Տեսակցութիւն Բեմադրիչ Ռոպերթ Առաքելեանին Հետ. Համազգայինի «Արեգ» Թատերախումբի «Սասունցի Դաւիթ» Ներկայացման Առիթով

Հովանաւորութեամբ Պուրճ Համուտի քաղաքապետական խորհուրդին, Համազգայինի «Արեգ» թատերախումբը եւ թատերական դպրոցը 18, 19, 20, 21 ապրիլ 2013-ին կը ներկայացնեն «Սասունցի Դաւիթ» չափածոյ երաժշտական թատերախաղը հետեւողութեամբ հայկական նոյնանուն դիւցազներգութեան:

Այս առիթով «Ազդակ» զրոյց մը ունեցաւ ներկայացման հեղինակ, գեղարուեստական ղեկավար եւ բեմադրիչ Ռոպերթ Առաքելեանին հետ:

«ԱԶԴԱԿ».- Ինչո՞ւ ընտրեցիք «Սասունցի Դաւիթ»-ը:

ՌՈՊԵՐԹ ԱՌԱՔԵԼԵԱՆ.- «Սասունցի Դաւիթ»-ը հաւասարապէս սիրելի է բոլորին: Մարդիկ, յատկապէս պզտիկ տարիքի մէջ կը սիրեն նոյնանալ հերոսներուն հետ: Այս օրերուս համակարգչային խաղերու «հերոսները» ամբողջովին կը գրաւեն իրենց ուշադրութիւնը:

Հարկաւոր էր բեմին վրայ ստեղծել մե՛ր խաղը, այն թատերախաղը, որ մեր ազգայինն է: Մեր փառապանծ դիւցազներգութեան դիպաշարային հենքին վրայ ստեղծելով բանաստեղծական յանգով ու չափով նորովի գրուած թատերախաղ մը, փորձեցինք առիթ տալ դերասանին խօսելու յանգաւոր, բայց բնական խօսքով, բեմին վրայ ստեղծելով իւրօրինակ, հաճելի կշռոյթ:

«Արեգ»-ը ունի շուրջ յիսուն շրջանաւարտ: Անոնց սէրը թատրոնին հանդէպ մեծ արժէք մըն է: «Սասունցի Դաւիթ»-ը բազմամարդ ներկայացում է. եւ բոլորին առիթ կու տայ բեմ բարձրանալու:

«Ա».- Ինչպէ՞ս կատարեցիք բազմամարդ այդ ներկայացման դերաբաշխումը:

Ռ. Ա.- Դերաբաշխումը կատարեցինք 2012-ի դեկտեմբեր 1-ին, «Լ. Շանթ» կեդրոնի «Արմէնեան» սրահին մէջ` «Արեգ» դպրոցի աշակերտներուն, նոյնանուն թատերախումբի անդամներուն, իրենց ծնողներուն եւ կեդրոնի խնամակալութեան անդամներուն ներկայութեամբ:

Երբ իւրաքանչիւրը բեմ կ՛ելլէր եւ առաջարկուած դերին համար փոքրիկ վարժութիւններով կը փորձէր ներկայացնել կերպարը, ներկաները իրենց ծափահարութիւններով կը հաստատէին յարմարագոյն դերակատարը համապատասխան դերին համար:

Դերաբաշխման այդ ձեւը թէ՛ ուսանելի էր աշակերտներուն համար, թէ՛ ալ կ՛ազատէր զիրենք դերերու նկատմամբ ունեցած սխալ յաւակնութիւններէ:

«Ա.».- Երկու խօսք` մեր դիւցազներգութեան ստեղծման մասին:

Ռ. Ա.- Ազատութիւնը բոլոր ազգերու բնական իրաւունքն է, որ միշտ կը խանգարուի բռնակալի մը կողմէ: Ամէն ազգ ազատ ապրելու համար հնարած է իր փրկարար հերոսը:

Օրինակ` վրացիներուն հերոսը, Շոթա Ռուսթաւելիի «վագրենաւորն» է, յոյներունը` Հոմերոսի Աքիլլէսը, պարսիկներունը` Ֆիրտուսիի «Ռուստամ Զալը», Արեւմուտքի դասական հերոսը Զորոն է, իսկ ժամանակակից հերոսը` Սուփրմէնը…

«Սասունցի Դաւիթ»-ը,- որուն հեղինակը ժողովուրդն է, ստեղծուած է 10-րդ դարուն, երբ հայ ժողովուրդը պայքար կը մղէր արաբ հարկահաններուն դէմ: Ժողովուրդի մէջ ապրող վարպետ պատմողները, որոնք կը կոչուէին` ասացողներ, բերնէ-բերան պատմելով ու բիւրեղացնելով, մեզի հասցուցած են մեր փառապանծ դիւցազներգութիւնը:

«Ա.».- Դուք թուեցիք ուրիշ ազգերու դիւցազներգութիւնները, իսկ ուրիշ ազգեր գիտե՞ն «Սասունցի Դաւիթ»-ին մասին:,

Ռ. Ա.- Եթէ չեն գիտեր, այդ իրենց դժբախտութիւնն է, բայց ամիսներ առաջ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն «Սասունցի Դաւիթ»-ը ամրագրեց իբրեւ հայկական դիւցազներգութիւն, նկատելով զայն որպէս համամարդկային բարձրարժէք ստեղծագործութիւն, ուր խաղաղասիրական ու մարդասիրական դրսեւորումները կրնան օրինակ հանդիսանալ այլ ժողովուրդներու:

Ա.- Ո՞վ է այսօրուան հերոսը:

Ռ. Ա.- Այս հարցը ներկայիս շատ կը յուզէ բոլորը, սակայն իմ կարծիքով տագնապելու հարկ չկայ: Պէտք է հաւատալ, որ ժամանակը հերոսը կը ծնի երբ անհրաժեշտ ըլլայ: Պէտք է վստահ ըլլալ, որ հերոսները մեր շուրջն են, իւրաքանչիւր երեխայի մէջ: Անոնք ունին իրենց ուրոյն դիմագիծը, եւ ճիշդ ժամանակին ու իր հարկին կու գան իրենց խօսքը ըսելու:

Ա.- Ի՞նչ է մեծագոյն դասը, զոր կ՛առնեն «Արեգ»-ի դերասանները ներկայացման մէջ խաղալով:

Ռ. Ա.- Անոնք գործնականօրէն կը զգան, որ ներկայացումը բազմաթիւ մարդոց հաւաքական աշխատանքին արդիւնքն է, գիտեն, որ ներկայացումը հովանաւորած է Պուրճ Համուտի քաղաքապետական խորհուրդը, կը տեսնեն Համազգայինի Շրջանային վարչութեան, գեղարուեստի դպրոցներու տնօրէնութեան, խնամակալութեան եւ «Արեգ»-ի յանձնախումբի անդամներու հոգատար վերաբերմունքը, կը նկատեն «Վանայ ձայն»-ի, «Ազդակ»-ի «Օ. Թի. Վի.» կայանի, «Վահէ Սէթեան», տպարանի «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» սրահի վարչութեան, «Տիսքոթէք Ճեքա»-ի աջակցութիւնը:

Ներկայացման բեմայարդարումը իրագործած է Յարութ Հարպոյեան, երաժշտական ձեւաւորումը եւ ձայնասփռումը կը կատարէ Նարեկ Առաքելեանը, լուսաւորումը` Գէորգ Նոխուտեանը, բեմավարութիւնը` Սարգիս Տօնիկեանը, իսկ որմազդի հեղինակը Վիգէն Տէրտէրեանն է: Զաքար Քէշիշեանի եւ Պետրոս Կարապետեանի ջանքերով ներկայացման մէջ կը հնչեն «Կարկաչ»-ի երգերը, իսկ

«Գայեանէ»-ի պարողները կը ձուլուին ներկայացման տեսարաններուն:

Այս բոլորի մէջ մեծ է նաեւ ծնողներուն դերը, որոնք յաղթահարելով բոլոր դժուարութիւնները, իրենց զաւակները ամիսներ շարունակ կը հասցնէին փորձի:

Նոյն նպատակը իրագործելու բազմաթիւ մարդոց կամքը մեծագոյն դասն է «Արեգ»-ի դերասաններուն համար:

Ա.- Ի՞նչ փոփոխութիւններ կրած են մեզի ծանօթ կերպարները ներկայացման մէջ եւ բեմադրական ի՞նչ եղանակներ կիրարկուած են:

Ռ. Ա.- Կարելի եղածին չափ պահպանելով դիպաշարային հենքը` մենք ստեղծած ենք բոլորովին նոր ու ինքնատիպ չափածոյ «Սասունցի Դաւիթ» մը, ուր կան բեմադրական գիւտեր, իսկ ամբողջական մեկնաբանութիւնը չափազանց ինքնատիպ է` իր երաժշտական ձեւաւորումով, բեմայարդարումով, բազմամարդ տեսարաններով, երգերով ու պարերով:

Մեր Սասունցի Դաւիթը երբ Մելիքին դէմ կը կռուի, տակաւին փոքր է: Ան առասպելական հերոս մըն է, եւ այդ է կարեւորը: Հրեշտակը նոր կերպար մըն է, որ Դաւիթի ձեռքին կը կապէ խաչ պատերազմին:

Ներկայացման մէջ պառաւին դերը դարձած է առանցքային դերերէն մէկը, որուն երազներուն մէջ ապագան է` Պարոյր Սեւակը, Սարդարապատը, Ղարաբաղն ու Երեւանը: Մէկ հարթութեան եւ մէկ ժամ տեւողութեան մէջ կը շաղկապուին դարերը` մեր դժուարին պատմութեան դրուագներով:

Ա.- Այս տարի համազգայինի հիմնադրութեան 85-ամեակն է. անոր 20 տարիներուն նուաճումներուն մասնակից էք նաեւ դո՛ւք: Ի՞նչ կը զգաք յետադարձ հայեացք մը նետելով դէպի այդ տարիները:

Ռ. Ա.- 1993-ի յունուարէն Այնճարի «Լուսարձակ 40» թատերախումբ, «Սուրէն Քոչարեան» ասմունքի խումբի հիմնադրութիւն, հայ ճեմարան «Արեգ» դպրոց եւ թատերախումբ, «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբ, պարբերաբար ելոյթներ Այնճարի եւ Պէյրութի մէջ, հիւրախաղեր, դէպի Զահլէ, Դամասկոս, Քեսապ, Կիպրոս, Վանաձոր, Երեւան…

Ստեղծագործական դժուարին, բայց հաճելի տարիներ որոնց համար չեմ ափսոսար:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )