Իրանի Դիւանագիտութեան Պատմական Յաղթանակը

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ

Ժընեւեան 3-րդ փուլի բանակցութիւնները` Իրանի եւ «5+1»-ի միջեւ, գրանցուած յաղթանակ պէտք է համարել իրանական դիւանագիտութեան հաշուին, քանզի`

1.- Իրանի դիւանագիտութեան ուղղուածութեան հիմքում ի սկզբանէ դրուած էր «Յաղթանակ-յաղթանակ» մարտավարական նպատակի ապահովումը` բանակցային երկու կողմերի համար, որն էլ խոշոր տոկոսով ապացուցուեց նոյեմբեր 24-ի առաւօտեան, երբ միջազգային իրադարձութեան որպէս համար 1 խնդիր` դա արտացոլուեց բոլոր զանգուածային լրատուամիջոցներում:

2.- Իրանի համար սոյն բանակցութիւններում գրանցուեց բովանդակային ձեռքբերում` նկատի ունենալով, որ նախատեսուած համաձայնագրում արձանագրուած-բանաձեւուած է մնում երկրի սահմաններից ներս, իւրանիոմի հարստացման սկզբունքային իրաւունքի վերապահումը Իրանին` անկախ տոկոսային-քանակական սահմանումներից:

3.- Սոյն բանակցութիւններն ձեւային առումով նաեւ յաղթանակի տպաւորութիւն է թողնում Իրանի դիւանագէտների համար, եթէ մասնաւորապէս նկատի ունենանք առհասարակ 1-ը` 6-ի դիմաց ձեւաչափը: Ճիշդ է, յաճախ նոյն 6-ի մէջ գտնուող Ռուսաստանն ու Չինաստանը յօգուտ Իրանի դիրքորոշուել են, բայց եւ այնպէս, Եւրոպայի, Միացեալ Նահանգների եւ յատկապէս սիոնական Իսրայէլի քարոզչական, լոպիստական ու քաղաքական խարդաւանք-սպառնալիքների առկայութեամբ իսկ, «Յաղթանակ-յաղթանակ»-ի ապահովումը չէր թւում, որ կ՛իրականանար, որն այլապէս յաջողեց յաղթահարել իրանական դիւանագիտութիւնը:

4.- Եւ, արդարեւ, Իրանի դիւանագիտութեան յաղթանակի մասին կարելի է յստակօրէն բարձրաձայնել, որովհետեւ դեռեւս նախագահ Ռուհանիի նախընտրական ծրագրի մէջ նախանշուած է եղել նոյն դիւանագիտութեան առաջնահերթութիւնը, այն է` երկրի առաջընթացի օգտին հիւլէական թղթածրարի վերածելը պատեհ առիթի եւ ոչ թէ անընդհատ շահարկուող արտաքին ներուժ սպառնալիքի:

5.- Եւ վերջապէս, ժընեւեան բանակցութիւնների արդիւնքում ձեռք բերուած համաձայնութիւնը պէտք է բնութագրել որպէս մէկ կողմից Իրանի համար պատմական, իսկ բոլոր կողմերի համար աննախադէպ յաղթանակ` անցնող աւելի քան երեք տասնամեակների ընթացքում, որտեղ մշտապէս Իրան-Արեւմուտք փոխյարաբերութիւններում առկայ էր «Պարտութիւն-պարտութիւն» ձախորդ իրավիճակն ու դրանից բխող տարածաշրջանային-միջազգային կրկնակի ձախորդ հետեւանքները:

Յուսանք, որ Իրանի նորընտիր նախագահի 100-օրեակը չբոլորած, «Յոյսի եւ հնարախոհութեան» կառավարութեան դիւանագիտութիւնը շարունակելով իր յաղթարշաւը, օրէ օր կը փոխարինի վերոգրեալ ձախորդ հետեւանքները եւ դրանք կը լիցքաւորի խաղաղութեան, կայունութեան եւ զարգացման միտումներով` յօգուտ սեփական երկրի ու ժողովրդի, տարածաշրջանի եւ միջազգային ընտանիքի:

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ
«Ալիք» օրաթերթի
գլխաւոր խմբագիր