Առողջապահական. Մեր Առողջութեան Նպաստող Համեմներ
Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ
1.- Կասիա
Կասիայի հայրենիքը Սրի Լանքան եւ Չինաստանն են, փայտիկներու ձեւով թէ փոշիի վերածուած` զայն կարելի է օգտագործել մեր քաղցր եւ աղի խոհագիրներուն մէջ:
Կասիան թելադրելի է շաքարախտաւորներուն. անիկա կը հաւասարակշռէ շաքարի քանակը` արեան մէջ:
Բնաթելով հարուստ կասիան կը կանոնաւորէ աղիքներու եւ ստամոքսի գործունէութիւնը:
2.- Կոճապղպեղ
Կոճապղպեղը (ճինճըր) կ՛օգնէ մարսողութեան: Անիկա նաեւ լաւ «դեղ» մըն է սիրտխառնուքի. թելադրելի է յղի կիներուն եւ նաւով ճամբորդողներուն:
Կոճապղպեղը նաեւ կազդուրիչ է:
Մարմնին դիմադրողականութիւնը բարձրացնող այս համեմը յատկապէս թելադրելի է ձմեռնամուտին, քանի որ կը պաշտպանէ հարբուխէն, հազէն…
3.- Սեւ Պղպեղը
Ճաշերուն հաճելի բոյր տալու համար նախընտրեցէք գնդիկ սեւ պղպեղը (յատուկ ջաղացքի օգտագործումով) փոշի համեմէն. վերջինս ժամանակի ընթացքին կը կորսնցնէ իր բոլոր յատկութիւնները` պահելու մի միայն կծու համ մը:
Սեւ պղպեղը կ՛աշխուժացնէ ջղային դրութիւնը:
Նոյն այս պղպեղը կ՛իջեցնէ գէշ քոլեսթերոլին տոկոսը:
Վերջապէս, սեւ պղպեղը կ՛օգնէ մարմնէն դուրս քշելու թունաւոր նիւթերը:
4.- Քիմիոն
Քիմիոնը իր շեշտուած համով եւ բոյրով առաւելաբար կ՛օգտագործուի արեւելեան խոհագիրներուն մէջ:
Քիմիոնը կ՛օգնէ, որ աղիքներուն կազերը քակուին:
Մարսողութիւնը դիւրացնող այս համեմը խիստ յանձնարարելի է ծանր կերակուրներէ ետք, անշուշտ` տաք խմիչքի ձեւով:ւթիւնը:
Նոյն այս պղպեղը կ՛իջեցնէ գէշ քոլեսթերոլին տոկոսը:
Առողջապահական Բոյսեր
Շատ մը բոյսեր ունին տան ապականումները չէզոքացնելու յատկութիւն: Մեր ելեկտրական գործիքները, ծխախոտին ծուխը, ջեռուցիչները, մաքրութեան համար օգտագործուող քիմիական դեղերը… այս բոլորը կ՛ապականեն մեր տունն ու աշխատավայրը. հետեւաբար ինչո՞ւ չդիմենք բոյսերու օգնութեան` զանոնք չէզոքացնելու համար:
Նստասենեակին Համար
Բաղեղը (Lierre)
Այս բոյսը կը ներծծէ ծխախոտին ծուխէն տարածուող թունաւոր նիւթեր, ինչպէս նաեւ` մոքեթներու խէժերէն եւ պատերու ներկերու քիմիական նիւթերէն յառաջացող վնասակար նիւթերը, որոնք կ՛ապականեն սենեակը:
Յիշեցնենք, որ այս բոյսը աւելի օգտակար կ՛ըլլայ, երբ բարձր տեղէ մը կը կախուի. ինչ կը վերաբերի խնամքին, անիկա քիչ մը ջուրի եւ միջակ լուսաւորումի կը կարօտի:
Խոհանոցին Համար
Ֆիքիւսը
Հողէն դուրս ցցուած եւ գիրկընդխառնուած արմատներով ու մութ գոյնի, փայլուն տերեւներով այս բոյսը կը չէզոքացնէ մաքրութեան դեղերէն յառաջացող եւ օդին մէջ տարածուող քիմիական թոյները: Նշենք, որ խոհանոցն ու բաղնիքը այն վայրերն են, ուր ամէնէն աւելի կը գործածուին մաքրութեան ծառայող քիմիական դեղերը:
Որպէս խնամք` ֆաքիւսը կը պահանջէ չափաւոր ջուր եւ թեթեւ լուսաւորում:
Գրասենեակին Համար
Քաքթիւսը
Փշոտ, փոքրիկ եւ տոկուն այս բոյսը կը ներծծէ ելեկտրամագնիսական ճառագայթները, զորս կ՛արձակեն գրասենեակին ելեկտրական գործիքները (համակարգիչ, բջիջային, տպիչ, լուսապատճէնող գործիքներ եւ այլն…):
Մինչեւ իսկ կը թելադրուի փոքրիկ տունկ մը զետեղել համակարգիչի պաստառին շատ մօտիկ:
Քաքթիւսը առատ լոյս եւ շատ քիչ ջուր կը պահանջէ:
Խորհուրդներ` Առողջ Պտուղներ
Եւ Բանջարեղէններ Ընտրելու Համար
Սխտորը
Գնելու ատեն գլուխ մը սխտոր առէք ձեր ափին մէջ, անիկա պէտք է ըլլայ բաւականին ծանր եւ ամուր: Կեղեւը պէտք է ըլլայ փայլուն, առանց բիծերու, իսկ պճեղները` առանց կանաչ ծիլերու:
Անանասը
Անանասին արտաքին տեսքէն մի՛ խաբուիք: Անիկա դուրսէն կրնայ կանաչի զարնել, բայց` հիւթեղ եւ հասուն ըլլալ: Գնելու ատեն նաեւ ուշադիր ըլլալ անոր բոյրին: Իսկ ինչ կը վերաբերի տերեւներուն, եթէ զանոնք քաշելու պարագային անջատուին պտուղէն, կը նշանակէ, որ պտուղը հասուն է:
Կանկառը
Գնելու ատեն ընտրել միագոյն (կանաչ կամ մանիշակագոյն), առանց բիծերու տեսակը: Ձեռքին մէջ կանկառը պէտք է ըլլայ ծանր, ամուր, իսկ տերեւները` կոտրտող: Փափուկ եւ բծաւոր տերեւներով կանկառը չի կրնար թարմ ըլլալ:
Սմբուկը
Առողջ սմբուկը պէտք է ունենայ սահուն, փայլուն եւ առանց սրճագոյն բիծերու կեղեւ, անոր գոյնը պէտք է ըլլայ ոչ շատ բաց եւ ոչ ալ շատ մութ մանիշակագոյն:
Թուզը
Ինչ գոյնի ալ ըլլայ, հասուն եւ համեղ թուզ պէտք է որոշ փափկութիւն մը ունենայ, բայց ճզմուած չըլլայ: Անոր փոքրիկ կոթը պէտք է ըլլայ ամուր եւ առողջ:
Սեխը
Գնումի ատեն ընտրեցէք բուրաւէտ եւ ծանր տեսակը. ասիկա ապահով փաստ է անոր քաղցր եւ հիւթեղ ըլլալուն:
Բողկը
Ինչ գոյնի ալ ըլլայ, ընտրեցէք առողջ կապոցը, կանաչ, առողջ տերեւներով: Իսկ բողկերը որքան պզտիկ ըլլան, այնքան համեղ եւ քաղցր կ՛ըլլան: Խուսափեցէք կակուղ, ծալքաւոր մաշկով տեսակներէն:
Բոյսերու Խնամք
Ի՞Նչպէս Խնամել Խոլորձ Մը
Ջերմաստիճան
Տան մէջ խոլորձի (օրքիտէ) տունկը պէտք է զետեղել այնպիսի տեղ մը, ուր առաւօտեան օդը բաւական տաք, իսկ երեկոյեան զով կ՛ընէ: Ջերմաստիճանի այս փոփոխութիւնն է, որ անոր առողջ ծաղկումը կ՛ապահովէ:
Խոլորձը նաեւ թարմ օդ կ՛ուզէ, բայց` զգուշանալ օդի հոսանքներէն, որոնք կրնան կոտրել անոր դիւրաբեկ ցօղունը:
Լուսաւորում
Լոյսը սիրելով հանդերձ, պէտք է զայն հեռու պահել արեւի ճառագայթներէն: Թելադրելի է խոլորձը զետեղել պատուհանի մը մօտ, բայց արեւէն պաշտպանուած ըլլայ թափանցիկ վարագոյրով մը:
Ջուր
Խոլորձին արմատները պէտք չէ որ ջուրի մէջ մնան, տունկին հողի բաժինը կարելի է ջուրով լեցուն դոյլի մը մէջ մխրճել, եւ երբ պղպջակները դադրին` անմիջապէս ջուրէն հանել:
Թելադրելի է հանքային ջուրով չջրել խոլորձը, այլ` օգտագործել նախօրօք հաւաքած անձրեւի ջուրը:
Խոհագիր
Ձմերուկի Պատառիկներ
Պատրաստութեան համար պէտք ունիք.
– Խորանարդաձեւ կտրտուած ձմերուկի կտորներու
– Ֆեթա պանիրի
– Թարմ ռեհանի
Պատրաստութիւն.
Ներկայանալի ամանի մը մէջ շարել խորանարդաձեւ կտրտուած ձմերուկի կտորները, իւրաքանչիւրին վրայ զետեղել կտոր մը ֆեթա պանիր եւ ռեհանի տերեւ մը եւ երեքը միասին հաստատել ներկայանալի ցպիկներով:
Բարի՛ ախորժակ:
Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը
Իմ Կեանքը
Անփոյթ ապրեցի ես կեանքս բոլոր`
Մանուկի նման ու թագուհու պէս.
Գուցէ նրանից, որ թոյլ եմ իրօք,
Գուցէ նրանից, որ ուժեղ եմ ես:Հեշտ հաւատացի, հաւատացրին ինձ
Ու երբ խաբուեցի, անէծքի տեղակ
Ինքս թաքցրի աչքս նրանից
Որ հայեացքի մէջ չկարդամ մեղայ:Չորոնեցի յամառ ոչ մէկին,
Ես անհոգ եղայ գտածիս հանդէպ,
Երբեք չհաշուեց իմ հպարտ հոգին
Իր կորուստները անթիւ ու անտես:Թէ փակել էր պէտք, ես դուռը բացի,
Թէ պահել էր պէտք, ասացի «գնա»,
Թէ կանչել էր պէտք, լռեցի խոնարհ,
Թէ արցունք էր պէտք, ես ծիծաղեցի:Գուցէ նրանից, որ թոյլ եմ իրօք,
Գուցէ նրանից, որ ուժեղ եմ ես…
Անփոյթ ապրեցի իմ կեանքս բոլոր
Մանուկի նման ու թագուհու պէս…ՍԻԼՎԱ ԿԱՊՈՒՏԻԿԵԱՆ

