Գոհաբանութեան Տօնը

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ

Thanksgiving-BrownscombeՄիացեալ Նահանգներու ամէնէն նշանաւոր տօնն է Գոհաբանութեան տօնը:

17-րդ դարու սկիզբը բնիկ կարմրամորթերը հնդկահաւերով հիւրասիրած են անօթի ու ծարաւ «ուխտաւորները», որոնք Հնդկաստան երթալու փոխարէն` փոթորիկը զիրենք նետած է  այս ափերը եւ դիպուածով գտած են  Ամերիկան:

Ամէն տարի նոյեմբեր ամսուան վերջին հինգշաբթին կը տօնեն Գոհաբանութեան տօնը (թենքսկիվինկ): Կարելի է ըսել, որ տարուան մէջ ասիկա այն հազուագիւտ օրերէն մէկն է, երբ ամերիկացիք, հանդերձ ընտանեօք, սեղան կը նստին ու փառք կու տան Աստուծոյ: Այդ օր ընտանիքի անդամներ, հարազատներ, որոնք տարբեր նահանգներու մէջ կ՛ապրին, հազարաւոր մղոններ կտրելով` կը միանան իրենց սիրելիներուն եւ սեղանակից կ՛ըլլան գոհաբանութեան ընթրիքին, ուր մասնաւոր տեղ կը գրաւէ հնդկահաւը: Շատեր մինչեւ իսկ այդ տօնը կ՛անուանեն «Հնդկահաւի տօն»: Ուսանողներ, որոնք պայմաններու բերումով ընդունուած են տարբեր նահանգներու համալսարաններ, քանի մը օրուան համար կը վերադառնան տուն:

Ամերիկեան սովորութիւն դարձած է. երբ զաւակը տասնութ տարեկանը բոլորէ, կը նախընտրէ անկախ կեանք մը ապրիլ եւ ձգելով ծնողական օճախը` կը բնակի առանձին: Երբեմն իրենց ընկերոջ կամ ընկերուհիին հետ միասին կը բաժնեն մէկ սենեակնոց յարկաբաժին մը: Մեզի` հայերուս, մանաւանդ Միջին Արեւելքէն գաղթածներուն համար քիչ մը խորթ է այս պարագան, մանաւանդ երբ նիւթապէս ապահով ծնողքին շքեղ տունը ձգելով` կը բնակին խեղճուկ յարկաբաժինի մը մէջ եւ կը նախընտրեն «ազատութիւնը», եւ քանի մը ժամ աշխատանքով կը փորձեն հոգալ իրենց թէ՛ համալսարանական ծախսը, թէ՛ ապրուստի դժուարին հոգը: Գոհ են ծնողք ու զաւակ: Այսպէս վարժուած են: Իրենք ալ իրենց ծնողներէն բաժնուած են այդ տարիքին, սակայն  Գոհաբանութեան տօնը ծնողք ու զաւակ կը միացնէ նոյն յարկին տակ: Արդեօք քանի՞ հոգի այդ օր կը վերյիշէ գոհաբանութիւն տալու իսկական պատճառը, սակայն սովորութիւնը, կամ աւելի ճիշդ պիտի ըլլար ըսել` աւանդութիւնը կը շարունակուի: Ծնողներ փառք կու տան, որ այդ օր իրենց զաւակներուն հետ կը բաժնեն գոհաբանութեան սեղանը, հոգ չէ թէ` տարին միայն մէկ անգամ:

Իմ կարծիքովս, Գոհաբանութեան տօնը աւելի կը պատշաճի մեզի` Միջին Արեւելքէն գաղթողներուս: Պատերազմ տեսած ենք, սիրելիներ կորսնցուցած ենք, սակայն այժմ կ՛ապրինք երկրի մը մէջ,  ուր պատերազմ չկայ: Սխալ ըսի: Միացեալ Նահանգներ մնայուն պատերազմ ունին համայն աշխարհի մէջ: Պզտիկուց կը լսէինք երկիրներու անուններ, որոնք «նշանաւոր» դարձած են իրենց պատերազմով` «շնորհիւ» Միացեալ Նահանգներու. Քորէա, Վիեթնամ, Աֆղանիստան, Իրաք, եւ տակաւին յայտնի չէ յաջորդը: Միացեալ Նահանգներ պատերազմի մէջ են, սակայն բնակչութիւնը տեղեակ չէ, թէ ի՛նչ կը նշանակէ «պատերազմ», բացի այն ընտանիքներէն, որոնց անդամները մաս կը կազմեն ամերիկեան բանակին կամ օդուժին եւ կը գտնուին պատերազմի վայրը:  Իր երկրին մէջ զէնքի ձայն չի լսուիր: Պատերազմը հոն է, հեռուն, Վիեթնամի մէջ, Աֆղանիստանի մէջ, Իրաքի մէջ: Հեռատեսիլէն երբեմն քանի մը նկար ցոյց կու տան, այդ ալ` միշտ ի նպաստ ամերիկացիներուն:

Գոհաբանութեան տօնը, մենք` հայերս, աւելի գիտենք գնահատել: Ամէն տարի այդ օր, ճոխ սեղաններու շուրջ համախմբուած մեր սիրելիներով, մեծ հաճոյքով կը մասնակցինք «Հայաստան» հիմնադրամի թելեթոնին: Այդ օր, տասնեակներով կամաւոր աշխատողներ ու արուեստագէտներ, ձգած իրենց ընտանիքի սեղանները, երկար ժամերով կը խրախուսեն հայերը, որ իրենց նուիրատուութիւններով օգնեն Արցախի հայերուն, չմոռնան սուրիահայ մեր քոյրերն ու եղբայրները,  որոնք ծանր օրեր կ՛ապրին այս օրերուս:

Սիրելի մօրմէս, որ տարիներ առաջ հեռացաւ այս աշխարհէն, միայն լաւ յիշատակներ մնացած են, սակայն լաւագոյն յիշատակը երկու բառ է, որ օրական երկու հարիւր անգամ կը կրկնէր. «Փառք Աստուծոյ»: Հակառակ այն իրողութեան, որ տարագրութիւն տեսած է, դժուարութիւններով հասած է Լիբանան, մանկութիւնն ու պատանեկութիւնը անցուցած է որբանոցներու մէջ, ապրած է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի դաժան օրերը, երիտասարդ զաւակ կորսնցուցած է եւ տակաւին սեւ զգեստները վրայէն չհանած` կորսնցուցած է սիրելի կողակիցը, բաւական յառաջացած տարիքին դարձեալ բռնած է «գաղթի» ճամբան ու հաստատուած Լոս Անճելըս, ուր ապրելակերպին բնաւ չհաշտուեցաւ® Հակառակ այս բոլոր դժուարութիւններուն, օրն ի բուն անոր բերնէն անդադար կը լսէինք «Փառք Աստուծոյ»: Կեանքի վերջին ժամերն են: Հիւանդանոցն է: Քանի մը ժամէն արդէն պիտի միանայ իր զաւկին ու ամուսնոյն եւ դարձեալ անդադար կը կրկնէ` «Փառք Աստուծոյ»:

Այսօր Գոհաբանութեան տօնն է:

Քրիստոնեան հրեային Մերի Քրիսմըս չի համարձակիր ըսել, ո՛չ ալ հրեան չինացիին` Հեփի Հանուքահ, սակայն նոյեմբեր ամսուան վերջին հինգշաբթին, առանց բացառութեան, բոլոր ամերիկացիները զիրար կը շնորհաւորեն` մաղթելով Հեփի թենքսկիվինկ, իսկ ես` նմանապէս հայուն թէ ամերիկացիին կը շնորհաւորեմ նոյն բառերով, եւ յիշելով սիրելի մօրս բառերը` ես ալ իմ կարգիս կը կրկնեմ` «ՓԱՌՔ ԱՍՏՈՒԾՈՅ»:

 

Լոս Անճելըս 2013

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )