Գիտութիւն Եւ Մարդ. Տուրմին Բոյրը Կրնայ Փրկել Գրատուները.

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

ՊԵԼՃԻՔԱՑԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՂՆԵՐ ԿԸ ՏԵՂԵԿԱՑՆԵՆ, ԹԷ ՏՈՒՐՄԻՆ ԲՈՅՐԸ ԿԸ ՆԵՐՇՆՉԷ ԳՐԱՏՈՒՆ ԱՅՑԵԼՈՂՆԵՐԸ ԵՒ ԿԸ ՄՂԷ, ՈՐ ԱՆՈՆՔ ԱՒԵԼԻ ԵՐԿԱՐ ԹԱՓԱՌԻՆ ԵՒ ԳՆԵՆ ՈՐՈՇ ՍԵՌԻ ՊԱՏԿԱՆՈՂ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ: «ՓԱՍԻՖԻՔ ՍԹԵՆՏԸՐՏ» ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ ԳԻՐՔԵՐՈՒ ՎԱՃԱՌՔԸ ԽԹԱՆՈՂ ՀՆԱՐՔԸ:

Այս մէկը լաւ լուր մըն է անկախ գրատուներուն համար, որոնք կը տքնին շահ ապահովել այնպիսի շուկայի մը մէջ, ուր կը տիրապետէ գրատուներու հսկան` «Ամազոն»-ը. Պելճիքայի մէջ ուսումնասիրողներ ի յայտ բերած են պարզ եւ աժան ձեւ մը` յաճախորդները աւելի երկար պահելու համար գրատան մէջ եւ` զարկ տալու գիրքերու վաճառքին:

Անոնք կը տեղեկագրեն, թէ գնորդներ շատ աւելի հաւանական է, որ երկար ժամանակ փնտռտուքներ կատարեն եւ ի վերջոյ գնեն որոշ սեռի մը պատկանող գիրքեր, ինչպէս` վիպերգական վէպեր, երբ գրատունը ողողուած է տուրմի բոյրով:

Հասըլթի համալսարանէն տնտեսագէտ Լիվ Տուքէի գլխաւորութեամբ կատարուած ուսումնասիրութեան արդիւնքը լոյս տեսած է «Ճըռնըլ աֆ Ինվայրընմենթըլ Սայքոլոճի» թերթին մէջ, ուր կը նկարագրուի 10 օրուան վրայ երկարած փորձարկութիւնը` ընդհանուր հետաքրքրութիւններ գոհացնող գրատան մը մէջ:

Ուսումնասիրողները Պելճիքայի մէկ գրատան մէջ առաւօտեան ժամերուն կամ կէսօրէ ետք տուրմի բոյր արձակած են երկու անկիւններէ: Այս բոյրը այնքա՛ն նուրբ էր, որ անմիջապէս զգալի չէր, սակայն բաւական զօրաւոր կարելի էր զգալ զայն, անմիջապէս որ նկատուէր անոր գոյութիւնը:

Ուսումնասիրողները հետեւած են գրատուն մուտք գործող իւրաքանչիւր 5-րդ յաճախորդին շարժումներուն: Ընդհամէնը 201 հոգիի հետեւելէ ետք անոնք եզրակացուցած են, որ երբ տուրմի բոյրը արձակուած է, գնորդները վաճառատան մէջ մնալու, նոր գիրքեր փնտռելու կամ պաշտօնեայի մը հետ զրուցելու յաւելեալ տրամադրութիւն ցուցաբերած են:

Աւելի ճիշդ` «յաճախորդները 2.22 անգամ աւելի հաւանական է, որ բազմաթիւ գիրքեր թերթատեն, երբ գրատան մէջ ներկայ է տուրմի բոյրը», կը գրեն անոնք:

Աւելի՛ն. երբ բոյրը ներկայ է, յաճախորդները նուազ հաւանական է, որ միայն մէկ գիրք թերթատեն եւ զայն ուղղակի տանին գանձող պաշտօնեային: Հետեւաբար, տուրմի բոյրը բան մը փոխած է գրատան մթնոլորտին մէջ, ինչ որ յաճախորդները մղած է քիչ մը աւելի երկար դեգերելու, քան ինչ որ ծրագրած էին գրատուն մուտք գործելէ առաջ:

Ուսումնասիրողները հետեւած են ժողովրդականութիւն վայելող գրական չորս սեռերու մէջ արձանագրուած վաճառքին: Փորձարկութենէն առաջ աշակերտներու խումբ մը ընտրած էր ուտելիքի եւ խմիչքի վերաբերող գիրքերն ու վիպերգական վէպերը` իբրեւ տուրմի բոյրին ներգործութեան ենթակայ նիւթեր: Այլ խումբ մը բնորոշած էր պատմական գիրքերն ու խորհրդաւոր-ոճրային պատմութիւնները: Գրատուն մուտք գործած 201 յաճախորդներէն 119-ը առնուազն մէկ գիրք գնած է այս դասաւորումներուն մէջ:

Ուսումնասիրողներուն տեղեկագիրին համաձայն, առաջին դասաւորումին մէջ գիրքերու վաճառքը աւելցած է 40 առ հարիւրի տպաւորիչ համեմատութեամբ, երբ տուրմի բոյրով լեցուած էր գրատան մթնոլորտը: Երկրորդ դասաւորումին մէջ եւս վաճառքը աւելցած է, թէեւ` աւելի համեստ չափերով, սակայն` նկատառելի 22 առ հարիւր համեմատութեամբ, երբ գրատան մթնոլորտը զերծ էր տուրմի բոյրէն:

Հետաքրքրական է, որ յաճախորդներ աւելի մեծ թիւով ոճրային խորհրդաւոր պատմութիւններ եւ պատմական նիւթերով գիրքեր գնած են տուրմի բոյրին բացակայութեան: Տուրմին բոյրը յաճախորդները հեռացուցած է այս սեռերէն:

Սակայն այս դասաւորումին մէջ գիրքերու վաճառքը ամէն պարագայի աւելցած է տուրմի բոյրին ներկայութեան, յայտնաբար որովհետեւ անոնք, որոնք նախապէս այցելած են պատմական գիրքերու եւ ոճրային պատմութիւններու դարանները, բազմաթիւ գիրքեր գնելու հակամէտ դարձած են:

Այս արդիւնքները ուսումնասիրողները մղած են տալու հետեւեալ գործնական խորհուրդը. «Վաճառատուներ կրնան օգտագործել ընդհանուր մթնոլորտը լեցնող հաճելի բոյրեր` բարելաւելու համար մթնոլորտը, ինչ որ գնորդները կը մղէ աւելի երկար փնտռտուքներ կատարելու»: Այս բոյրերը պէտք է համապատասխանեն վաճառուած իրերուն բնոյթին. օրինակ` աղի ծովու բոյրը պէտք է սրսկել ծովուն վրայ դահուկելու յատուկ իրերու վաճառատան մը մէջ, կ՛աւելցնեն անոնք:

Վստահաբար կ՛արժէ, որ ծանր դժուարութիւններ դիմագրաւող գրատուներ փորձ մը կատարեն: Իրօք, յաճախորդը հաճոյացնելու տուրմին ուժը կրնայ նոյնիսկ մտածել տալ տուրմի ընկերութեան մը եւ գրատուներու ցանցի մը միացումին. ո՞վ պիտի չփափաքէր գնում մը կատարել «Պառնզ էնտ Նեսլէի» մէջ…

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )