Գաղութէ-Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Սուրիա

«Ռատիօ Այգ»-ի Հետեւող Երեխաներուն
Նուիրուած
Նախաձեռնութիւն

Համացանցային ռատիօ «Այգի»-ի տնօրէնութիւնը նախաձեռնեց իր յայտագիրներուն հետեւող երեխաներու համախմբման` նպատակ ունենալով օգնել կարիքաւորներուն եւ յաղթահարել որոշ դժուարութիւններ, տրուած ըլլալով, որ 2012 տարեթիւը հեզասահ ընթացք չէր ապահոված, կրթական բարենպաստ պայմաններ չէր ստեղծած, երկրին ներքին վերի-վայրումները արագընթաց հեւք ստացած էին ու ժպիտը կարծես ջնջած էր անոնց դէմքերէն:

25 դեկտեմբեր 2012-ին նախաձեռնութեամբ ռատիօ Այգ-ի տնօրէն Շաքէ Մանկասարեանի եւ կազմակերպութեամբ Ռատիօ Այգ-ի Հալէպի ներկայացուցիչ` Ազնիւ Լեպլեպճեանի, կայանի սեփական յարկին տակ, Ա.Մ.Ժողովրդային տան «Նիւ Սպիտակ» սրահին մէջ, հիւրընկալուեցան 50 երեխաներ, որոնց կարգին 14 սաներ` ՍՕԽաչի Ազգ. պատսպարանէն, ընկերակցութեամբ պատասխանատուներու եւ ծնողներու, նպատակ ունենալով հաճելի քանի մը ժամեր անցնել, Կաղանդի պահը ապրիլ եւ երեխաներուն մտքերուն մէջ լաւ յիշողութիւններ արթնցնել:

Յայտագրի ընթացքին փոքրիկները դիմաւորեցին Կաղանդ պապան, որուն ներկայութիւնը յոյսի, ուրախութեան եւ նուէր ստանալու խորհրդանիշ էր, որ պիտի բերէր նոր սպասելիքներ եւ փակէր 2012-ի վերջին էջը:

Իւրաքանչիւր փոքրիկ պահարանով ստացաւ Շ. Մանկասարեանի եւ ազնիւ բարեկամներու կողմէ տարբեր երկիրներէ ուղարկուած նուէրները, որոնց համար շնորհակալութիւն յայտնուեցաւ Մակի Իշխանեանին, Արամ Պեքերեանին, Ժաք Մարք Կրոկընին եւ Ազնիւ Լեպլեպճեանին եւ Շաքէ Մանկասարեանին:

Խանդավառութիւն եւ ոգեւորութիւն տուող շատ մը գաղափարներ ուրախացուցին փոքրիկները, որոնք կարծես ծարաւը ունէին այս մթնոլորտին, որ աւելի ջերմ պիտի ըլլար, եթէ ելեկտրական հոսանքը անջատուած չըլլար:

Փոքրերուն ծնողները եւ հիւրերը ողջունելով «Ռատիօ Այգ-ի հաղորդաշարը, շնորհակալութիւն յայտնեցին անոր տնօրէնուհիին եւ բարի մաղթանքներ փոխանցեցին` ցանկալով բոլորին տօնական սուրբ եւ խաղաղ օրեր:

 

Պոլիս

Լոյս Տեսաւ «Պտոյտ Մը Հայոց Լեզուի
Բառարաններուն
Մէջ»-ի  Բ. Հատորը

Վերջերս  հրատարակուեցաւ «Մարմարա» օրաթերթի խմբագրապետ  Ռոպեր Հատտէճեանի «Պտոյտ մը հայոց լեզուի բառարանին մէջ» շարքին երկրորդ հատորը, որ կ՛ընդգրկէ այս երկարաշունչ «պտոյտ»-ին 83-րդ յօդուածէն մինչեւ 164-րդ յօդուածը:

Նախաբանին մէջ Ռ. Հատտէճեան գրած է, թէ երկրորդ հատորով կը շարունակեն այն օրհնեալ պտոյտը, որուն առաւօտ մը ձեռնարկած են մեր բառարաններու էջերուն մէջ` առանց գիտնալու, թէ որքան հեռու պիտի երթային: Ան  յայտնած է, թէ պտոյտին նպատակն է օրհնութիւններ տեղացնել բոլոր այն երանելիներուն վրայ, որոնք դարերու ընթացքին ձեւաւորեր, հարստացուցեր ու գործածեր են մեր մայրենին` զայն հասցնելով աշխարհի քանի մը ամէնէն կատարելագործեալ լեզուներու մակարդակին:

Իր կարգին, «Մարմարա» օրաթերթը գրած է, թէ այս շրջանին, երբ արեւմտահայերէնը անտեսուած է ժողովրդական լայն խաւերու կողմէ, եւ որուն փրկութեան համար ահազանգներ կը հնչեն հայաշխարհի զանազան կողմերը, այս շարքը կու գայ շատ բան շահեցնել արեւմտահայերէնին եւ հաճելի ոճով մը ծանօթացնել մեր լեզուին ծանօթ կամ անծանօթ հարստութիւնները:

 

Յունաստան

«ՄանկաՄեսիա» Փոքրիկներու
Աստուածաշունչ

Նախաձեռնութեամբ Աստուածաշունչի արաբական ծոցի երկիրներու ընդհ. քարտուղար Հրայր Ճէպէճեանի եւ հովանաւորութեամբ ու համագործակցութեամբ Յունաստանի Ազգային առաջնորդարանի,  ազգային «Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան»,  «Զաւարեան» եւ միջնակարգ «Ա. եւ Ժ. Ճենազեան»-ի աշակերտներուն բաժնուեցան արեւմտահայերէն լեզուով պատրաստուած «Մանկա-Մեսիա» պատկերազարդ Աստուածաշունչի գիրքերը:

Հրայր Ճէպէճեանի նախաձեռնութեամբ եւ ծախսերով լոյս տեսած սոյն գիրքերէն 800 օրինակներ Հոնկ Քոնկի ճամբով հասան Յունաստան եւ տրամադրուեցան երեք յարանուանութեանց` հայ առաքելական, հայ կաթողիկէ եւ հայ աւետարանական եկեղեցիներուն:

21, 22 եւ 23 յունուարին, Հ. ՃԷպէճեանի ձեռամբ եւ ներկայութեամբ շրջաններու հոգեւոր հովիւներու` Պարէտ  քհնյ. Խաչերեանի, Նարեկ քհնյ. Շահինեանի եւ առաջնորդ սրբազան հօր ու հայ աւետարանական եկեղեցւոյ վերապատուելի Վիգէն Չոլաքեանի, տնօրէնութեան եւ ուսուցչական կազմերուն,  իւրաքանչիւր աշակերտ ստացաւ իր անձնական օրինակը: Նախ ամփոփ ձեւով ներկայացուեցաւ նպատակը սոյն գիրքի հրատարակութեան, ինչպէս նաեւ անհրաժեշտութիւնը Աստուածաշունչը մեր տուներէն ներս ունենալու իմաստով եւ մանաւանդ քաջալերել փոքրիկները արեւմտահայերէն կարդալու եւ աւելի մօտէն ծանօթանալու Քրիստոսի կեանքին:

Սոյն գիրքերէն պիտի ղրկուին նաեւ հիւսիսային Յունաստանի Ծաղկոց վարժարանի աշակերտութեան:

 

Մոսկուա

Արցախեան Շարժման 25-ամեակի Նշում

Վերջերս Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ կլոր սեղան մը` նուիրուած արցախեան շարժման 25-րդ տարեդարձին: Ձեռնարկին իրենց մասնակցութիւնը բերին Ռուս-հայկական համագործակցութեան հիմնարկէն Ռուսիոյ Պետական տումայի մշակութային յաձնաժողովի փոխնախագահ Ալեքսանտր Պալպերով, Ռուսիոյ Հանրային խորհուրդի անդամ Տենիս Տվորնիկով եւ հասարակական քաղաքական այլ գործիչներ:

Կլոր սեղանին մասնակիցները նկատել տուին,  որ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները կը վարեն դաւաճանի քաղաքականութիւն` իրենց ժողովուրդին հանդէպ, որովհետեւ անոնք բոլոր հնարաւոր միջոցներով կը փորձեն մարդոց ենթագիտակցութեան մէջ հայու բացասական կերպար ստեղծել: Անոնք հաստատեցին, որ  ներկայիս անյետաձգելի դարձած է Լեռնային Ղարաբաղի անկախութեան ճանաչումը:

Կլոր սեղանի ծիրէն ներս տեղի ունեցաւ նաեւ Քիմ Պաքշիի «Արցախի հոգեւոր գանձերը» գիրքին շնորհահանդէսը: Գիրքը «Հայ-ռուսական համագործակցութեան գրադարան» շարքին երկրորդ հատորն է:

Ռուս-հայկական համագործակցութեան հիմնադրամի նախագահ Եուրի Նաւոյեան նշեց,  որ «Քարէ երազներ» գիրքի ազրպէյճանցի հեղինակ Աքրամ Այլիսլիի դէմ Ազրպէյճանի մէջ կազմակերպուած բողոքի ցոյցերը կը վկայեն այն մասին, որ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները հայերու նկատմամբ հիւանդագին վերաբերում ունին:

«Լուռ Երկխօսութիւն» Հայկական Սոչիի
Միջազգային
Ժապաւէնի Փառատօնի
Դափնեկիր

Կիրակի, 10 փետրուարին տեղի ունեցաւ Սոչիի կարճ ժապաւէններու միջազգային փառատօնը, որուն ընթացքին հայկական «Լուռ երկխօսութիւն» ժապաւէններու, արժանացաւ երրորդ դիրքի:

Հայ բեմադրիչ Էմար Տոուշի ժապաւէնը կը խօսի ճաշարանի մէջ ճաշող երկու զոյգերու ոդիսականի մասին: Չսիրելով զուգընկերը` հերոսներէն իւրաքանչիւրը երջանկանալու իր յոյսը կը կապէ դիմացի սեղանին շուրջ նստողին հետ: Ըստ էութեան, ժապաւէններու կեղծ սիրոյ եւ անկէ բխող դաւաճանութեան պահանջի մասին է:

 

Վրաստան

Բուն Բարեկենդանը Եւ
«
Հարիսայ-2013» Փառատօնը

Նախաձեռնութեամբ Վրաստանի հայ կանանց «Շուշանիկ» միութեան եւ աջակցութեամբ վիրահայոց թեմի առաջնորդարանին, Մեծ պահքին նախորդող Բուն Բարեկենդանի տօնը նշուեցաւ աւանդական դարձած հարիսայի փառատօնով:

10 փետրուարին, Սուրբ պատարագէն ետք,   վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» մշակոյթի կեդրոնի «Գալուստ Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Հարիսայ-2013» փառատօնը:

Վրաստանի հայ կանանց «Շուշանիկ» միութեան անունով Սուսաննա Խաչատուրեան խօսեցաւ հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ հարիսային ունեցած նշանակութեան մասին եւ կոչ ուղղեց ժողովրդական այլ աւանդութիւնններու նման այս ճաշատեսակն ալ պահպանել եւ փոխանցել ապագայ սերունդներուն:

Այնուհետեւ Սուրբ Էջմիածին եկեղեցւոյ լուսարարապետ Մանուկ քհնյ. Զէյնալեան,  մեկնաբանելով օրուան խորհուրդը, մանրամասն խօսեցաւ Բուն Բարեկենդանին յաջորդող Մեծ պահքի էութեան եւ նշանակութեան մասին:

Ապա վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան օրհնեց հարիսան, որ բաժնուեցաւ ժողովուրդին, իսկ հարիսայ պատրաստող կիներուն շնորհուեցան փառատօնին մասնակցութեան վկայագրեր:

Տեառնընդառաջի Նախատօնակ

Փետրուար 13-ին Թիֆլիսի Ս. Էջմիածին եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ Տեառնընդառաջի նախատօնակ:

Բակին մէջ հաւաքուած նորապսակներուն դիմաց օրհնութեան խօսքով ելոյթ ունեցաւ վիրահայոց  թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան, նորաստեղծ ընտանիքներուն մաղթելով խաղաղութիւն:

Ապա վառեցաւ տօնական խարոյկը` խանդավառ մթնոլորտի մէջ:

Այնուհետեւ նորապսակներուն բաժանուեցան նուէրներ որուն յաջորդեց հիւրասիրութիւն:

Տօնի առիթով խարոյկներ վառեցան եւ նորապսակներու օրհնութեան կարգ կատարուեցաւ նաեւ Պաթումի, Նինոծմինտայի,  Ախալցխայի մէջ: Իսկ Ախալքալաքի մէջ Ջաւախքի Ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Բաբգէն աբղ. Սալբիյեանի հանդիսապետութեամբ տեղի ունեցաւ երեկոյեան ժամերգութիւն, որուն յաջորդեց խարոյկը:

 

Միացեալ Նահանգներ

Փրոֆ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեանի Խմբագրած
Նոր
Հատորի Ներկայացում

Նախագահութեամբ թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեանի, համագործակցութեամբ Հայագիտական ուսմանց եւ ուսումնասիրութեան ազգային կազմակերպութեան եւ «Արարատ-Էսքիճեան» թանգարանին, 31 յունուարին առաջնորդանիստ Սրբոց Ղեւոնդեանց մայր եկեղեցւոյ «Զօրայեան» թանգարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ փրոֆ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեանի խմբագրած եւ Զմիւռնիոյ (Իզմիր) ու Եգէականի հայկական համայնքներուն նուիրուած հատորին ներկայացումը:

Հայագիտական ուսմանց եւ ուսումնասիրութեան ազգային կազմակերպութեան վարչութեան անդամ Պրուս Ռոթ բարի գալուստի խօսքին յաջորդեց նկարներու եւ տեսերիզի ցուցադրութիւն: Ապա փրոֆ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեան անգլերէնով եւ հայերէնով բացատրութիւններ տուաւ Զմիւռնիոյ հայութեան եւ անոր իրագործումներուն մասին,  յատկապէս` կրթական եւ հրատարակչական մարզերէն ներս: Ան նաեւ անդրադարձաւ 1922-ին տեղի ունեցած Զմիւռնիոյ մեծ հրդեհին ու ջարդերուն, որոնք քաղաքէն դուրս մղեցին հայերն ու յոյները:

Ներկայացումէն ետք տեղի ունեցաւ կարծիքներու փոխանակում, իսկ ձեռնարկին եզրափակիչ  խօսքը արտասանեց սրբազան հայրը:

Աննա  Նշանեան Պարգեւատրուեցաւ
«
Ս.  Աշխէն Թագուհի»  Շքանշանով

Կիրակի, 10 փետրուարին, Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ  արք.  Մարտիրոսեան ներկայ եղաւ բազմավաստակ  եւ տաղանդաւոր  արուեստագէտ Աննա Նշանեանի  գնահատանքի երեկոյին,  որ կազմակերպուած էր  ՀՕՄ-ի «Անահիտ» մասնաճիւղին  կողմէ եւ նուիրուած  էր արուեստագէտին գործունէութեան 60-ամեայ  յոբելեանին հովանաւորութեամբ ՀՕՄ-ի Արեւմտեան  Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութեան:

Հայ երգի ու հայ բեմին նուիրեալ  արուեստագիտուհիին վաստակը գնահատելով,  առաջնորդ  սրբազանը  անոր շնորհեց օրհնութեան  ու պարգեւատրումի գիր մը, զայն  պատուելով  Ազգային  առաջնորդարանի «Ս. Աշխէն

Թագուհի» շքանշանով: Աւելի քան տարի  մը առաջ հաստատուած  այս շքանշանը առաջին անգամ  ըլլալով հրապարակաւ կը շնորհուէր վաստակաւոր հայուհիի մը: Այս շքանշանին

կ՛արժանանան իգական սեռի այն ներկայացուցիչները, որոնք անսակարկ ու  երկարաշունչ ծառայութիւն կը մատուցեն մեր  եկեղեցւոյ, ժողովուրդին ու ազգին: Նշենք, որ

առաջին օրինակը շնորհուած  էր Ազգ. առաջնորդարանի  մատրան բարերարուհի  Աշխէն  Փիլաւճեանին: Նմանակը` «Ս.  Տրդատ  Թագաւոր»  շքանշանը կը  շնորհուի նուիրեալ  այրերու:

Իր  գնահատագիրին մէջ առաջնորդ սրբազանը նշած է. «Դուք հարուստ վաստակ կերտած էք հայ  երաժշտութեան արուեստի կալուածներուն մէջ, Հայաստանէն մինչեւ սփիւռքեան օճախներ: Ձեր  անունը արդարօրէն արձանագրուած է այն  արուեստագէտներուն շարքին, որոնք ոչ միայն հաւատարիմ մնացած  են հայ երգի ակունքներուն եւ  բազմադարեան ուղիին, այլ նաեւ ներդրում ունեցած  են  դարերէն բխող ակունքներու ուռճացման: Ձեր առինքնող ձայնը  ձեզ  դարձուցած  է փայլուն աստղ  մը, որ  լուսաւորած  է հայ թէ օտար  բեմերը, իսկ  ձեր ձայնասկաւառակներն ու յուշագրական  հատորը պիտի մնան իբրեւ մնայուն յուշարար`  ձեր  վաստակին, արժանիքներուն  եւ նուաճումներուն»:

«Սուրբ Ներսէս Շնորհալի» Շքանշան`
Տոքթ
. Միհրան Սիմոնեանի

Փետրուար 1-ին, Փասատինայի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Հայց. եկեղեցւոյ մէջ, Գարեգին Բ. Ամենայն հայոց կաթողիկոսի սրբատառ կոնդակի ընթերցմամբ, տոքթ. Միհրան Սիմոնեան պարգեւատրուեցաւ «Սուրբ Ներսէս Շնորհալի» շքանշանով:

Կոնդակին մէջ նշուած էր, որ ժողովուրդին օգտակար ըլլալու նախանձախնդրութեամբ, Մ. Սիմոնեան տասնեակ տարիներ պատասխանատու յանձնառութիւններ ստանձնած է ՀԲԸՄ-ի առաքելութեան ծիրէն  ներս` բարի աւանդ բերելով միութեան ազգօգուտ ծրագիրներու իրականացման:

Հայկական Ջարդերը, Ազատագրական Պայքարը,
Ցեղասպանութիւն
Եւ Հայ Նկարիչները» Նիւթով
Դասախօսութիւն

Վերջերս, կազմակերպութեամբ Քրեսենթա Հովիտի Հայց. առաքելական եկեղեցւոյ դաստիարակչական յանձնախումբին, տեղի ունեցաւ «Հայկական ջարդերը,  ազատագրական պայքարը, ցեղասպանութիւնը Եւ հայ նկարիչները» նիւթով դասախօսութիւն:

Բացման խօսքը արտասանեց Դալար Ալեքսանեան, որ նաեւ ներկայացուց օրուան դասախօս, Երեւանի պետական համալսարանի` ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Հայ արուեստի պատմութեան ամպիոնի վարիչ փրոֆ. Լեւոն Չուքասզեանը:

Բանախօսը ներկայացուց հեղինակաւոր տարբեր նկարիչներու գործերը` պատշաճ մեկնաբանութիւններ ընելով անոնց մասին:

Արշակ Ֆիթիվճեանի գործերէն ներկայացուեցաւ «Սասունցի կին»-ը եւ «Տարազներով հայ կանայք»-ը, որոնք կը դրսեւորեն Արշակի տարաբախտ վիճակը,  Եւրոպայի տարբեր քաղաքներու մէջ:

Բանախօսը նկատել տուաւ, որ այլ նկարիչներ, ինչպէս Սարոյեան, ողբերգական զգացումներէ տարուած, կարծէք իրենց գիտակցութիւնը կորսնցուցած էին Ցեղասպանութեան դէպքերու ցնցումներէն:

Բանախօսը անդրադարձաւ Լեւոն Սերովբէ Քուրքչեանի գործերուն, որոնք զուգահեռ պաստառի վրայ կը ցուցադրուէին: Քուրքչեան գաղտնօրէն նկարած էր մեր տառապեալ,  աքսորեալ ցեղակիցները: Ներկայացուեցաւ նաեւ Սարգիս Խաչատուրեանը, որ հազիւ փախուստ տուած ու փրկուած էր Ցեղասպանութենէն, իսկ անոր կտաւները պատկերացուցած են Եղեռնէն փրկուածներու վիճակն ու ապրումները: Յովսէփ Փուշման խոր ու փառահեղ նկարիչին մասին, դասախօսը յայտնեց, թէ ան իր գեղարուեստական գործերուն զուգահեռ, իր եղբայրներուն հետ հիմնած էր «Կոչնակ» հայագիտական հանդէսը:

Նկարիչ Վարդան Մախոխեան, որ նկատուած է մեծ ծովանկարիչ մը, իր ողբերգութիւնները նկարագրած է իր բազմախորհուրդ ծովապաստառներուն ընդմէջէն:

Դասախօսը անդրադարձաւ նաեւ Մելքոն Քեբուքճեանի գործունէութեան, նաեւ` Արշիլ Կորքի Ադոյեանին, որ վիթխարի ազդեցութիւն ունեցած է ապագայ գեղանկարիչներուն վրայ,  եւ որուն մասին համաշխարհային արուեստը կ՛աղաղակէ հիացմունքով:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )