը վառ կը ձգէին պատուհաններուն առջեւ:

                                ***

Այս մեծ ու հարուստ քաղաքը, ուր կ՛ապրիմ հիմա, շաբաթներէ ի վեր վարակուած է տօնական օրերու տենդով: Վաճառատուններու պատուհանները փոխուած են, ու ցուցափեղկերու մէջ գունաւոր լոյսերով տօնածառեր կը շողան: Մթնոլորտը լեցուած է բարձրախօսներէ հոսող մեղեդիներով ու կոչնակներու ղօղանջով: Դրամատան մը մեծ սրահը գոմի են վերածած… Վերը, կապոյտ կամարին տակ, սպիտակ հրեշտակներ կը թեւածեն ու վարը` մսուրի դեղին յարդերուն մէջ կը հանգչի նորածին Աստուածորդոյն ազազուն մարմինը: Խոշոր կոտոշներով դեղին եզ մը կեցած է անկիւն մը, ուր Աստուածամայրը կրող աւանակը ականջները կախած` կը խոկայ, չես գիտեր, ի՛նչ: Այս բոլորին վրայ կը շողայ մոգերն առաջնորդող փայլուն աստղը:

Փողոցներու երկայնքին կը հանդիպիմ բազմաթիւ Սանթա քլոզներու. կարմիր պատմուճան, երկարավիզ կօշիկ ու ճերմակ բուրդէ թոլսթոյական ալեծուփ մօրուք:

Հետաքրքրութենէ մղուած` բառարանին մէջ Սանթա քլոզին իմաստը կը փնտռեմ:

«Սանթա քլոզ, Սենթ Նիքոլա: Ռուս նշանաւոր բարեգործ, որ իր բարի գործերուն համար սրբացուեցաւ, դարձաւ Սանթա քլոզ»:

Ուրեմն ա՞յդ է իրենց Սանթա քլոզին ամբողջ անփառունակ կենսագրականը… Եթէ այդպէս է, ես չեմ ուզեր, ամերիկացիին Սանթա քլոզը… Ինծի մեր Կաղանդ պապան տուէք: Խորհուրդի, առասպելներու, եւ հրաշքի մէջ թաթխուած մեր Կաղանդ պապան, որ ծխնելոյզներէն անշշուկ վար իջնալու եւ տղոց գուլպաներն ու կօշիկները լեցնելու գաղտնիքը գիտէ:

Ինծի իմ հայրենի երկրին Կաղանդի գիշերը տուէք` իր հեքիաթներով, մրրիկներու շունչով, դէպի աղբիւր վազելներով, մխացող օճախներով, ու լուսադէմին ալ` աքաղաղներու կանչով:

Ինծի տուէք գեղջուկ տան մը պզտիկ անկողին մը ու բարձիս տակ դրէք նարինջ մը: Կը խոստանամ դանակը երբեք չդնել այդ պտուղին վրայ. օ՜, հաւատացէ՛ք, կը բաւականանամ միայն հոտոտելով երջանիկ ըլլալ ու լուռ խայտալ վերմակիս տակ:

Եթէ այդ պարզ բաները տաք, յաջողիք տալ, ես յաւիտեանս երախտապարտ կը մնամ ձեզի, որովհետեւ կորսուած մանկութիւնս վերադարձուցած կ՛ըլլաք ինծի…

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )