Ցեղասպանութենէն Վերապրած Հայերու 700 Վկայութիւններ Բովանդակող Գիրքը Թրքերէնի Պիտի Թարգմանուի
Հայերուն դէմ գործադրուած ցեղասպանութիւնը անընդհատ կը շարունակուի եւ կը կրկնուի: Այս մասին ապրիլին կայացած մամլոյ ասուլիսին ընթացքին յայտնած է բանասիրական գիտութիւնների դոկտոր, ցեղասպանագէտ Վերժինէ Սվազլեանը: «Դրա վառ օրինակն են Ազրպէյճանում տեղի ունեցած կոտորածները, Սաֆարովի վայրագութիւնը, Հրանդ Տինքի սպանութիւնը», նշած է Վերժինէ Սվազլեանը: Անոր համաձայն, Թուրքիան շատոնց ճանչցած է ցեղասպանութիւնը, երբ մահապատիժի դատապարտած է կազմակերպիչները:
Ան անդրադարձած է իր «Հայոց ցեղասպանութիւն. ականատես վերապրողների վկայութիւններ» գիրքին: «Տարիների ընթացքում հետաքրքրութիւնը Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ աւելի է մեծանում: Լոյս են տեսել բազմաթիւ գիտական աշխատութիւններ ու փաստաթղթերի ժողովածուներ, սակայն այդ բոլորի մէջ բացակայում են ականատես վերապրողների վկայութիւնները», ըսած է Սվազլեան: Ան տեղեկացուցած է, որ մարդկային պատմութիւնները սկսած է գրի առնել երիտասարդական տարիներէն: Պէտք եղած տեղեկութիւնը հաւաքելու համար բանախօսը ստիպուած եղած է, առանց համապատասխան միջոցներու եւ սարքերու, հետիոտն շրջիլ եւ ձեռքով գրի առնել: «Հետագայում Ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկը տրամադրեց նկարող, ում օգնութեամբ նաեւ սկսեցինք նկարահանումներ կատարել: Դրանք այժմ պահւում են թանգարանի արխիւում», փոխանցած է Վերժինէ Սվազլեան:
Ցեղասպանագէտը այցելած է աշխարհի տարբեր երկիրներ` Ֆրանսա, Յունաստան, Միացեալ Նահանգներ, Քանատա, նաեւ` Թուրքիա: Այցելած է նաեւ Լոս Անճելըսի եւ Ֆրեզնոյի ծերանոցները, ուր տակաւին կ՛ապրէին Ցեղասպանութենէն ճողոպրածներ, խօսած է անոնց հետ, գրի առած է անոնց պատմութիւնը: Ան նաեւ պատմած է, թէ ինչպէ՛ս Թուրքիոյ մէջ, խորամանկութեան դիմելով, մուտք գործած է ծերանոց, որ թէեւ թուրք ոստիկանի հսկողութեան տակ էր, բայց կրցած էր ներս մտնել ու 40 վերապրած հայերէ նիւթեր հաւաքել:
Գիրքը հայերէնէն բացի, հրատարակուած է նաեւ անգլերէնով եւ կը ներառէ 700 վկայութիւններ: Անիկա լոյս պիտի տեսնէ նաեւ թրքերէնով: «Շատերը կարդալով գիրքը` գտել են Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով կորցրած իրենց հարազատներին եւ նամակներով շնորհակալութիւն յայտնել ինձ: Առաջին վերապրած հայը, ում հետ խօսել եմ ու գրառումներ արել, ծնուել է 1876-ին: Նրանից գրառումներ եմ արել Եգիպտոսում: Նա ունեցել է մի աղջիկ, որին կնութեան է տուել մուսուլմանին, բայց փոխարէնը փրկել է 25 աղջկայ կեանք: Գրքում կայ նաեւ Գրիգոր Զօհրապի աղջկայ վկայութիւնը», յայտնած է Սվազլեան:
Հայաստանի աշխատանքի եւ ընկերային հարցերու նախարարութեան ընկերային ապահովութեան պետական ծառայութենէն կենսաթոշակ կը ստանան Ցեղասպանութենէն վերապրած 54 կենսաթոշակառուներ 43-ը կին, 12-ը` տղամարդ:
2011 թուականի տուեալներով, Հայաստանի մէջ կայ Հայոց Ցեղասպանութենէն վերապրած 141 անձ: Անոնցմէ 109-ը կին էր, 32-ը` տղամարդ: Անկէ երեք տարի առաջ Հայոց ցեղասպանութիւնը վերապրածներուն թիւը 250 էր Հայաստանի մէջ: