Դպրոցական Վերամուտի Նախօրեակին. Դպրոցական Յաջողութեան Բանալիները

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Երեխաներու դասերուն եւ դպրոցական յաջողութիւններու հետ կապուած հարցերուն գծով կան երկու խումբի ծնողներ. անոնք, որոնք երեխան կը ձգեն իր վիճակին եւ կարողութիւններուն, որպէսզի փոքրիկը ինքնաբաւ դառնայ, եւ` երկրորդ խումբի մը պատկանողներ, որոնք «խեղդելու» աստիճան կը շրջապատեն փոքրիկը այն համոզումով, որ առանձին ձգուած փոքրիկը ձախողութեան մատնուած է: Բարեբախտաբար այս երկու ծայրայեղութիւններուն միջեւ գոյութիւն ունին ծնողներ, որոնք միջին եզր մը գտած են օգնելու համար իրենց դպրոցական փոքրիկին:

Ինչպէ՞ս ապահովել երեխային դպրոցական յաջողութիւնը. այս հարցին վերաբերեալ մասնագէտներ կը կատարեն հետեւեալ թելադրանքները.

1

Քաջալերել երեխային սորվելու փափաքը:

Տակաւին շատ կանուխէն մանուկը սորվելու եւ շրջապատին ծանօթանալու փափաք կ՛ունենայ: Կ՛ուզէ ամէն բան շօշափել, բերանը տանիլ եւ այլն…

Աւելի յառաջացած տարիքի, ծնողքին կը մնայ երեխային մէջ զարգացնել այդ փափաքը, գիրքերու, ճամբորդութիւններու, թանգարաններ այցելութեան եւ սովորական պտոյտներու ճամբով:

2

Ուսուցիչի դեր չխաղալ:

Երբ երեխան շատ փոքր է, անոր ծնողը նաեւ ուսուցիչ է, կը սորվեցնէ երգել, գծել, համրել, արտասանել եւ այլն… բայց որոշ տարիքէ մը ետք երեխան պէտք է զանազանէ ծնողը` ուսուցիչէն: Ասիկա չի նշանակեր, որ ծնողները պիտի հրաժարին երեխան դաստիարակելէ, բայց պէտք է զգուշանան իւրաքանչիւր ընտանեկան պտոյտ դպրոցական դասի վերածելէ:

3

Հետաքրքրուիլ երեխային դպրոցական հարցերով:

Երեխային համար իր դպրոցական հարցերով հետաքրքրուիլ` կը նշանակէ իրմո՛վ հետաքրքրուիլ: Գրաւորներու նիշերը, վիճակացոյցը ստուգելը եւ քանի մը գնահատական կատարելը բաւարար չեն: Ծնողները պէտք է հետաքրքրուին նաեւ իրենց զաւակներուն դպրոցական առօրեայով, ընկերներով, ուսուցիչներով եւ դժուարութիւններով:

4

Ճանչնալ երեխային նախասիրութիւնները, հակումները:

Զաւակներուն հետ տեւաբար խօսելով` ծնողները քիչ-քիչ կը ծանօթանան անոնց նախասիրութիւններուն, կարողութիւններուն. այլ խօսքով, կը ճանչնան զաւակները այնպէս, ինչպէս որ են անոնք, եւ ոչ թէ այնպէս, ինչպէս իրենք կը պատկերացնէին կամ կ՛ուզէին, որ ըլլան անոնք: Այսպիսով, ծնողները կը դադրին իրենց զաւակներուն մէջ տեսնելէ ապագայ բժիշկը, ճարտարապետը, դերասանը, երազներ` զորս այնքա՛ն փափաքած, բայց չեն կրցած իրագործել:

5

Ուսումին իմաստ տալ:

Խթանելու եւ պատասխանատուութեան զգացումը զարգացնելու համար, երեխան պէտք է հասկնայ, որ կ՛աշխատի ու կը սորվի ոչ թէ ծնողներուն, այլ իրե՛ն համար: Ան պէտք է կարենայ կապ մը հաստատել ներկայի իր աշակերտի իրավիճակին եւ ապագայի չափահասին միջեւ:

6

Սորվեցնել սահմանուած ժամանակի մէջ  կազմակերպուիլ:

Շատ կանուխէն երեխան պէտք է  սորվի որոշ ժամանակացոյցի մը հիմամբ աշխատիլ: Դպրոցէն վերադարձին ան պէտք է յստակօրէն գիտնայ, թէ պատառ մը ուտելէ ետք որո՛նք են յաջորդ հանգրուանները:

Պատահականութեան ձգուած, անկազմակերպ աշխատանքը երեխային կը ստիպէ արթուն մնալ մինչեւ ուշ ժամեր, եւ պարտականութիւնները կատարել թերի եւ մակերեսային ձեւով:

7

Աշխատանքի յարմար միջավայր ստեղծել:

Խոհանոցը, ճաշասենեակը, թէ ննջարանը երեխան պէտք ունի լռութեան, լաւ լուսաւորումի, սեղանի եւ հանգստաւէտ աթոռի մը, որպէսզի կեդրոնանայ եւ յաջորդ օրուան դասերը պատրաստէ:

Ծնողը պէտք է արգիլէ պատկերասփիւռի, համակարգիչի եւ այլ գործիքներու օգտագործումը` դասի ժամերուն: Կարելի չէ «լրտեսել» երեխան` վստահ ըլլալու համար, որ իսկապէս կ՛աշխատի: Պէտք է պարբերաբար դիմել անոր, ի հարկին հարցերուն պատասխան տալ, բայց մանաւանդ ցոյց տալ, որ ծնողներուն վստահութիւնը կը վայելէ:

8

Աչքէ անցընել եւ ոչ թէ դատել:

Անգամ մը որ երեխան աւարտած է իր դասերը, ծնողին կը մնայ աչքէ անցընել զանոնք եւ արագ ստուգում մը կատարել: Եթէ սխալներ կան` մատնանշել, անհասկնալի նիւթեր` բացատրել եւ այլն…

Ծնողը երբեք պէտք չէ դատէ աշխատանքը կամ երեխան վիրաւորական արտայայտութիւններով: Որքան ծնող-զաւակ լարուածութիւնը սրի, այնքան դպրոցական արդիւնքները կը տուժեն եւ կը նահանջեն:

9

Օրինակ ծառայել:

Ինչո՞ւ երեխան դաս պիտի սորվի, երբ ծնողները պատկերասփիւռ կը դիտեն ու կը հանգստանան, ինչո՞ւ ան ճիգ պիտի թափէ ու չարչարուի, երբ մեծերը բացասական արտայայտութիւններ կ՛ունենան աշխատանքի մասին, ինչո՞ւ գիրք պիտի կարդայ ազատ ժամերուն, երբ ծնողները չեն կարդար…

Մասնագէտները կարեւորութեամբ կը շեշտեն, որ ծնողները պէտք է օրինակ ծառայեն իրենց զաւկին` թէ՛ անոնց որդեգրած ընթացքով, թէ՛ կեանքի մէջ իրենց պաշտպանած արժէքներով եւ թէ՛ իր խօսակցութեամբ եւ բառապաշարով: Այլ խօսքով, մեր զաւկէն կրնանք պահանջել այն, ինչ որ տարիներու ընթացքին, աչքով տեսած ու սորված է մեզմէ:

 

Մեր Առօրեան Դիւրացնող Հնարքներ

 

2
Որպէսզի հազարը երկար դիմանայ, զայն մաքրեցէք, լուացէք, ցամքեցուցէք եւ ապա երկուքի կիսեցէք: Իւրաքանչիւր կէսը փաթթեցէք մաքուր լաթի մը մէջ եւ զետեղեցէք կերպընկալ տոպրակի մը մէջ: Տոպրակները դրէք սառնարանը:

1
Որպէսզի մանանեխը լաւ պահպանուի, անգամ մը որ բացիք ապակեայ շիշը, կիտրոնի շերտ մը դրէք երեսին: Մանանեխը չի չորնար եւ գոյնը չի փոխուիր:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4
Որպէսզի Հալէպի պիստակը դիւրին մաքրէք, նախ մխրճեցէք եռացած ջուրի եւ ապա պաղ ջուրի մէջ:

3
Որպէսզի պտուղները երկար դիմանան, անոնց միջեւ գինիի շիշի քանի մը խցան դրէք:

 

 

 

 

 

 

 

6
Որպէսզի խոզապուխտը, նրբերշիկը կամ սալամին երկար դիմանան, զանոնք զետեղեցէք կափարիչով օժտուած տուփերու մէջ եւ նախքան փակելը, քանի մը դդմաճ նետեցէք տուփերուն մէջ: Դդմաճը կը քաշէ խոնաւութիւնը եւ աւելի թարմ կը պահէ մսեղէնները:

5
Որպէսզի նախօրօք պատրաստուած պտուղի աղցանին խնձորն ու տանձը իրենց գոյնը չփոխեն, անոնց վրայ աւելցուցէք կիտրոնի հիւթ կամ հեղուկ մեղր:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8
Որպէսզի թառամած ռեհանը ինքզինք գտնէ, զայն զետեղեցէք շաքար-ջուրով լեցուն խոշոր բաժակի մը մէջ: Կարճ ժամանակի ընթացքին անիկա կը վերագտնէ իր թարմութիւնը:

7
Որպէսզի սմբուկները աւելի քաղցրահամ դառնան, նախքան եփելը, շերտերը աղեցէք եւ ձգեցէք 15 վայրկեան` քամոցի մը մէջ, ապա ծծուն թուղթի կամ լաթի միջոցով ցամքեցուցէք եւ եփեցէք:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10
Եթէ մեծաքանակ սխտոր պիտի կեղուէք, պճեղները 15 վայրկեան մանրալիքին մէջ դրէք, երբ հանէք, կեղեւները ինքնաբերաբար պիտի բաժնուին

9
Որպէսզի կոճապղպեղը երկար դիմանայ, կեղուեցէք զայն, ապա կերպընկալ տոպրակի մը մէջ դրէք եւ սառցարանը պահեցէք: Այս ձեւով երկար ամիսներ կը դիմանայ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Հետաքրքրական.

Սարսափազդու Ժապաւէնները
Կ՛օգնեն Նիհարնալու

Մ. Նահանգներու Ուեսթմինսթըր համալսարանի աշխատակիցները ապացուցած են, որ սարսափազդու ժապաւէնները դիտելը ջերմուժ կ՛այրէ: Անոնք վերլուծած են մարդոց կենսական ցուցանիշները սարսափազդու ժապաւէններ դիտելու ընթացքին. թթուածինի օգտագործումը, սրտի զարկերը եւ այլն… Ստացուած տուեալներու հիմամբ, անոնք եկած են այն եզրակացութեան, որ սարսափի հանդիսատեսը 1,5 ժամուան ընթացքին միջին հաշուով 113 ջերմուժ կ՛այրէ: Մօտաւորապէս նոյնքան կ՛այրէ կէս ժամ արագ քայլով զբօսնելը: Ջերմուժը կ՛այրի արտադրուող ատրենալինի պատճառով, որ կը փակէ ախորժակը, կը խթանէ նիւթափոխանակութիւնը եւ մարմնին կը ստիպէ ջերմուժ այրել:

Եթէ համոզիչ գտաք այս բացատրութիւնը, ահա ամենաազդեցիկ ժապաւէններու ցանկը` «Միաձուլումը» (1980 թ.) կ՛այրէ 184 ջերմուժ, «Ծնօտները» (1975 թ.)` 161, «Դեւին վռնդողը» (1973 թ.)` 158…

«Սարսափելի» սննդականոնը մէկ պայման ունի, սահմռկեցուցիչ տեսարաններու ժամանակ չփակել աչքերը…

 

Խոհագիր

Սիսեռով Մեքսիքական Աղցան

Բաղադրութիւն

– Երկու թէյի գաւաթ խաշած սիսեռ
– Մէկ թէյի գաւաթ խաշած կանաչ ոսպ
– 1 սոխ
– 3 ապուրի դգալ ձէթ
– 1 ապուրի դգալ քացախ
– Պզտիկ փունջ մը գինձ
– Աղ, սեւ պղպեղ
– Կանաչ կծու պղպեղ

Պատրաստութիւն

Աղցանի ամանի մը մէջ խառնել քացախը, ձէթը, աղն ու սեւ պղպեղը: Աւելցնել խաշած սիսեռն ու ոսպը, ինչպէս նաեւ` մանր մանրուած կծու պղպեղն ու սոխը: Բոլորը միատեղ խառնել եւ զարդարել մանրուած գինձով:

 

Շաբթուան Մտածումը

… Մեր ժողովուրդին դարաւոր պատմութիւնը ցոյց կու տայ, որ մեր  կեանքի փոթորիկներուն ու վերիվայրումներուն դիմաց հայութեան ամրակուռ ամրոցը դարձած է հայ դպրոցը: Մեր ազգային ինքնութիւնը խաթարող ու մեր մշակութային արժէքները ապականող հոսանքներուն դիմաց հայ դպրոցը իր հայաբոյր մթնոլորտով դարձած է այն միջավայրը, ուր հայութիւնը կրցած է անաղարտ պահել իր հոգեւոր, մտաւոր, մշակութային ու ազգային արժէքներու անկորնչելի գանձը:

Եկէք` միասնաբար մեր ազգին միջնաբերդը, մեր ազգային ինքնութեան աղբիւրը, մեր յաւերժութեան երաշխիքը` հայ դպրոցը մեր հաւաքական աշխատանքով ու նուիրումով պահենք հզօր, որպէսզի հայ դպրոցով մենք դառնանք աւելի հզօր:

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )