Խմբագրական. Խորհուրդին Անհպելիութիւնը` Ճանաչողական Աշխատանքի Եւ Պետական Արժեւորումի Ճամբով (Լիզպոնի Գործողութեան 30-ամեակին Առիթով)

Լիզպոնեան սխրագործութեան ներազգային եւ արտաքին ճակատներու վրայ փոխանցած խորհուրդները վերարծարծելը հիմնական նոր մտածողութիւն գուցէ չկարենայ յառաջացնել: Այնքան գրուած է ու խօսուած այս մասին, որ դժուար թէ ոեւէ հրապարակագիր կարենայ նոր յայտնութիւն կատարել արձանագրուածին աննախադէպութեան, տարողութեան եւ փոխանցած պատգամներուն մասին:

Խորհուրդին այժմէականացման միտող որեւէ հրապարակագրութիւն փորձ կը կատարէ օրուան քաղաքական պայմաններուն եւ յատկապէս աշխարհաքաղաքական ուժերու ճշդած օրինաչափութիւններուն ընդհանուր եղանակին նկատառումով Լիզպոնի արարքին հասարակական ընկալման փաստերը քննարկումի ենթարկել:

Երկու հիմնական ուղղութեան վրայ կ՛արժէ դիտարկել Լիզպոնը` հասարակական թիւր ընկալումներու որոշ երեւոյթները փորձել շրջելու եւ յատկապէս հանրային կարծիքը ապակողմնորոշումէ փրկելու համար:

Նախ անշուշտ միջազգային հարթութեան վրայ գիտենք, թէ ահաբեկչութիւն յղացքը այսօր քաղաքական ի՛նչ տեսակի մեկնաբանութիւններու կ՛ենթարկուի: Թէ ինչ հաստատութիւններ կը ստեղծուին եւ որքան գումարներ կը յատկացուին հակաահաբեկչական գործողութիւններ իրականացնելու, համաշխարհային կառոյց յառաջացնելու եւ միջպետական յարաբերութիւններու շրջագիծին մէջ միացեալ մեքենականութիւններ ճշդելու առումով: Այս բոլորը աշխարհաքաղաքական տուեալ ուժի համար վերահսկողութիւն բանեցնելու գործնական ճանապարհներ են: Աւելի՛ն. անոնք արտաքին քաղաքականութիւն կիրարկելու համար անհրաժեշտ թեմաներ, պատրուակներ նոյնիսկ եւ ազդեցութեան գօտիի ընդարձակման հզօր գործօններ են: Բայց այս բոլորը իրականացնելու համար նախ պէտք է խրախուսել ահաբեկչական գործողութիւնները, ֆինանսաւորել կազմակերպութիւնները, ստեղծել նոյնիսկ քաոսային կացութիւններ, որմէ ետք բանեցնել հակաահաբեկչական ծրագիրներու մեքենաները: Աֆղանիստանէն Ափրիկէ, անցնելով Միջին Արեւելքէն այս արտադրութիւնները կը շուկայականացուին նման գործընթացներու համար եղանակ ճշդող պետութիւններու կողմէ:

Նման ռազմաքաղաքական շուկայացումները որեւէ ստուեր պէտք չէ յաջողին ձգել ազգային-ազատագրական պայքարի տարբեր դրսեւորումներուն վրայ: Մանաւանդ անոնց, որոնք զուտ ազգային նպատակներու եւ առաջադրանքներու համար գաղափարականութեան ամէնէն իտէալական սկզբունքներէ մղուած իբրեւ սկիզբ եւ իբրեւ վերջակէտ կայացած են բացառապէս ազգային ներշնչումներու, միջոցներու եւ հաւատամքներու վրայ: Ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարական տարանջատումը միջազգային կարծրատիպ ստացած ահաբեկչութենէն աւելի քան կարեւոր է Լիզպոնի նման արարքներու խորհուրդին անհպելիութիւնը ապահովելու համար:

Այստեղ երիտասարդութեան ազնուագոյն մօտեցումին, հայրենասիրութեան անգերազանցելի օրինակին եւ նուիրաբերուելու կամքի տարողութեան աննախադէպութեան մասին է խօսքը: Ճիշդ այստեղ է, որ հայկական դաշտը հասարակական ընկալելիութեան վրայ աշխատելու պատճառ ունի, որպէսզի անիկա չազդուի միջազգային օրինաչափութիւններուն կողմէ նման նուիրական արարքները նսեմացնելու միտող կարծրատիպեր ստեղծելու քաղաքականութենէն:

Հասարակական ընկալման առումով երկրորդ խնդիրը աւելի նեղ շրջանակի կը վերաբերի: Լիզպոնի սխրագործութիւնը ճանաչողականութեան անհրաժեշտ աստիճանաչափը չէ նուաճած հայրենիքի մէջ: Ամիսներ առաջ էր, որ մամուլին մէջ անհեթեթութեան հասնող գրութիւններ երեւցան, որոնք վերը արծարծուած միջազգային կարծրատիպեր պատճառաբանելով դէմ արտայայտուեցան հայրենի գիւղին մէջ Արցախի նահատակներուն յուշակոթողին առընթեր Լիզպոնի նահատակները ոգեկոչող յուշակոթողի կանգնեցման ծրագիրին: Միջազգային արեւմտեան արտադրողական շուկան իր աւերը գործած էր նաեւ հայրենի մամուլի այս կամ այն գործիչին վրայ:

Լիզպոնի խոյանքը իր բոլոր մանրամասնութիւններով եւ խորհուրդի բոլոր ծալքերով պէտք է ծանօթացուի հայրենաբնակ մեր ժողովուրդին: Չմոռնանք, որ Լիզպոնի հերոսները առանց հայրենիքը տեսած ըլլալու հայրենիքի համար էր, որ տուին իրենց գերագոյնը: Ճանաչողական աշխատանքը այս առումով անհրաժեշտ է, որ թափ ստանայ: Հերոսներու եւ իրենց գործած արարքին հանրաճանաչութիւնը կը նպաստէ, որ հետագային պետական մակարդակով արժեւորուին նաեւ Լիզպոնի անձնուրացները` իբրեւ մեր համազգային ազատագրական պայքարի ընթացքին առանց հայրենիքը տեսած ըլլալու հայրենիքին համար նահատակուած հերոսներ:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )