Սուրիոյ Կառավարութիւնը Ապահովութեան Խորհուրդին Կոչ Կ՛ուղղէ Իր Հողերուն Դէմ Որեւէ Յարձակում Արգիլելու

Պորուժերտի – Ասատ հանդիպումէն պահ մը

Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատ յայտարարեց, որ «Սուրիա(…) որեւէ արտաքին յարձակումի դէմ դնելու կարողութիւնը ունի, ճիշդ ինչպէս այսօր ներքին յարձակումին դէմ կը դնէ եւ ապահովութեան ու կայունութեան վերականգնման համար իրերայաջորդ յաղթանակներ կ՛արձանագրէ»:

Ասատ Իրանի խորհրդարանի ազգային ապահովութեան ու արտաքին քաղաքականութեան հարցերով յանձնախումբի նախագահ Ալատտին Պորուժերտիի գլխաւորութեամբ իրանեան պատուիրակութեան հետ Դամասկոսի մէջ ունեցած հանդիպումին ընթացքին յայտնեց, որ «Սուրիոյ դէմ յարձակում գործելու ամերիկեան սպառնալիքները արգելք պիտի չհանդիսանան, որ Սուրիա կառչած մնայ իր սկզբունքներուն եւ կարգ մը շրջանային ու միջազգային պետութիւններու, նախ եւ առաջ, Միացեալ Նահանգներու աջակցութիւնը վայելող ահաբեկչութեան դէմ պայքարի»:

Պորուժերտի իր կարգին յայտնեց, որ Սուրիոյ դէմ որեւէ արտաքին յարձակումի ճակատագիրը ձախողութիւնն է եւ այս դաւադրութենէն մեծագոյն վնասուողը Միացեալ Նահանգները պիտի ըլլան:

Սուրիոյ վարչապետ Ուաէլ Հալքի յայտարարեց, որ Սուրիա սպառնալիքներէն պիտի չվախնայ եւ պատրաստ է որեւէ յարձակում ետ մղելու:

Սուրիոյ կառավարութիւնը ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղարին եւ Ապահովութեան խորհուրդին ուղղուած երկու անջատ նամակներու մէջ կոչ ուղղեց անոնց իրենց պարտաւորութեանց տէր կանգնելու, արգելք հանդիսանալու Սուրիոյ դէմ որեւէ յարձակումի եւ հարցերը դէպի Սուրիոյ տագնապի քաղաքական խաղաղ լուծում յառաջ մղելու:

Սուրիոյ կառավարութիւնը իր նամակին մէջ կը նշէ, որ աշխարհը Միացեալ Նահանգներէն կը սպասէր, որ խաղաղութեան հովանաւորի իր դերը կատարէ եւ Սուրիոյ տագնապին քաղաքական խաղաղ լուծման համար դրական դերակատարութիւն ունենայ, մանաւանդ որ Սուրիոյ կառավարութիւնը պաշտօնապէս պատրաստակամութիւն յայտնեց, որ առանց նախապայմաններու «Ժընեւ-2»-ին մասնակցի:

Սուրիոյ արտաքին գործոց փոխնախարար Ֆայսալ Մըքտատ «Ռաշա Թուտէյ»-ի հետ զրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ Միացեալ Նահանգներ Միջին Արեւելքի մէջ քարիւղէն եւ Իսրայէլի ապահովութենէն այլ դատ չունին` նշելով, որ այդ խօսքը ըսած են Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա եւ արտաքին գործոց նախարար Ճոն Քերրի:

Ան ըսաւ, որ քիմիական զէնքի հետաքննութեան ՄԱԿ-ի յանձնախումբը իրեն ներկայացուցած է փաստաթուղթ մը, որ ցոյց կու տայ, որ քիմիական զէնքը Սուրիոյ մէջ 49 անգամ օգտագործուած է: Ան ըսաւ, որ Սուրիա մէկ ամիս առաջ պահանջեց, որ Խան Ասալի մէջ քիմիական զէնքի օգտագործման հարցով հետաքննիչ յանձնախումբ մը գայ, սակայն արեւմտեան կողմեր խանգարեցին այդ յանձնախումբին Սուրիա այցելութիւնը:

Մըքտատ շեշտեց, որ զինեալ խմբաւորումներն են, որոնք քիմիական զէնք օգտագործած են` վստահեցնելով, որ սուրիական կառավարութիւնը իր ժողովուրդին ու բանակին դէմ այդպիսի արարք մը չի կրնար գործել, «եթէ երկրին մէջ քիմիական զէնք գոյութիւն ունենայ»:

ՄԱԿ-ի մօտ Սուրիոյ մնայուն ներկայացուցիչ Պաշշար Ժաաֆարի յայտնեց, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա եւ Բրիտանիոյ վարչապետ Տէյվիտ Քամերոն իրենք զիրենք մինչեւ ծառին գագաթը բարձրացուցին եւ այժմ չեն գիտեր ծառէն ինչպէս իջնել:

Ան ըսաւ, որ «Օպամա ծայրայեղ աջէն, նոր սիոնականներէն, Իսրայէլէն, Թուրքիայէն եւ կարգ մը արեւմտեան երկիրներէ մեծ ճնշումներու կ՛ենթարկուի»` աւելցնելով, որ «ան լաւ ըրաւ Քամերոնի օրինակին հետեւելով եւ Սուրիոյ դէմ յարձակումի որոշումը Քոնկրեսին փոխանցելով»:

Ժաաֆարի ըսաւ, որ Միացեալ Նահանգները, Ֆրանսան ու Անգլիան էին, որոնք մերժեցին Խան Ասալի մէջ քիմիական զէնքը օգտագործող կողմին ՄԱԿ-ի կողմէ բացայայտման սուրիական պահանջը եւ իրենք էին, որ աւելի քան հինգ ամիսով ուշացուցին հետաքննիչներու պատուիրակութեան Սուրիա ուղղուիլը, որովհետեւ գիտեն, թէ քիմիական զէնք օգտագործող կողմը ո՛վ է:

Պորուժերտի. «Սուրիոյ Դէմ Որեւէ Թշնամական
Արարք Ամբողջ Միջին Արեւելքի Վրայ Պիտի Տարածուի»

Իրանեան խորհրդարանի ազգային անվտանգութեան եւ արտաքին քաղաքականութեան հարցերով յանձնախումբի նախագահ Ալատտին Պորուժերտի յայտնեց, որ Իրան բուռն կերպով կ՛ընդդիմանայ Սուրիոյ դէմ զինուորական որեւէ թշնամական գործողութեան: Ան վերահաստատեց Սուրիոյ նկատմամբ իր երկրին զօրակցութիւնը` այն հիմամբ, որ Սուրիան «դիմադրութեան առանցքին գլխաւոր յենաքարն է»:

Պորուժերտի Դամասկոսի մէջ տրուած մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին յայտնեցին, որ «Սուրիոյ դէմ թշնամական որեւէ արարք պիտի տարածուի եւ իր սահմանները ընդարձակէ Միջին Արեւելքի ամբողջ տարածքին վրայ»` աւելցնելով, որ «եթէ հինգերորդ պատերազմ մը տեղի ունենայ, ապա սիոնական գոյացութիւնը մեծագոյն կորսնցնողը պիտի ըլլայ»:

Իրանի արտաքին գործոց նախարարի օգնական Ապպաս Արաքժի յայտնեց, որ «արտաքին որեւէ միջամտութիւն պատճառ պիտի դառնայ տագնապին Սուրիոյ սահմանէն դուրս տարածուելուն»: Ան յոյս յայտնեց, որ ամերիկեան կառավարութիւնն ու Քոնկրեսը Սուրիոյ տագնապը քաղաքական ճամբով լուծելու շուրջ համաձայնութիւն գոյացնեն:

«Իրան ջանքեր կը թափէ Սուրիոյ դէմ ամերիկեան յարձակումի մը ճամբով շրջանին մէջ աղէտ մը կանխարգիլելու», ըսաւ Արաքժի:

Իրանի խորհրդարանի նախագահ Ալի Լարիժանի շրջանի կարգ մը երկիրները ամբաստանեց Սուրիոյ դէմ պատերազմի միջնորդի դեր խաղալու եւ զինուորական գործողութեանց ծախսերը հոգալու խոստումներ տալու յանցանքով:

Ան ըսաւ, որ «Սուրիոյ դէմ յարձակում գործելու ամերիկեան միջոցառումները հին խաղեր են, որոնք ժողովուրդներու կամքին դիմաց ձախողութեան պիտի մատնուին:

Փուշքով. «Առանց Քոնկրեսի Արտօնութեան
Սուրիան Հարուածելը Ի Շահ Օպամայի Պիտի Չըլլայ»

Տումայի արտաքին յարաբերութեան հարցով յանձնախումբի նախագահ Ալեքսէյ Փուշքով «Ինթըրֆաքս» լրատու գործակալութեան հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ իր կարծիքով, առանց Քոնկրեսի արտօնութեան Սուրիան հարուածելը ի շահ Օպամայի պիտի չըլլայ: Ան ըսաւ, որ ամերիկեան օրէնսդրութիւնը կը պահանջէ, որ նախագահը պատերազմի ձեռնարկելու համար Քոնկրեսին դիմէ, սակայն այդ պահանջը անտեսուեցաւ 1973-ին Քոնկրեսին կողմէ որդեգրուած այն որոշումով, որ նախագահին իրաւունք կու տայ արտասահմանի մէջ 60 օրուան ընթացքին զինուորական գործողութիւններ կատարելու առանց Քոնկրեսին դիմելու, եթէ պայմանները արագ որոշումի մը որդեգրումը պահանջեն:

Ըստ Փուշկովի, Օպամա Քոնկրեսին դիմելու քայլը առած է, որովհետեւ իր ժողովրդականութիւնը անկում արձանագրած է:

ՄԱԿ. «Սուրիոյ Մէջ Զինուորական Լուծումը
Ընտրանք Մը Չէ, Իսկ Քաղաքական Լուծումը
Լաւագոյնն Է»

ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղարի բանբերը յայտնեց, որ ՄԱԿ Սուրիոյ եւ դրացի երկիրներուն մէջ իր մարդասիրական աշխատանքները իր կարողութեան սահմաններուն մէջ կը շարունակէ:

Ան նշեց, որ ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղար Պան Քի Մուն խօսած է Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Լորան Ֆապիւսի հետ եւ սուրիական թղթածրարին հարցով կապի մէջ կը մնայ աշխարհի ղեկավարներուն հետ:

Բանբերը ըսաւ, որ «քիմիական զէնքի հետաքննութեան համար ՄԱԿ-ի հետաքննիչներու աշխատանքին որեւէ ժամանակ պիտի չճշդենք, եւ այդ աշխատանքը կարելի եղածին չափ արագ կը կատարենք` պահանջուած գործողութեան սահմանափակումներուն լոյսին տակ»:

Ան աւելցուց, որ «Սուրիոյ մէջ զինուորական լուծումը ընտրանք մը չէ, իսկ քաղաքական լուծումը լաւագոյնն է»:

Միջազգային Կեցուածքներ

Ֆրանսայի ներքին գործոց նախարար Մանուէլ Վալս «Էօրոփ 1» ձայնասփիւռի կայանին հետ ունեցած հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտարարեց, որ Ֆրանսա Սուրիոյ մէջ առանձին պիտի չգործէ, այլ` Պաշշար Ասատի կառավարութեան դէմ յարձակում գործելու վերաբերեալ ամերիկեան Քոնկրեսէն որոշումի մը պիտի սպասէ` աւելցնելով, որ «Ֆրանսա ատիկա մինակը չի կրնար կատարել` դաշնակիցներու պէտք ունինք»:

Նշենք, որ Ֆրանսայի վարչապետ Ժան-Մարք Այրօ այսօր հանդիպում պիտի ունենայ ֆրանսական խորհրդարանի եւ ծերակոյտի նախագահներուն հետ` առ ի պատրաստութիւն չորեքշաբթի օր Սուրիոյ հարցին շուրջ նախատեսուած խորհրդարանական քննարկումներուն:

Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու յայտնեց, որ «Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամայի կողմէ Սուրիոյ դէմ զինուորական հարուածներու շղթայազերծման յետաձգումէն ետք Իսրայէլ պատրաստ է Սուրիոյ մէջ որեւէ հաւանական դիպաշարի»:

«Իսրայէլ հանգիստ մտքով եւ ինքնավստահ է, իսկ Իսրայէլի քաղաքացիները գիտեն, որ մենք հաւանական որեւէ դիպաշարի պատրաստ ենք», ըսաւ Նեթանիահու` աւելցնելով, որ «մեր թշնամիները մեր ուժը չփորձելու իրապէս լաւ պատճառներ ունին, եւ անոնք գիտեն ինչու»:

Յորդանանի վարչապետ Ապտալլա Նսուր յայտնեց, որ Յորդանան մեկնակէտ կամ մասնակից պիտի չըլլայ Սուրիոյ դէմ որեւէ պատերազմի` նշելով, որ Յորդանան սկիզբէն ի վեր կոչ ուղղեց` տագնապին քաղաքական լուծում մը գտնելու:

Եգիպտոսի արտաքին գործոց նախարար Նեպիլ Ֆահմի յայտնեց, որ Սուրիոյ մէջ հարցերը զարգանալով հասան ներկայ աղէտալի կացութեան` ընդգծելով, որ «միակ լուծումը, որ Սուրիոյ գոյութիւնը կը պահպանէ` «Ժընեւ-2»-ի ճամբով քաղաքական լուծումն է»:

Ան Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարարին հետ տրուած միացեալ մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին յայտնեց, որ «կարելի չէ լուռ մնալ քիմիական զէնքի օգտագործման նկատմամբ, ով ալ ըլլայ զայն օգտագործողը»` յոյս յայտնելով, որ այս հարցին առնչութեամբ որդեգրուելիք քայլերը ՄԱԿ-ի ուխտին համահունչ ըլլան:

Սուրիական ընդդիմադիր Ազգային համաձայնական մարմինը ամերիկեան Քոնկրեսին կոչ ուղղեց` Սուրիոյ մէջ զինուորական միամտութեան զօրակցելու:

Իրաքի վարչապետ Նուրի Մալիքի իր կարգին Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճօ Պայտընին նամակ մը յղեց` կոչ ուղղելով Սուրիոյ դէմ յարձակում չգործելու:

Սպիտակ Տունը Քոնկրեսին Կոչ Կ՛ուղղէ Սուրիոյ Դէմ
Զինուորական Հարուածին Զօրակցելու

Սպիտակ տունը պաշտօնապէս Քոնկրեսին ուղարկեց բանաձեւ մը, որուն ճամբով Սուրիոյ դէմ զինուորական հարուածներ հասցնելու արտօնութիւն եւ նախագահ Օպամային քիմիական զէնքերով յարձակումները «դադրեցնելու» եւ «կանխարգիլելու» կանաչ լոյսը տալ կը խնդրէ:

Բանաձեւին մէջ նշուած է, որ Քոնկրեսի աջակցութիւնը «(այս հարցով) Ամերիկայի խիստ կեցուածքին վերաբերեալ յստակ պատգամ մը պիտի ուղղէ»:

Միացեալ Նահանգներու Ծերակոյտին մէջ դեմոկրատական մեծամասնութեան ղեկավար Հարի Ռիտ յայտարարեց, որ Ծերակոյտը այս շաբաթ պիտի սկսի բանաձեւը քննարկել` աւելցնելով, որ «Ծերակոյտը, Օպամայի վարչակազմին պահանջին հիմամբ, բանաձեւին շուրջ քուէարկութիւն պիտի կատարէ ամէնէն ուշը 9 սեպտեմբերին»:

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Ճոն Քերրի յայտարարեց, որ Ուաշինկթըն փաստեր ունի, որ Դամասկոսի մօտ յարձակումին ընթացքին սարին կազ օգտագործուած է, եւ անոնք զինուորական քայլը կ՛արդարացնեն: Ան վստահութիւն յայտնեց, որ Քոնկրեսը ճիշդ որոշումը պիտի որդեգրէ:

Օպամա. «Սուրիոյ Դէմ Հարուածը Կրնայ
Տեղի Ունենալ Վաղը, Յառաջիկայ Շաբաթ
Կամ Մէկ Ամիսէն»

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա շաբաթ օր յայտնեց, որ որոշած է Սուրիոյ դէմ զինուորական քայլի դիմել եւ միջամտութեան համար քոնկրեսական արտօնութեան պիտի դիմէ: Ան ըսաւ, որ գործողութեան տեւողութիւնը սահմանափակ պիտի ըլլայ եւ ուժեղ` ապագային քիմիական յարձակումները կանխարգիլելու համար: Ան ըսաւ, որ զինուորական այդ քայլը կրնայ տեղի ունենալ «վաղը, յառաջիկայ շաբաթ կամ մէկ ամիսէն», եւ ինք պատրաստ է այդ հրամանը տալու, սակայն «մինչ կը հաւատամ, որ առանց քոնկրեսական որոշակի արտօնութեան զինուորական այս քայլը կատարելու լիազօրութիւնը ունիմ, գիտեմ, որ երկիրը աւելի ուժեղ պիտի ըլլայ, եթէ այս ուղիով ընթանանք, եւ մեր քայլը շատ աւելի ազդու պիտի ըլլայ: Պէտք է այս քննարկումը կատարենք, որովհետեւ հարցերը շատ մեծ են եւ ընթացիկ մօտեցումէ աւելին կը պահանջեն»: Ան աւելցուց, որ «մենք չենք կրնար աչք խփել եւ պիտի չխփենք Դամասկոսի մէջ տեղի ունեցածին առնչութեամբ»:

Սպիտակ տունը յայտարարեց, որ Օպամա այս յայտարարութենէն առաջ Բրիտանիոյ վարչապետ Տէյվիտ Քամերոնի հետ չէ խօսած, այլ Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլլանտի հետ:

Ծերակոյտին մէջ հանրապետականներու ղեկավար Մինչ ՄքՔոնըլ ողջունեց յայտարարութիւնը` նշելով, որ իբրեւ զինեալ ուժերու գերագոյն հրամանատար նախագահին դերակատարութիւնը «միշտ ալ կ՛ամրապնդուի, երբ ան Քոնկրեսին բացայայտ զօրակցութիւնը կը վայելէ»:

Հանրապետական ծերակուտականներ Ճոն ՄքՔէյն եւ Լինտսի Կրահամ եւս զօրակցեցան Օպամայի քայլին, սակայն զգուշացուցին, որ սահմանափակ հարուածները տագնապին մէջ ուժերու հաւասարակշռութիւնը պիտի չփոխեն:

Զինուորական Պատրաստութիւններ

Իսրայէլեան «Ետիոթ Ահրոնոթ» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ թէեւ Օպամա յայտնեց, որ առանց Քոնկրեսի թոյլտուութեան Սուրիոյ վրայ պիտի չյարձակի, սակայն իսրայէլեան բանակը կազմ-պատրաստ վիճակի մէջ է, իսկ հրթիռային համակարգերը ուղղուած են դէպի Սուրիոյ սահման:

Թրքական լրատուական աղբիւրներ յայտնեցին, որ ամերիկեան երեք ապրանքատար օդանաւեր, Սուրիոյ դէմ զինուորական հարուածի նախապատրաստական քայլերուն ծիրին մէջ, էջք կատարած են «Ինճիրլիք» ռազմակայանին մէջ:

Թուրքիոյ ցամաքային ուժերու հրամանատարը իր կարգին այցելեց Սուրիոյ սահմանին վրայ գտնուող թրքական ուժերու դիրքերը:

Արեւմտեան դիւանագիտական աղբիւրներ քուէյթեան «Ռայ» օրաթերթին յայտնեցին, որ Սուրիոյ վարչակազմի զինուորական կառոյցներուն դէմ արեւմտեան յարձակումը «կրնայ այսօր գիշեր (երէկ) տեղի ունենալ կամ ամէնէն ուշը վաղը` երկուշաբթի գիշեր»` հիմնուելով այն ցուցանիշերուն վրայ, որ յարձակումը տեղի պիտի ունենայ յառաջիկայ օրերուն նախատեսուած Օպամա-Փութին հանդիպումէն առաջ, «որ տեղի պիտի ունենայ, եթէ ամերիկացի նախագահը զայն որեւէ պատրուակով չջնջէ»:

Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան իր կարգին երէկ յայտարարեց, որ «Սուրիոյ դէմ զիուորական հարուածը հինգշաբթի օրուընէ առաջ տեղի պիտի ունենայ, եւ վարչակարգը պէտք է տապալի»:

Արաբական լիկան երէկ գիշեր Գահիրէի մէջ արտաքին գործոց նախարարներու մակարդակով գումարեց ժողով մը, որուն աւարտին նախարարները հրապարակեցին հաղորդագրութիւն մը` դատապարտելով Սուրիոյ մէջ քիմիական զէնքով գործուած «տգեղ ոճիրը» եւ սուրիական կառավարութիւնը պատասխանատու նկատելով Ղութա Շարքիյայի մէջ քիմիական զէնքի օգտագործման համար:

Լիբանան վերապահութիւն յայտնեց ամբողջ հաղորդագրութեան նկատմամբ: Լիբանանի արտաքին գործոց նախարար Ատնան Մանսուր յայտարարեց, որ Լիբանան կը մերժէ Սուրիոյ դէմ զինուորական որեւէ յարձակումի արաբական հովանիի ապահովումը:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )