Կարիպ Աւճը . Հայերու «Լքեալ Գոյքերը» Պէտք Է Վերադարձուին Անոնց

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ»

lekyal-1Համացանցի վրայ Կարիպ Աւճը, որ աւելի առաջ ալ գրած էր նոյն նիւթին մասին, դրձեալ հարց կու տայ, թէ ի՞նչ եղան «տեղահանութեան» ընթացքին երկրէն վտարուած հայերուն գոյքերը: Ան իր խօսքը կը մասնաւորէ Այնթապի վրայ եւ հարց կու տայ, թէ թուրք պետութիւնը ե՞րբ այդ անբախտ մարդոց ձեռքէն յափշտակուած ու թալանուած կալուածները պիտի վերադարձնէ իրենց բուն տէրերուն:

Յօդուածագիրը կ՛ըսէ, որ ինք թուրք է եւ հպարտ կը զգայ թուրք եղած ըլլալուն համար: Ոմանք թերեւս պիտի ըսեն, որ` «դուն հայերու հիացո՞ղ մըն ես»: Բայց ասիկա ուրիշին տառապանքը իր մորթին վրայ զգալու հարց է, որովհետեւ արտասահմանի մէջ տեսաւ մալաթիացիներ կամ այնթապցիներ եւ այլն, որոնք միշտ կ՛ապրէին իրենց երկրին կարօտովը:

«Հիմա պիտի չպատմեմ, թէ այս մարդիկը ինչպէ՛ս եւ ինչո՛ւ աքսորուեցան այս երկրէն, կը գրէ յօդուածագիրը: Արդէն այդ օրերու մասին Հալիտէ Էտիպ գրած է, որ հայկական հարցը փոխադարձ սպանութիւններու պատմութիւն է: Այս գաղափարին կը մասնակցինք կամ չենք մասնակցիր, իրականութիւն է, որ մեծ տառապանքներ ապրուեր են այդ շրջանին: Ասոնք պարզապէս Ֆրանսայի կամ Անգլիոյ նման երկիրներու գրգռութեա՞մբ է, որ պատահած էին»:

lekyal-2Յօդուածագիրը մասնաւորաբար կանգ կ՛առնէ «լքեալ գոյք» կոչուած կալուածներուն վրայ, որոնք հայերու տեղահանութենէն ետք գրեթէ ձրի գիներով թալանուեցան ամէն քաղաքի մէջ: Այդ շրջանին օրէնք մը հանուեցաւ, գացողներուն հինգ տարուան պայմանաժամ մը տրուեցաւ, եւ որովհետեւ գացողները չկրցան վերադառնալ, այդ գոյքերուն վրայ ձեռք դրուեցաւ: Այնթապի մէջ շատեր հարստացան այս  կերպով: Նոյնը պատահեցաւ միւս նահանգներու մէջ ալ:

Յօդուածագիրը մատը կը դնէ շատ փափուկ հարցի մը վրայ` ըսելով, որ «լքեալ գոյք» բացատրութիւնը սխալ է, որովհետեւ ասոնք իրականութեան մէջ լքուած չէին: Թերեւս Օսմանեան կայսրութեան շրջանին լքեալ էին, բայց հապա հանրապետութեան շրջանի՞ն: Իրաւունք ունեցողին իրաւունքը պէտք չէ՞ որ իրեն յանձնուի: Ասիկա իսլամ կրօնին, իրաւակարգին, բարոյականութեան, մարդկութեան հրահանգը չէ՞: Հիմա շատեր պիտի ըսեն, որ իրենք «դրամով գնեցին», բայց գիտենք, որ շատեր մէկ դուռի կամ մէկ պատուհանի գինով հսկայ ապարանքներ գնեցին: Այնթապի մէջ ասացուածք դարձած էր Հայրի անուն մէկու մը անունը հետեւեալ կերպով. «Այնթապցի Հայրիին ապրանքները ուտելով կը վերջանա՞ն»:

Յօդուածագիրը այսպէս կ՛եզրակացնէ.

«Կը կարծեմ, որ տարիներ ալ անցած ըլլան, Թուրքիոյ նման ժողովրդավար երկրի մը համար շատ կարեւոր է, որ իրաւունքները վերադարձուին: Ոմանք կրնան շատ անտեղի նկատել հայերէ ներողութիւն խնդրելու արարք մը, բայց ասիկա պայման է, որպէսզի անցեալը մոռացութեան տրուի: Ինչ որ երէկ չէինք կրնար խօսիլ, հիմա կրնանք նստիլ ու խօսիլ, եւ ասիկա շատ կարեւոր է, կը յուսամ, որ «լքեալ գոյք» կոչուածները իրենց տէրերուն կը վերադարձուին կամ պետական գանձին  կը փոխանցուին:

Կարիպ Աւճըի վերի գրութիւնը գրուած է բարի կամեցողութեամբ, բայց կարելի է ուղղել յուսահատական հարցում մը: Իր առաջարկածը օր մը կարելի կ՛ըլլա՞յ արդեօք:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )