50 Տարի Առաջ (5 Յունիս 1964)

Հայկական Փառատօնը
Նիւ Եորքի Ցուցահանդէսին

Աւելի Քան 100 Հազար Ներկաներ Արցունքով
Եւ Յուզումով Հետեւած Են Յայտագրին

Նիւ Եորքէն մեր թղթակիցը կը գրէ.-

Անօրինակ յուզումի եւ խանդավառութեան մթնոլորտի մէջ, 10 հազարէ աւելի ներկաներու մասնակցութեամբ, Նիւ Եորքի միջազգային ցուցահանդէսի մը հանդիսավայրին մէջ տեղի ունեցան հայկական փառատօնի մշակութային հանդիսութիւնները` 31 մայիսին, կիրակի, կէսօրէ ետք ժամը 2:00-ին եւ երեկոյեան ժամը 7:00-ին:

Ժամը ճիշդ 2:00-ին Մեծն Պոսթընի «Կոմիտաս» եւ Նիւ Եորքի «Գուսան» երգչախումբերը, Պոսթընի «Հայկական ազգ. պարախումբ»-ը եւ Նիւ Եորքի «Նայիրի» պարախումբը, անհատ արուեստագէտներ եւ խմբավարներ` Ալան Յովհաննէս, Ռուբէն Գրիգորեան, Գարեգին վրդ. Փիտեճեան, Հայկազ Մկրտիչեան, Մարօ եւ Անահիտ Աճեմեաններ, Անիթա Տէրեան, Լուսի Իշխանեան, Նուարդ Համբարեան եւ ուրիշներ, Հիւսիսային Ամերիկայի հայոց առաջնորդ Հրանդ արք., տէր եւ տիկին Ճորճ Մարտիկեաններ, Հայկական օրուան կարգադիր յանձնախումբի ատենապետ Վիգէն Պապայեան եւ յայտագրի պատրաստութեան մասնակից բազմաթիւ ծանօթ անձնաւորութիւններ` բեմին վրայ գրաւեցին իրենց տեղերը եւ զոյգ երգչախումբերու կողմէ մեծավայելուչ եւ տպաւորիչ կերպով երգուող «Յառաջ, նահատակ» քայլերգին թնդիւններուն մէջ, հանդիսավայրէն դէպի բեմ յառաջացան տասներկու դրօշակիրներ` վեց հայկական եռագոյններով եւ ամերիկեան վեց աստղազարդ դրօշներով:

Առաջին այս րոպէին իսկ ներկայ խուռն բազմութեան մէջ ակներեւ էր ընդհանուր յուզումը եւ խանդավառութիւնը: Արցունք կար գրեթէ բոլորին աչքերուն մէջ:

Հայկական ազգ. քայլերգէն եւ ամերիկեան ազգ. մաղթերգէն ետք փղձկումը դարձաւ անխուսափելի, երբ առաջնորդ սրբազան հայրը կատարեց դրօշներու օրհնութեան արարողութիւնը` ներկաներու երկիւղած լռութեան եւ ընդհանուր յուզումի մէջ:

Յանուն ցուցահանդէսի տնօրէնութեան, Ազգութիւններու օրուան արարողապետ Ուալթըր Պեքերտ ողջունեց Հայկական օրուան փառատօնին մասնակից խումբերն ու արուեստագէտները եւ ներկայ հոծ բազմութիւնը. ապա Անիթա Տէրեան, իբրեւ վարիչ օրուան հանդիսութեան, բացուած յայտարարեց փառատօնը եւ անցաւ յայտագրի գործադրութեան:

Ժամը 2:00-ի յայտագրային բաժինի Ա. մասին մէջ, բացման այս արարողութիւններէն անմիջապէս ետք, Մեծն Պոսթընի «Հայկական ազգ. պարախումբ»-ը, ղեկավարութեամբ Հայկազ Մկրտիչեանի եւ ընկերակցութեամբ «Լենայթս Պենտ» նուագախումբին, հայկական եօթը պարեր պարեց մեծ յաջողութեամբ, ներկաներուն բուռն ծափահարութեանց եւ խանդավառ արտայայտութիւններուն մէջ:

Երկրորդ մասը յատկացուած էր Նիւ Եորքի «Գուսան» երգչախումբին` ղեկավարութեամբ Գարեգին վրդ. Փիտեճեանի: Քսանի մօտ խմբերգներն ու մեներգները երգուեցան փայլուն յաջողութեամբ: Մեներգեցին` Մարի Ազատեան, Օննիկ Տինկճեան, Պէաթրիս Քեչեան, Արմէն Պապայեան, Ագապի Նաւասարդեան, Նորա Զաքարեան, Վարդգէս Պապօղլեան, Ռոզ-Մարի Մալնեան եւ Մարգրիտ Յարութիւնեան:

Բացառապէս տպաւորիչ էին, այս բաժնին մէջ, Նուարդ Համբարեանին մենապարը եւ «Նայիրի» պարախումբին մէկ խմբապարը, որոնք արժանացան ժողովրդային ընդհանուր գնահատանքի:

Համերգը, պարերը թէ մեներգները եղան հայկական մշակոյթի պանծացումին սատարող հրապարակային տպաւորիչ ելոյթներ: Դժուար է նկարագրել հաւաքական այն ապրումը, զոր ունեցան ներկայ հազարաւոր հայեր` ի լուր եւ ի տես հայ երգին եւ հայկական պարերուն:

Յայտագրի երեկոյեան բաժինը եւս սկսաւ դրօշներու օրհնութեան արարողութեամբ, վարակիչ յուզումի նո՛յն մթնոլորտին մէջ:

Ա. եւ Բ. մասերը յատկացուած էին Մեծն Պոսթընի «Կոմիտաս» երգչախումբի համերգին` ղեկավարութեամբ Ռուբէն Գրիգորեանի եւ Ալան Յովհաննէսի թիւ 10 համանուագին` ղեկավարութեամբ նոյնինքն երգահանին:

«Կոմիտաս» մեծ յաջողութեամբ երգեց Սպենդիարեանի, Խաչատուրեանի, Տիգրանեանի, Ալէմշահի, Կոմիտասի, Զաքարեանի, Ռուբէն Գրիգորեանի եւ այլ երգահաններու ստեղծագործութիւններէն ինը կտորներ` ընկերակցութեամբ նուագախումբի: Մեներգներուն եւ մենանուագներուն իրենց մասնակցութիւնը կը բերէին` Էւլին Գազանճեան, Անահիտ Աճեմեան, Մարօ Աճեմեան, Լուսի Իշխանեան եւ Անահիտ Չենկելեան:

Ազգային հպարտութեան եւ գեղարուեստական աննախընթաց վայելքի օր մը ապրեցաւ ամերիկահայութիւնը 31 մայիսի կիրակի օր:

Մայիս 28-ը Շթորայի Մէջ

Տեղի ունեցաւ կիրակի, 31 մայիսին, կէսօրէ առաջ ժամը 10:00-ին:

Բեմին եւ սրահի մուտքին վրայ կը ծածանէին լիբանանեան եւ եռագոյն դրօշակներ: Դրուած էր նաեւ նախագահին պատկերը:

Հանդէսին ներկայ էին Այնճարէն եւ Զահլէէն մարմիններու անդամներ, համակիրներ եւ հայ ազգայիններ` իրենց ընտանիքներով:

Բացումը տեղի ունեցաւ յոտնկայս «Երբ որ բացուին դռներն յուսոյ» խմբերգով: Օրուան նախագահը պատմութեան մէջէն թուեց մեր ժողովուրդին դարաւոր տառապանքը, հերոսական խոյանքը եւ ՀՅ դաշնակցութեան ճիգերուն շօշափելի արդիւնքները եւ մայիս 28-ը համարեց դարերու արժէք:

Զահլէէն երկու պատանիներ ըրին արտասանութիւններ, Գոհարիկ Մովսէսեան` «Հայաստան» եւ Կարօ Պայրագտարեան «Մայիս 28»:

Զահլէէն ընկեր Կարօ Քիւրքճեան նախ նուագեց «Շիրազ»-ը, յետոյ ժողովուրդին մասնակցութեամբ` «Կարկուտ տեղաց»-ը: Նազար` Տերվիշեան ընթերցումով մը փառաբանութիւնն ըրաւ մայիս 28-ի, հայկական բանակներուն, եռագոյնին եւ յաղթանակին:

Ազնիւ Տերվիշեան «Բարով եկար» եւ Սիլվա Գռօզեան «Ոչ եղբարք» եւ Փառէն Գռօզեան «Կռունկ ուստի կու գաս» մեներգներով ստեղծեցին մեծ խանդավառութիւն:

Այնճարէն յատկապէս հրաւիրուած օրուան բանախօս Թովմաս Հապէշեան իր կուռ եւ տպաւորիչ բանախօսութեամբը ծանրացաւ ՀՅ դաշնակցութեան պատմական անմոռանալի գործունէութիւններուն վրայ: Անհրաժեշտ նկատեց աչքի առաջ ունենալ այն ծանր պայմանները, որոնց մէջ տառապած եւ արիւնաքամ հայ ժողովուրդը կարողացաւ կենաց մահու հերոսական կռիւներով ազատ ու անկախ Հայաստանի հրաշքը իրագործել:

Յետոյ եզրակացուց, թէ այսօր աւելի քան հզօր, պատնէշի վրայ է ՀՅ դաշնակցութիւնը, որ արթուն կը հետեւի հայ ժողովուրդի ճակատագրին, որ ուշ կամ կանուխ պիտի ունենայ իր ազատ եւ անկախ Հայաստանը:

Հանդէսը փակուեցաւ «Յառաջ, նահատակ»-ով:

Գ. Գ. ԳՈՒՏՈՒԼԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )