«Ես Քո Այդ Լռութիւնը Չեմ Սիրում, Նահապետ»

ՄԱՐԻՆԷ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ

Աշունը շուտ եկաւ… Կէս գիշերին համակարգչիս առջեւ սառել էի… Պատուհանից ներթափանցող  քամին, կարծես, անկոչի հիւրի պէս ներս էր գցում սենեակ… Ես լարուել էի, աչքերիս անկիւններում ջրի կաթիլներ էին կուտակուել… Դժուար էր հաւատալը…

Նահապետն այլեւս չկայ: Նորից  կարդում էի այս տողերն ու զգում էի, որ պաստառիս առջեւ աղօտ տարածութիւն կայ… «Ափսոս… ո՞նց… որբացանք»,- իմ մտքերի ծովում ինքնաբերաբար կարդում էի այս մեկնաբանութիւնները ընկերային կայքում… «Հնարաւոր չէ, ախր, ես սպասում էի նրա առողջացմանը»,- նրանց հետ կռիւ էի տալիս, բայց` մտքիս մէջ, որովհետեւ ուժ չունէի լսել նրանց հաւաստիացումները… Առաջին անգամ բառերս հասան մինչեւ կոկորդս ու ես լռեցի… Առաջին անգամ լռութիւնը խորհուրդ ունեցաւ իմ կեանքում…

Ինչո՞ւ»,- փորձում էի փնտռել այս պատասխանը, բայց թէ ումից` չգիտեմ: Հա, համաձայն եմ` կեանքը ժամանակաւոր է մեզ համար, ուշ թէ շուտ բոլորս գնալու ենք, բայց միթէ՞ արդար է ազգի Նահապետից զրկուելը… Միթէ՞ իմաստաւորւում է այդ որբութիւնը… 2-3 ամիս է` պայմանաւորւում ենք, որ հարցազրոյց պէտք է անենք «Ազդակ»-ի համար: «Մի քիչ լաւանայ, անպայման կ՛ասենք, կը գաք»,- պատասխանում էին մեզ: Մենք սպասում էինք, ու այդ սպասումն աւելի յուզառատ էր, ու այդ սպասման մէջ յոյսերը շատ էին: Ես հարցեր ունէի Նահապետին, բայց սա միայն արտաքուստ: Ես աւելի շատ խորհուրդների կարիք ունէի նրանից: Հիմա չեմ հաշտւում անգամ այս  ներկայ ու անցեալ ժամանակաձեւերի փոփոխութեանը: Դժուար է, թող անգրագէտ երեւամ…

Ուսանողական տարիներին ես ու 2 ընկերուհիներս գնացել էինք Երեւանի Շարժապատկերի եւ թատրոնի պետական հիմնարկ: Մի ժամ կանգնել էինք դրսում: Յատուկ այնտեղ էինք հասել, որ հանդիպէինք Նահապետին: Սիրտներս ահաւոր թրթռում էր: Այնքան յուզուած էինք, որ նոյնիսկ չհասցրեցի տեսնել` ո՞նց գացինք նրա սենեակ: Նստեցինք: Երեքս պլշած նայում էինք նրան: Նա ժպտաց: Մենք` հակառակը, լարուած էինք, որովհետեւ պէտք է բացատրէինք, թէ ինչու՞ էինք գնացել իր մօտ: Նա մեղմ ժպտաց: Յետոյ  մենք սկսեցինք խօսել` բլբլալու աստիճան, յետոյ նա մեզ նուիրեց իր հեղինակած գիրքը, մակագրեց:

Ուրախութիւնից շփոթուած դուրս եկանք նրա սենեակից: Լիքն էինք զգացմունքներով, լիքն էինք ազգասիրութեամբ: Այս հանդիպումից տարիներ անց Նահապետին հանդիպեցի Ստեփանակերտում, Լեռնային Ղարաբաղի անկախութեան տօնին: Հաւաքուածներից շատ-շատէրը փորձում էին գոնէ մէկ բարեւ տալ, գոնէ լսել նրա բարի հայեացքից թափուող խորհուրդը: Հետեւում էի նրան, ես էլ էի ուզում այդ բարեւ-կաթոցը ստանալ, բայցեւ ամաչում էի: Յետոյ նա նստեց, ծխախոտի գլանակը վառեց ու հանդարտ սկսեց զրուցել: Նրա ամէն մի բառի մէջ սրտացաւութիւն կար, հայութիւն կար, ազգասիրութիւն կար: Այդ ամէնը խտացուած էր անգամ նրա լռութեան մէջ:

Ես գիտեմ, որ հիմա էլ լիարժէք չեմ կարողանում արտայայտել այն, ինչ տեսել ու զգացել եմ ու գիտեմ` ինչու: Մարդկային ամենախորը զգացմունքներին դժուար է բառեր հագցնել, զարդարել: Դրանք պարզ են: Իսկ մենք, չգիտես ինչու, երբեմն վախենում ենք այդ պարզութիւնից:  Երբեմն մեզ թւում է, թէ մենք ամէն բան գիտենք այս աշխարհում, որովհետեւ աւարտել ենք դպրոցը, հետեւաբար, այլեւս աշակերտ չենք,  երբեմն մեզ թւում է, թէ մենք միայն կարող ենք սովորեցնել, որովհետեւ այլեւս ուսուցչական վկայական ունենք… Այս երբեմն-ների շարքը փոքր չէ, ու վատ է, որ այդպէս է: Այդ երբեմն-ների միջակայքերում մենք կորցնում ենք մեզ, մենք խճճւում ենք սահմանումների, ձեւերի մէջ ու մոռանում ենք մեզ: Մենք ստեղծում ենք ինչ-որ բան, որն անջատւում է մեր ներսից: Մենք սկսում ենք ապրել այդ ինչ-որ բանով, որովհետեւ մարդիկ արդէն հասցնում են հաւատալ մեր ստեղծած ինչ-որ բանին: Ու մէկ էլ  յանկարծ տեսնում ես, որ կան բացառիկներ, ովքեր ապրում են առանց այդ ինչ-որ բանը ստեղծելու, առանց կեղծելու, առանց սահմանումների… Գուցէ դա է պարզութիւնը, որի հետ կարող էք համաձայն չլինել, եւ դա չի նշանակում, թէ դուք ճիշդ չէք…

Ու էլի խճճւում եմ, Նահապետ… Ու էլի գալիս է կէս գիշերային մղձաւանջը: Առաւօտեան զանգահարում է ընկերներիցս մէկը, հարցնում` գալու՞ ես Սօս Սարգսեանի հոգեհանգստին: Ասում եմ` չէ, չեմ գալու: Զարմանում է, բայց այլեւս հարց չի տալիս: Ախր, մտածում եմ` ո՞նց կարող եմ քեզ, Նահապետ, այդ վիճակում տեսնել… Ես քո այդ լռութիւնը չեմ սիրում, Նահապետ…

Ու հիմա չգիտեմ` այդ լռութիւնը որքա՞ն կ՛արժենայ մեզնից իւրաքանչիւրի համար… Արցունքների միջից սովորաբար մի քիչ աղօտ է երեւում իրականութիւնը… «Չարդ տանեմ»,- քո բարի հայեացքից կաթող խորհրդով կ՛ասէիր ու երեւի էլի մեղմ կը ժպտայիր… Իսկ ես առաջին անգամ ուզում եմ ընդվզել ու կրկնել, որ, այո, ես քո այդ լռութիւնը չեմ սիրում, Նահապետ… Ես այլեւս չեմ ուզում քո այդ դերի հանդիսականը լինել, Նահապետ… Ներիր ինձ իմ այս ըմբոստութեան համար…

Երեւան-Պէյրութ

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )