Նշմար. Հաճոյքէն Անդին

ԹՈՐԳՈՄ

14067411569_d775ee6d1e_oՎաստակաւոր  ծառայասէր, ասմունքող եւ Համազգայինի «Գ. Իփէկեան» թատերախումբի  երբեմնի անդամ Յակոբ Կիւլոյեան քանի մը տարի առաջ Պէյրութի Ս. Նշան մայր եկեղեցւոյ կից գտնուող շէնքին առջեւէն անցած ատեն կանգ կ՛առնէ մուտքին դիմաց եւ «Գ. Իփէկեան» թատերախումբի նախկին սթիւտիոյին ուղղութեամբ կ՛արտասանէ անունները հանգուցեալ բեմադրիչին եւ դերասաններուն. «Ժորժ Սարգիսեան, Զեփիւռ Շանթ, Խաչիկ Արարատեան, Ժորժ Շահապեան, Դաւիթ Պոյաճեան…», զանոնք այդ ձեւով վերապրեցնելու շատ յուզիչ եւ վիպապաշտ մղումով մը:

Իսկ այդ երանելիները, վերջերս Աստուծոյ կողքին նստած, վստահաբար վայելեցին Անոր «կատակերգութիւնը», որ ներկայացուեցաւ «Յակոբ Տ. Մելքոնեան» թատերասրահի բեմին վրայ, իրենց արժանի ժառանգորդներուն, խումբ մը «խենթեր»-ու կողմէ:

Շատ կը ներէք, բայց ուրիշ ինչ անուն կրնայի տալ մարդոց, որոնք իրենց առօրեայ տաղտկալի աշխատանքէն ետք, զիրենք ճնշող հոգերը ճզմելով, ամիսներ շարունակ ամէն գիշեր թատերական փորձեր ըրին` ենթարկուելով  քմայքներուն այնպիսի տղոց եւ աղջիկներու, որոնք տարիքային առումով իրենց զաւակները, նոյնիսկ թոռները կրնային ըլլալ: Ինչ բան այդ երիտասարդները կապեց այնպիսի պապուկներու, որոնք ներկայացման ժամանակ իրենց շարժելիք ուղղութիւնը կամ արտասանելիք բառերը կրնային մոռնալ…

Ի՞նչ անուն կարելի է տալ մարդոց, որոնք համատարած տափակութեան, արժէքներու համայնակուլ անկումի, արհեստագիտութեան սատանա-հրաշքներու այս ժամանակաշրջանին Արարիչին գործերուն միջամուխ կ՛ըլլան` ներկայացնելով «Աստուածային կատակերգութիւնը», տպաւորիչ-ժամանակակից բեմադրութեամբ, համոզիչ խաղարկութեամբ եւ ընդունելի արեւմտահայերէնով (նուազագոյն սխալներով… անսխալականը միայն Աստուած է):

Թատերական քննադատը այս ներկայացման մէջ վստահաբար տեսաւ բաներ, որոնք մեզի պէս մահկանացուներուս անմատչելի էին: Քննադատին մասնագիտական միտքը անպայման նշեց թերութիւնները, հասկցաւ (հաւնեցաւ կամ չհաւնեցաւ) բեմադրութիւնը, խաղարկութիւնը: Բայց պարզ հանդիսատեսին գործը չէ ատոնք հասկնալը (ան հաճոյք պիտի զգայ), ինչպէս որ կօշիկ գնողը պէտք չունի հասկնալու, թէ այդ կօշիկը ինչպէ՛ս արտադրուած է. կարեւորը` ինք հաւնի, հանգիստ զգայ: Հանդիսատեսն ալ գեղարուեստական հաճոյք պիտի ստանայ:

Ամիսներու տքնաջան աշխատանքն ալ թատերական քննադատին համար ոչ մէկ նշանակութիւն ունի: Կարեւորը արդիւնքն է, գործն է, որ առարկայականօրէն պէտք է վերլուծել, քննարկել, քննադատել:

Այս հոլովոյթին մէջ, սակայն, պէտք է հաստատել արուեստի հետ քիչ առնչութիւն ունեցող ազգային մանրամասնութիւն մը:

Միութեան մը թատերախումբի «խենթեր»-ուն խմբային հետեւողական աշխատանքի ոգին է, որ վարակիչ է, հաճոյք կը պատճառէ եւ մութ ներկան լուսաւորելով` անորոշ ապագան յուսալի կը դարձնէ: Գեղարուեստական հաճոյքին համազօր է, թերեւս` մեր ազգային ներկայ պայմաններուն մէջ, քիչ մըն ալ աւելի:

Իսկ տասնամեակներ ետք անպայման պիտի ըլլայ մահկանացու մը, որ «Յ. Տ. Մելքոնեան» թատերասրահի դրան առջեւէն անցած ատեն կանգ պիտի առնէ եւ պոռայ.

«Յակոբ, Զաւէն, Եուսուֆ, Վարդան, Արին, Արփի, Նժդեհ, Ժանօ, Ծովիկ, Կարօ, Հրայր…»:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )