Նոր Տարուան Սովորութիւններ

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

fb79ea3bfd101

ԱՆԳԼԻՈՅ մէջ մարդիկ սենեակ կը մտնեն, մոմ կը վառեն, զայն կը զետեղեն պատուհանին ծայրը եւ անոր կը պատմեն իրենց տարուան ընթացքին կուտակուած հոգերուն մասին: Անգլիացիները կը հաւատան, որ հոգերը կը հալին ու կը չքանան մոմին հետ:

2

ՇՈՒԷՏԻ մէջ եթէ ոեւէ մէկը կ՛ուզէ իմանալ, թէ իր մտերիմը ի՛նչ կը մտածէ իր մասին, զայն կը հրաւիրէ ծխնելոյզին մօտ եւ մոմի լոյսին տակ կը զրուցէ: Եթէ մոմը հանդարտ վառի, կը նշանակէ, թէ մտերիմը կը համակրի իրեն եւ` հակառակը:

3

ՌՈՒՄԱՆԻՈՅ մէջ Ամանորի նախօրեակին կը պահեն սուր, կտրող գործիքները, որովհետեւ հաւատացած են, որ մեղաւորներու հոգիները կրնան վնասել: Այդ հոգիները կը վախնան սխտորի հոտէն, ուրեմն տօնի նախօրեակին պայման է սխտոր ուտել:

4

ՃԱՓՈՆԻ մէջ կը հաւատան, որ մարդը վեց արատ ունի` ագահութիւն, չարութիւն, կողմնակալութիւն, յիմարութիւն, թեթեւամտութիւն եւ անվճռակամութիւն եւ անոնցմէ իւրաքանչիւրը իր տասնութ տարբերակները ունի: Ամանորի գիշերը կարելի է ազատիլ այդ արատներէն: Տաճարներու զանգերը կը մաքրեն հոգիները, ուստի պէտք է դուրսը կենալ եւ սպասել մինչեւ զանգերու դադրիլը:

5

ԳԵՐՄԱՆԻՈՅ մէջ մարդիկ կը բարձրանան աթոռներու վրայ եւ ժամացոյցի տասներկրորդ զարկին հետ կը թռչին դէպի Նոր տարի:

6

ՅՈՒՆԱՍՏԱՆԻ մէջ Նոր տարուան առաջին օրը պէտք չէ գոռալ, առուծախ ընել եւ կամ… սուրճ խմել:

7

ՀՈՒՆԳԱՐԻՈՅ մէջ յունուար 1-ին խորհրդանշօրէն կը լուացուին նոր մետաղադրամներով:

8

ՓՈՐԹՈՒԳԱԼԻ մէջ ամանորի սեղանին վրայ կը դնեն աման մը խաղող: Երբ ժամը 12:00-ի զանգը կը հնչէ, խաղողի ողկոյզէն 12 հատիկ կը փրցնեն եւ յառաջիկայ տարուան 12 ամիսներուն համար ցանկութիւններ կը կատարեն:

9

ԷՔՈՒԱԹՈՐԻ մէջ հնամաշ հագուստով կը պատրաստեն խրտուիլակ մը` հագուստին մէջ նախորդ տարուան ծղօտէն լեցնելով: Բերանին` ծխամորճ, ձեռքին` ձեռնափայտ… Խրտուիլակը կը դնեն տան առջեւ: Կէս գիշերին կը սկսին կարդալ «անցած տարուան կտակը» ուր կը թուարկեն ընտանիքին բոլոր հոգերը եւ ձախորդութիւնները, որոնցմէ կը փափաքին ձերբազատիլ յառաջիկայ տարի: Յետոյ կտակը կը տեղաւորեն խրտուիլակին ծոցը եւ կը վառեն: Ուրախ շուրջպարով շրջապատուած, իրեն հետ տանելով ընտանեկան բոլոր անյաջողութիւնները, հին տարին կը կորչի բոցերուն մէջ:

 

Բաբգէն Ներսիսեանի
Ամանորը

BabkenNersisyanՎաստակաւոր դերասան Բաբգէն Ներսիսեանը Ամանորը միշտ իր տան մէջ դիմաւորած է: Դերասանին որդին` Տիգրանը կը պատմէ, թէ Ամանորը հօրը սիրած տօներէն մէկն էր եւ անոր իսկ փափաքով Ամանորի գիշերը տան բոլոր լոյսերը վառած կը մնային:

Հակառակ որ դերասանը գնում ընել չէր սիրեր, բայց նախատօնական գնումները ինք կը ստանձնէր: Ան բոլոր գնումները կ՛ընէր դեկտեմբեր 31-ին: Տարի մըն ալ ան գնումի գացեր ու չէ վերադարձեր: Տան անդամները Ամանորը դիմաւորեր են արտասովոր` շատ անհանգիստ, առանց հայրիկին ու առատ սեղանի: Յաջորդ օրը Բաբգէն Ներսիսեանը գինով վերադարձեր է տուն` հետը բերելով 150 լոր` լաւաշի մէջ փաթթուած: Յետոյ պարզուեր է, որ գնումի ժամանակ բարեկամներ զինք նախատօնական ճաշկերոյթի հրաւիրեր են եւ գինովցած դերասանը չէ անդրադարձեր, որ Ամանորը հոն դիմաւորեր է…

Տիգրանի խօսքերով, հայրը շատ կը սիրէր տօնածառ յարդարել, միշտ ջանացեր է, որ իրենց տօնածառը շատ գեղեցիկ ըլլայ: Մինչեւ իսկ տարի մը Լիբանան այցելութեան, Պէյրութէն բացառիկ գեղեցիկ զարդեր գներ ու հետը Հայաստան տարեր է. «Նման գեղեցկութիւն ես դեռ չէի տեսել», կը յիշէ Տիգրանը:

 

Նուէրներու Ծրարում

packaging-christmas-gift

Կարելի չէ Կաղանդը պատկերացնել առանց նուէրներու փոխանակումի: Նուէր ստանալու հաճոյքը նախ եւ առաջ կը սկսի աչքի հաճոյքով. լաւ ծրարուած նուէր մը ինքնին բաւարար է հաճոյք պատճառելու համար, ա՛լ ուր մնաց, երբ ծրարումն ու պարունակութիւնը զիրար կ՛ամբողջացնեն…

Այսօրուան էջով կը ներկայացնենք Կաղանդի նուէրներու ծրարումի 6 հետաքրքրական նմուշներ: Ոմանք ձեզմէ քիչ մը ժամանակ կրնան խլել, հետեւաբար հիմակուընէ գործի լծուեցէ՛ք:

 

Ամանորեայ Խոհագիր

Պասուց Տոլմա

mmb_1Անցեալին ամանորեայ սեղաններուն վրայ պէտք էր ըլլար առնուազն եօթը կերակրատեսակ, ինչպէս` տոլմա, անուշապուր, մայրամապուր, տարեհաց, գաթաներ եւ այլն…

Այսօրուան սիւնակով ձեզի կը ներկայացնենք պասուց տոլմայի բաղադրատոմսը: Այս կերակուրը նաեւ պահքի համեղ եւ յարմար ուտելիք մըն է:

Բաղադրութիւն

Կէս գաւաթ խաշած սիսեռ
Կէս բաժակ խաշած լուբիա
Կէս բաժակ խաշած ոսպ
Կէս բաժակ խոշոր կորկոտ
Կէս բաժակ խաշած եգիպտացորեն
Կէս բաժակ լոլիկի ռուպ
Կէս բաժակ ձէթ
4 սոխ
Աղ, կարմիր փոշի պղպեղ
Կաղամբ (նախընտրաբար թթուաշը)
Կէս բաժակ մանրուած ազատքեղ եւ գինձ
Սալորաջիր

(Նշենք, որ միջուկին բաղադրութիւնը կրնայ տարբերիլ` նայած շրջանին):

Պատրաստութիւն

Խորունկ ամանի մը մէջ խառնել բոլոր ընդեղէնները:

Սոխը մանրել եւ տաք ձէթին մէջ դարձնել, ապա աւելցնել լոլիկի ռուպը, համեմները եւ աւելցնել ընդեղէններուն վրայ: Աւելցնել մանրուած ազատքեղն ու գինձը, խառնել եւ ստացուած միջուկը կաղամբի տերեւներուն մէջ քիչ-քիչ զետեղելով փաթթել:

Փաթոյթները կաթսային մէջ խիտ շարել, անոնց միջեւ տեղ-տեղ սալորաջիր զետեղելով:

Կաթսային մէջ քիչ մը եռացած ջուր աւելցնել եւ կափարիչը գոցել ու եփել մինչեւ որ կաղամբը եփի: Կրակը մարելէ ետք ձգել որ տոլման պաղի, ապա կաթսայէն հանել եւ շարել ներկայանալի բաց ամանի մը մէջ:

Պասուց տոլման սեղան կը բերուի պաղ վիճակով, անիկա սառնարանը կամ զով տեղ մը կրնայ պահուիլ 7-էն 10 օր:

Ահա թէ ինչ երգ յօրինուած է այս կերակուրին մասին.

Պասուց տոլմա, ա՜խ թանկ տոլմա,
Լաւ ուտեստ է ամանորեայ,
Որ յատուկ է սոսկ հայերին,
Ու կիսով չափ եւ յոյներին:
Խառնիր իրար հաճար, սիսեռ,
Ոսպ ու բլղուր, նաեւ ձաւար,
Մի օր եփիր, տասն օր հա կեր:
Շատ համեղ է եւ օգտակար,
Ուրիշ աւել ինչ կայ յարմար: 

 

Նոր Տարի

Դու էլ արի,
Նորեկ տարի,
Գըլխիս վերից
Անցի, գընա,

Ինչպէս մի օր
Թեթեւասահ,
Որ արեւի
Վառ ժըպիտով,
Հողմ ու շանթի

Սառն աղմուկով
Անց է կենում
Ծաղկի վըրից.
Իսկ նա հովտում,
Իր յուսալից

Աչքը վերեւ,
Փոքրիկ, չընչին,
Ցնծում է կամ
Մօտ է վերջին:-
Ես էլ էնպէս,

Նորեկ տարի,-
Մի խոտ, մի բոյս,
Ո՛չ աւելի:

Մի երկիր է
Տուել մեզ կեանք,

Մի երկինք է
Պահել իր տակ,
Եւ գեղեցիկ,
Փարթամ, հըպարտ
Մի խոտ, ծաղիկ,

Կամ թէ մի մարդ…
Մենակ իրար
Չենք հասկանում,
Բայց ապրում ենք
Մի սահմանում,

Մի ճամբով էլ
Պիտի գընանք,
Կըրկին ձուլուենք
Մի հող դառնանք,
Անհետ, անտես

Կորչենք, ինչպէս
Ջոկ հընչիւններ
Մի մեծ երգի,-
Լոկ հիւլէներ
Տիեզերքի:

Հեղինակ` ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ

1894

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )