Բացակաները

ԱՆԺԷԼ ՄԻՍԻՍԵԱՆ

Հայրենի պատկերասփիւռի պետական Հ1 կայանէն հեռասփռուող «Երգ երգոց» հաղորդաշարը տակաւին կը շարունակէ իր յաղթական երթը: Վերջերս արժանացաւ նաեւ յատուկ գնահատանքի` որպէս սիրուած բարձրամակարդակ յայտագիր: Արդարեւ, ամէն կիրակի, շաբթուան լուրերու ամփոփումէն ետք, մենք կը գամուինք մեր բազմոցներուն, որպէսզի ըմբոշխնենք յայտագրին առթած գեղարուեստական հաճոյքը:

Ես վստահ եմ, որ աշխարհի բոլոր կողմերը ապրող հայերը անհամբեր կը սպասեն կիրակնօրեայ այդ երգային խնճոյքին: Անցնող ամիսներուն ես ականատես եղայ, թէ ինչպէ՛ս Անգլիոյ Նոթինկհամ քաղաքին մէջ ապրող միակ հայուհին` տիկին Մարին, իր ցուրտ առանձնութիւնը կը ջերմացնէր «Երգ երգոց»-ի յաջորդական հեռասփռումներով:

Վերջերս անդրադարձայ նաեւ, որ յայտագիրը ինքնաբերաբար ենթարկուած է հազիւ նկատելի փոփոխութեան մը, որ ինքնին բարենիշի համազօր փոփոխութիւն մըն է: Եթէ սկզբնական շրջանին հրաւիրեալները, որոնք ընդհանրապէս երաժիշտներ կամ մշակոյթի գործիչներ են, քննադատական արտայայտութիւններ կ՛ունենային երգերու մեկնաբանութեան մասին, հիմա այլեւս ոչ ոք կ՛անդրադառնայ այդ հարցին, որովհետեւ հաղորդաշարը արդէն անցած է ինքնահաստատման հանգրուանէն: Պէտք է ըսել, որ յատուկ աշխատանք կը տարուի նոր դէմքեր ու նոր երգիչներ բեմ հանելու համար, ինչ որ աւելի ինքնուրոյն ու հետաքրքրական կը դարձնէ իւրաքանչիւր յայտագիր:

Այս տարիներուն ընթացքին հաղորդաշարի բեմէն տողանցեցին բազմաթիւ երգահաններ, աշուղներ, բանաստեղծներ, որոնց գործերուն կատարումները, հիացում առթելով հանդերձ, բարձրացուցին ժողովուրդին ճանաչողական մակարդակը: Ծանօթացուցին անուններ, որոնք այնքան ալ ծանօթ չէին մանաւանդ սփիւռքահայերուն, այդպիսով իրարու մօտեցնելով մեր ժողովուրդին տարասփիւռ հատուածները:

Բայց… դեռ կան բացականեր, հայ երգի մեծ երախտաւորներ, որոնք յամառօրէն կ՛ուշանան: Միշտ սրտի տրոփով սպասած եմ յաջորդ հաղորդումի ծանուցումին, բայց տակաւին չհանդիպեցայ այն անուններուն, որոնց հանդէպ, իմ կարծիքովս, անարդարութիւն է, որ կը կատարուի: Արդարեւ, ո՞ւր են սփիւռքի տարբեր քաղաքներու մէջ ապրած ու ստեղծագործած մեր երաժիշտ-երգահաններու գործերը, ե՞րբ պիտի հրամցուին անոնք հանրութեան, ո՞վ պիտի աշխատի, որ այդ երախտաւորներուն գործերը սեփականութիւնը դառնան հայաստանաբնակ թէ սփիւռքահայ ժողովրդային լայն խաւերու: Յիշեմ անոնցմէ քանի մը անուններ` Ալան Յովհաննէս, Գրիգոր Սիւնի, Աշոտ Պատմագրեան, Աւետիս Մեսումենց, Գուրգէն Ալէմշահ, Հրանդ Գէորգեան, Վահան Պէտէլեան, Շահան Պէրպէրեան, Համբարձում Պէրպէրեան, Բարսեղ Կանաչեան, Սեպուհ Աբգարեան եւ այլն: Երկար է շարքը, եւ հաւանաբար շատ անուններ կան, որոնց ծանօթ չեմ ես: Սակայն Հայաստանի մէջ չեն պակսիր արխիւային նիւթերն ու երաժշտագէտները, որոնք ծանօթ են այդ երգահաններուն գործերուն եւ ի վիճակի են մասնագիտական խօսք ըսելու անոնց մասին: Կը հասկնամ դժուարութիւնը գործին, բայց ո՞վ պիտի զբաղի այս երգահաններուն հարուստ ժառանգութեամբ, եթէ ոչ` հայրենի մեր մասնագէտները ու անոնց շարքին` «Երգ երգոց»-ի ստեղծագործական անձնակազմն ու խմբագիրները: Թուած անուններս բոլորն ալ ունին մեներգներ, որոնք վստահաբար մեծ հետաքրքրութիւն պիտի ստեղծեն ունկնդիրներուն մօտ` միաժամանակ տարածուելով ժողովուրդին մէջ: Չեմ խօսիր լայն կտաւի գործերուն մասին` սիմֆոնիաներ, խմբերգներ, օրաթորիաներ, քանթաթներ, որոնք դուրս կը մնան «Երգ երգոց»-ի աշխատանքային ծրագիրէն: Յիշուած բոլոր երաժիշտներն ալ ունին հրաշալի մեներգներ, որոնք հաճելի բացայայտում պիտի ըլլան հաղորդաշարի երկրպագուներուն համար: Թելադրուած աշխատանքը լրջութիւն, նուիրում եւ հետեւողականութիւն կը պահանջէ, բայց երախտիքի արդար խօսք պիտի ըլլայ հանդէպ այն արժանաւորներուն, որոնք բաժնելով իրենց ժողովուրդին ճակատագիրը` ծնած, ապրած, ստեղծագործած ու թաղուած ալ են օտար հորիզոններու տակ, օտարութեան գիրկին մէջ: Յիշուած անուններէն կ՛ապրի տակաւին Սեպուհ Աբգարեանը, բազմավաստակ ուսուցիչն ու «Գոհար» համոյթին ղեկավարը, որ պատնէշի վրայ է աշխարհի մեծագոյն բեմերուն վրայ` իր անսահման եռանդով ու նուիրումով: Սկսինք մէկով ու շարունակենք միւսներով, միայն թէ այդ երգահաններուն գործերը յաւէտ չդատապարտուին մոռացումի:

Այդ երգերուն մօտեցողը այնպիսի գեղեցկութիւններ պիտի բացայայտէ, որ մեծապէս վարձատրուած պիտի զգայ ինքզինք ու անգնահատելի ծառայութիւն մատուցած պիտի ըլլայ հայ մշակոյթին:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus (0 )