Վերամուտի Մտահոգութիւններ. Մեր Դպրոցները Եւ Մենք
ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ
Վերամուտը իրեն հետ բերաւ շալակ մը մտահոգութիւն: Դպրոցներու դռները հազիւ բացուած` սկսաւ ծնողներու դժգոհութիւնը: Սեպտեմբերի առաջին օրերէն դժգոհութիւններու ծրարը բացին պատկերասփիւռի կայանները: Լսուեցան ծնողներու բողոքները, թէ դպրոցները բարձրացուցած էին կրթական թոշակներու սակերը, թէ` գիրքերն ալ սղած էին անհամեմատ յաւելումով:
Սեպտեմբերի երկրորդ շաբաթը աղմուկ բարձրացաւ մեր վարժարաններու հասցէին:
– Լսեցի՞ք, մեր դպրոցները կրթաթոշակները սղցուցած են, ի՞նչ պիտի ընենք:
Երկրորդ խօսողը.
– Ճիշդ է, երկու զաւակ ունիմ, մէկը նախակրթարանի երրորդ դասարան, պզտիկս` ծաղիկ դասարան: Ամէն մէկուն կրթաթոշակին վրայ մէկ միլիոն լիբանանեան ոսկի աւելցուցած են անցեալ տարուան սակին վրայ: Երկու զաւակ, ամէն մէկուն աւելորդ միլիոն մը ըլլալի՞ք բան է: Ի՞նչ պատահած է` չեմ գիտեր…
Սեպտեմբերի երրորդ շաբաթ: Խմբագրատան հեռաձայնը կը հնչէ. անունս կու տան, կը վերցնեմ ընկալուչը.
– Ալօ՛:
– Դո՞ւք էք: Քանի օրէ ի վեր ձեզ կը փնտռեմ, չեմ գտներ: Վերջապէս…
– Հրամեցէք, ո՞վ է խօսողը:
– Ազգային մը, կ՛ուզեմ խօսիլ դպրոցներու կրթաթոշակին սղութեան մասին: Անցեալ տարուան հաշիւին վրայ աշակերտի գլուխ միլիոն աւելցած է: Ի՞նչ պիտի ընենք: Եթէ մէկը երկու-երեք զաւակ ունի ի՞նչ պիտի ընէ: Ուրիշ դպրոցներ ալ 850,000 լ. ոսկի աւելցուցած են, ըլլալի՞ք բան է: Ինչո՞ւ չէք գրեր այս մասին:
– Իրաւունք ունիք դժգոհելու, բայց ամէն դպրոց նոյնը չի կրնար ընել:
– Բոլորն ալ նոյնն են:
– Ազգային վարժարանները չեն սղցուցած, անձնական-սեփական վարժարանները կ՛ընեն իրենց ուզածը:
– Ազգային վարժարաններն ալ յաւելում կատարած են: Կը կրկնեմ, իւրաքանչիւր աշակերտի կրթաթոշակին վրայ յաւելեալ գումարած են 850,000 լ. ոսկի:
– Չեմ հաւատար, պարո՛ն, չափազանցուած է ձեր հաշիւը:
– Ինչո՞ւ չէք հաւատար ըսածիս, պէտք է մամուլը գրէ այս մասին:
– «Ազդակ» միշտ տեղ կու տայ ժողովուրդի կարծիքին: Նամականի մը գրեցէք` դժգոհ ծնողներու ստորագրութեամբ, կը տպուի մամուլով:
– Մենք այդ տեսակ նամակ չենք գրեր, ձեր պարտականութիւնն է: Դուք պէտք է գրէք…
Խօսակիցս, որ անծանօթ հայ մըն էր, երկարեց բողոքի խօսքերը: Ես լռեցի, ինք շարունակեց: Ի վերջոյ լռեց նաեւ հեռախօսը:
Պահ մը սրտնեղած մտածեցի նիւթական դժուարութեան, մասնաւորաբար վերամուտին անելի մատնուած ծնողներու մասին: Մտածեցի նաեւ ազգային վարժարաններու կարիքին: Արդեօք իրա՞ւ է, որ հոն եւս կրթաթոշակի յաւելում կատարուի, իւրաքանչիւրի կրթաթոշակին վրայ 850,000 լ. ոսկի: Անհաւատալի զրպարտութիւն մը նկատեցի: Ուզեցի այս մասին ստուգում մը կատարել Ուսումնական խորհուրդին մօտ:
Կը հեռաձայնեմ Ազգային առաջնորդարան: Կապ կը պահեմ Ուսումնական խորհուրդի գործավար Մարալ Անթոյեանին հետ:
– Օրիորդ Մարա՞լն է:
– Այո, հրամեցէք:
– Ազգային վարժարաններու աշակերտութեան կրթաթոշակին յաւելում կատարա՞ծ էք, որովհետեւ ազգային մը հեռաձայնեց ինծի եւ պնդեց, որ Ուսումնական խորհուրդին հրահանգով յաւելում կատարուած է…
– Ոչ, բացարձակապէս… անհիմն տեղեկութիւններ են: Ազգային վարժարաններու կրթաթոշակները մնացած են նոյնը, անցեալ տարուան նման:
Յարգելի պարոն ազգային, երբ կարդաք այս տողերը, վստահ կրնաք ըլլալ, որ ձեր փոխանցած տեղեկութիւնները սխալ էին, ինչ կը վերաբերէին մեր ազգային վարժարաններու կրթաթոշակի յաւելման: Իւրաքանչիւր վարժարան իր կրթական քաղաքականութիւնը ունի: Թող պատասխանատուները մտածեն այդ մասին:
Քանի խօսք բացիք, պարոն ազգային, ըսեմ, որ ըստ մեր փորձառութեան, հինէն կու գայ մեր դպրոցներուն հասցէին բամբասանքները: Մեր ժողովուրդը միշտ դժկամացած է յօժարակամ դրամ տալ կրթաթոշակի: Այդ կրթաթոշակը որքան ալ մատչելի ըլլայ, դարձեալ սուղ կը նկատուի, որովհետեւ ծնողք ունին ուրիշ հաշիւներ, այլ ընելիքներ:
– Պարոն տնօրէն, խնդրեմ զեղչ մը ըրէք, որովհետեւ յարկաբաժին գնեցի, մուրհակներ ունիմ:
Մայր մըն է այս անգամ խնդրանք ներկայացնողը.
– Պարոն տնօրէն, զեղչ մը ըրէք, ինքնաշարժի մասնավճարներ ունինք:
Պարոն տնօրէնը լուռ մտիկ կ՛ընէ, յանկարծ կնոջ բջիջայինը կը հնչէ ձեռքի պայուսակին մէջէն: Կը բանայ պայուսակը դաստակին սեղմուած ոսկեղէն ապարանջանները շըխռկացնելով:
***
Այս ճշմարտութիւնները ունին բազմաթիւ այլ օրինակներ:
Կ՛ուզենք արձանագրել սակայն, թէ բացառութիւնները յարգելի են` ի պատիւ մեր գիտակից, պարտաճանաչ եւ հայկական վարժարանը յարգող ծնողներուն: