Արձագանգ. Յարութիւն Իսկահատեանի «Վկայարան»-ներու Գնահատելի Հրատարակութիւնները

ՊԱՐՈՅՐ ԱՂՊԱՇԵԱՆ

Ճարտարագէտ Յարութիւն Իսկահատեան հետաքրքրական, այլապէս ալ նոյնքան կարեւոր հաւաքագրական աշխատանքի մը լծուած է` լոյսին բերելով, յաջորդաբար, «Վկայարան Հայոց ցեղասպանութեան» հատորները (հինգ հատոր):

Խորագիրը ինքնին կը յուշէ այս հրատարակութիւններուն բովանդակութիւնը` անոնց տալով ինքնատպութիւն մը եւ իւրայատկութիւն մը, միայնգամա՛յն, պարզապէս անոր համար, որ տքնաջան, պրպտողական ու հետեւողական աշխատասիրութեան մը պտուղն են անոնք:

Իսկահատեան գիտութեան ու ուսողագիտութեան մասնագիտութիւն մը ընտրած է, բայց ան ուսանողական տարիներուն իսկ յատուկ սէր ու կապուածութիւն ցուցաբերած է հայոց լեզուի, գրականութեան ու մշակոյթին նկատմամբ` հետագային հետեւելով Հ. Բ. Ը. Միութեան «Երուանդ Հիւսիսեան» հայագիտական Հիմնարկի դասընթացքներուն:

Տարիներու թաւալքը ու կեանքի պայմանները, սակայն, երբեք պատճառ չդարձան, որ Յարութիւն Իսկահատեան մոռնայ կամ հեռանայ իր ինքնութենէն եւ արմատներէն, ընդհակառակը, ան աւելի կառչած մնաց անոնց, աւելի փարած` անոնց նուիրականութեան:

Լուսարձակներէ հեռու, Իսկահատեան շարունակեց իր հետազօտութիւնները, յարատեւօրէն, իր «լուման» բերելով Հայոց ցեղասպանութեան հաստափոր թղթածրարին` առանց յաւակնութիւնը ունենալու, որ ամբողջական են անոնք, որովհետեւ համոզուած էր այս նիւթին անսպառութեան եւ լայնածիրութեան:

Առաջին հայեացքով, ոմանց մօտ կրնայ ստեղծուիլ այն տպաւորութիւնը, թէ` «Վկայարան»-ները այդքան ալ ջանք ու ներդրում պահանջող գործեր չեն, ինչ որ հիմնովին սխալ մտածում մըն է, այնքան ատեն որ հեղինակը հսկայական աշխատանք տարած է (գրադարան, մամուլ, անհատ, եւայլն) յայտնաբերելու ու հաւաքելու Ցեղասպանութեան նուիրուած հրատարակութիւնները:

Ճիշդ է, այս հատորները ուսումնասիրական, վերլուծական կամ մեկնաբանական չեն, այլ` չոր արձանագրութիւններ, սակայն, առանց կորսնցնելու իրենց այժմէականութիւնն ու շահեկանութիւնը, ներկայ եւ ապագայ պատմագիրներուն ու ցեղասպանագէտներուն տրամադրութեան տակ դնելով զանոնք` առ ի համապատասխան օգտագործում եւ արժեւորում:

Գիրքերուն ընթերցումը իւրաքանչիւրին հեղինակային հատորով ու մատենաշարային կարգով, Հայոց ցեղասպանութեան վաւերականութեան ու վաւերագրութեան արտացոլումն է, սեղմ ու տեղին պարունակութեամբ:

Յարութիւն Իսկահատեան բանասէր չէ, ոչ ալ` պատմաբան, սակայն իր այս հրատարակութիւնները կը միտին պատկան մասնագէտներուն օգտակար դառնալու, առաւել` ան փորձած է անոնց տալ գիտականութեան ու ճշգրտութեան գնահատելի շղարշ մը, այս պարագային` անձնանուններու, տեղանուններու, տպարաններու, պարբերականներու եւ յարակից ցանկերով:

Հայոց ցեղասպանութեան գրականութեան մէջ «Վակայարան»-ները եւս ունին որոշակի արժէք` թէ՛ գրահրատարակչական, թէ՛ յուշագրական, թէ՛ նկարագրական, թէ՛ մատենաշարական առումներով, որուն համար շնորհակալ դեր կատարած է Իսկահատեան:

Յարութիւն Իսկահատեան վստահաբար «վճռած» է շարունակել «Վկայարան»-ներու երթուղին` նոր իրագործումներով ու հրատարակութիւններով, որուն համար իրեն կը մաղթենք ամենայն յաջողութիւն:

Պէյրութ, 5 օգոստոս 2013.

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )