Հանամի, Գարնան Տօնը Ճափոնի Մէջ

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Ամէն տարի, ընդհանրապէս ապրիլ ամսուն սկիզբը ճափոնցիները կը տօնեն կեռասենիներուն (սաքուրա) ծաղկումը: Ասիկա անոնց համար առիթ մըն է պարտէզներուն մէջ պտտելու, ուտելու, խմելու եւ խրախճանքներ ընելու: Կեռասենիներուն տակ նստած` անոնք ժամանակնին կ՛անցընեն աւանդական հանամիով, որ պապերէն մնացած սովորութիւն մըն է: Հանամի կը նշանակէ` ծաղիկները դիտել:

Այս ձեւով, պարտէզներուն մէջ մենք կը հանդիպինք ծածկոցներու վրայ նստած ճափոնցիներու, որոնք ժամեր կ՛անցընեն իրենց նախասիրած ծաղիկը դիտելով եւ սաքէ խմելով:

Այս ծաղկումը շատ սպասուած առիթ մըն է: Ան նաեւ հանդարտութեան շրջան մըն է. ընտանիքները կամ բարեկամներ կը հաւաքուին կեռասենիներուն տակ, շրջանէ շրջան կը ճամբորդեն երթալու համար հոն, ուր ամէնէն գեղեցիկ ծաղկումը կարելի է տեսնել: Ճափոնցիները բնութեան շատ մօտ են, ամբողջ երկիրը կը տօնէ գարնան ժամանումը: Բոյսերու շուկայ, պարեր, վիշապներու տողանցք…

Սակայն այս տօնը շատ դիւրաբեկ բնոյթ մըն ալ ունի: Անիկա կը տեւէ միայն քանի մը օր եւ ունի թէ՛ գեղագիտական, թէ ալ հոգեւոր նշանակութիւն: Ճափոնցիներուն համար կեռասենիին ծաղիկներուն թափող թերթեր կը խորհրդանշեն մեր կեանքը, որ կրնայ գեղեցիկ ըլլալ, սակայն նոյն ատեն ան դիւրաբեկ է եւ` անցողական: Այս ծաղկումը կը խորհրդանշէ նաեւ գարնան վերանորոգումը:

 

«Ծպտուած» Հաւկիթներ

Զատկուան հաւկիթը նոր կեանքի մը ծնունդը եւ բերրիութեան խորհրդանիշ է: Զատիկին հաւկիթներ նուիրելը, ինչպէս նաեւ գարնան ժամանումը տօնելը շատ հին սովորութիւններ են, որոնք հաստատուած են հարիւրաւոր տարիներէ ի վեր: Սակայն գիտէի՞ր, թէ պարսիկները արդէն իրարու հաւու հաւկիթներ կը նուիրէին իբրեւ բախտաբեր առարկայ` գարունը տօնելու համար:

* * *

Ահա քանի մը գաղափարներ` այս տարի Զատիկի հաւկիթները զարդարելու համար:

 

Ա.- Պզտիկ մարդուկներ

Այս զարդարանքներուն համար պէտք պիտի ունենաս յատկապէս գունաւոր թուղթերու եւ հաւկթամաններու:

Այս պարագային կրնաս գործածել սրճագոյն հաւկիթներ, այս ձեւով պէտք պիտի չունենաս զանոնք նաեւ ներկելու:

Գունաւոր թուղթերուն վրայ գծէ եւ կտրէ իւրաքանչիւր կերպարի յատուկ մազերը եւ հագուստին մանրամասնութիւնները: Ինչպէս կը նշմարես, հաւկթամանն ալ զարդարանքին մաս կը կազմէ: Աչքերուն համար կրնաս պատրաստ ձեռային աշխատանքի յատուկ աչքեր փակցնել կամ զանոնք մելան ներկի մատիտով գծել:

Բ.- Մանր նապաստակներ

Այս պարագային ալ պէտք չունիս հաւկիթները ներկելու եւ նախընտրաբար գործածես ճերմակ հաւկիթներ:

Այս նապաստակներուն համար պէտք պիտի ունենաս ծխամորճ մաքրելու յատուկ գունաւոր թելեր: Այդ թելերը փակցուր հաւկիթին շուրջ, գլխուն վրայ հանգոյցի ձեւ մը տալու համար: Կրնաս նաեւ բամպակէ պզտիկ գնդիկ մը փակցնել ետեւը` իբրեւ պոչիկ: Սեւ մատիտով գծէ նապաստակին աչքերը, քիթը, բերանը եւ պեխերը:

Գ.- Սուզուող հաւկիթներ

Այս «ծպտուած» հաւկիթներուն համար հաւկիթի յատուկ ներկի պէտք պիտի ունենաս: Ճերմակ հաւկիթներուն մէկ երրորդը միայն ներկէ. ձգէ, որ չորնան:

Իւրաքանչիւր «սուզուողի» համար պէտք պիտի ունենաս ծալուող ըմպեղէգի (շալիմօ) եւ ջուրի շիշի կերպընկալէ կափարիչի եւ զօրաւոր խէժի:

Ըմպեղէգները կտրէ երկու ծայրերէն` ըստ հաւկիթներուն հասակին: Կերպընկալէ կափարիչներուն վրայ սեւ մատիտով գծէ աչքերը: Սուզուելու դիմակները եւ շնչելու խողովակները փակցուր հաւկիթին վրայ: Սեւ խաւաքարտի մը վրայ գծէ եւ կտրէ ոտքերը, հաւկիթները անոնց վրայ փակցուր:

Դ.- Գոյնզգոյն ծաղիկներ

Եթէ չես սիրեր երկար ժամեր յատկացնել ձեռային աշխատանքներու, կրնաս պարզապէս հաւաքել տարբեր գոյնի եւ չափի կոճակներ եւ զանոնք ծաղիկի ձեւով փակցնել ճերմակ հաւկիթներու վրայ:

Ե.- Գոյնզգոյն պարտէզ մը

Կրնաս նաեւ որոշել` բոլոր հաւկիթները զարդարել ըստ նոյն նիւթին, ինչպէս, օրինակ, ծաղիկներու աշխարհը:

Պէտք պիտի ունենաս գարնանային գեղեցիկ գոյներով թուղթերու: Անոնց վրայ գծէ եւ կտրէ ծաղիկի տարբեր ձեւեր (կրնաս պատկերին օրինակներէն ներշնչուիլ) եւ զանոնք փակցուր ճերմակ հաւկիթներու վրայ:

Ուշադրութի՛ւն. Մի՛ մոռնար հաւկիթները զարդարելէ առաջ զանոնք խաշել:

 

Ձեռային Աշխատանք

Զատկուան Կողով

 

 

 

 

 

 

Նապաստակներով եւ ծաղիկներով զարդարուած այս կողովը կրնաս գործածել մէջը Զատկուան գոյնզգոյն հաւկիթները կամ տուրմէ հաւկիթները դնելու համար:

 

Պէտք Ունիս

Բարակ խաւաքարտի, գունաւոր թուղթերու, ներկերու, խէժի, մկրատի, ակրաֆի գործիքի:

Բացատրութիւն

1.- Կէս կողովի շրջագիծը մեծցուր եւ բարակ խաւաքարտին վրայ ընդօրինակէ. նոյն ձեւով ընդօրինակէ նաեւ միւս բաժինը:

 

 

2.- Կտրէ կողովը:

3.- Ծալէ զայն:

4.- Անկիւններէն փակցուր:

5.- Խաւաքարտէ երիզ մը կտրէ եւ զայն ամրացուր ակրաֆի գործիքով կողովին վրայ կոթը ընելու համար:

6.- Գունաւոր թուղթէ երիզ մը կտրէ եւ զայն ձեռնադաշնակի նման ծալէ:

 

 

 

 

7.- Այս ձեռնադաշնակին երեսին վրայ նապաստակի գլուխը գծէ եւ զայն կտրէ: Պիտի ստանաս նոյն նապաստակի գլուխէն բազմաթիւ օրինակներ:

8.- Նապաստակի դէմքերուն վրայ գունաւոր մատիտներով գծէ մանրամասնութիւնները (աչքեր, քիթ, բերան, ակռաներ, պեխեր…)

9.- Կանաչ թուղթէ երկար երիզ մը կտրէ եւ անոր մէկ կողմը ծոպ մը կտրէ խոտը ընելու համար: Ապա զայն փակցուր կողովին չորս կողմերը:

10.- Գունաւոր թուղթերուն վրայ ծաղիկներ գծէ եւ կտրէ:

11.- Խոտերուն վրայ փակցուր նապաստակները եւ ծաղիկները:

12.- Շատ բարակ գունաւոր թուղթեր կտրէ յարդը ընելու համար: Կողովդ պատրաստ է. կրնաս զայն լեցնել զարդարուած հաւկիթներովդ:

 

Ժամանց