Ո՞Վ Է Միջամտելու Հին Հակամարտութեան Նոր Թէժացմանը

Յ. ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ

Արդէն 4-րդ օրն է, որ երկրագնդի ամենախիտ բնակեցուած բնակավայրի` Կազայի հատուածի վրայ շարունակում են տեղալ իսրայէլեան հրթիռներն ու ռումբերը` ցամաքից, օդից ու ծովից: Զոհուածների թիւը, բոլորն էլ` պաղեստինցի արաբներ, ըստ պաշտօնական տուեալների, արդէն անցնում է 75-ը, վիրաւորներինը` 600-ը: Երէկուայ ռմբակոծումներից զոհուել է 8 հոգանոց մի ողջ ընտանիք, որից 5-ը` երեխաներ: Ցահալը (այդպէս են կոչում հրեաներն իրենց բանակին) 40 հազարանոց զօրք է կուտակել սահմանին եւ յայտարարել է մասնակի զօրահաւաք, ինչը ՄԱԿ-ի Գլխաւոր քարտուղարին առիթ է տուել դրութիւնը գնահատելու որպէս «դանակի շեղբի» վրայ կանգնելու վիճակ:

Պաղեստինեւիսրայէլեան հակամարտութեան այս նոր թէժացման պատճառ է համարւում իսրայէլցի 3 պատանիների առեւանգումն ու սպանութիւնը, որի դիմաց 6 իսրայէլցիներ ողջակիզել էին, յուլիսի 8-ին, 16-ամեայ մի պաղեստինցու, ինչի առթիւ Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանեահուն զանգահարել էր սպաննուած պաղեստինցու հօրը եւ վստահեցրել, որ մարդասպաններն անպայման կը պատժուեն:

Շուտով պարզուեց սակայն, որ Նեթանեահուի աննախադէպ այդ քայլը ընդամէնը երեսպաշտութիւն էր: Ռազմական հուժկու, դաժան, զուտ դիւանագիտական բառով` անհաւասարաչափ գործողութիւնները յաջորդեցին այդ հեռախօսազանգին: Ըստ միջազգային գործակալութիւնների, եղել են նաեւ նոր հեռախօսազանգեր` բոլորովին այլ բնոյթի. «Հինգ րոպէի ընթացքում հեռացէք ձեր տնից, ռմբահարելու ենք»: Հինգ րոպէ յետոյ տունը կործանուած-փլուած է եղել արդէն, հիմնայատակ:

Անշուշտ ճիշդ է, որ Կազայից դէպի Իսրայէլի հարաւային բնակավայրեր նոյնպէս օրական հարիւրաւոր հրթիռներ են արձակւում, որոնցից, ի դէպ, եւ բարեբախտաբար, դեռեւս ոչ մի իսրայէլցի չի զոհուել: Քանզի բոլորովին անհամաչափ է ուժերի յարաբերակցութիւնը Իսրայէլի եւ «Համաս»-ի կամ իսլամականների միջեւ: Փաստը` վերոյիշեալ տուեալներն են. 3 զոհի դիմաց` 75 զոհ: Դա նոր ծաւալների է հասցնում Հին կտակարանի հրէական «Ակն ընդ ական, ատամն ընդ ատաման» բանաձեւը` վերածելով այն «աչքի դէմ բազմաթիւ աչքեր, ատամի դէմ բազմաթիւ ատամներ» գործողութեան:

Եւ հիմա, այս սրուած վիճակում, գլխաւոր հարցն է առաջ գալիս. իսկ ո՞վ պէտք է միջամտի ու միջնորդի, որպէսզի թոյլ չտրուի ռազմական մագլցումի շարունակումը, որն այս անգամ զինեալ հակամարտութեան մէջ ներգրաւելու է նաեւ, անկասկած, Լիբանանի «Հըզպոլլահիներին»: Հակամարտութեան նախորդ` 2012-ի ռաունտին, այդ միջամտութիւնը շատ ազդու էր եղել Եգիպտոսի նախկին` իսլամական նախագահ Մոհամետ Մուրսիի կողմից, մինչդեռ այդ երկրի ներկայիս նախագահը` Սիսին, լաւ յարաբերութիւնների մէջ չէ, մեղմ ասած, «Համաս»-ի հետ: Հետեւաբար մնում է ակնկալել Ուաշինկթընի միջամտութիւնը Իսրայէլի վրայ` որպէս գլխաւոր պաշտպանի ու հովանաւորի այդ երկրի: Այնինչ Միացեալ Նահանգների արտաքին գործերի նախարարութեան որոշմամբ Իսրայէլում Մ. Նահանգների դեսպանութեան գրեթէ ողջ անձնակազմը նախորդ օրը տուն կանչուեց «անվտանգութեան մտահոգութեամբ», իսկ նախագահ Օպամայի խօսնակը Նեթանեահուի կառավարութեանը յորդորեց «վարուել պատասխանատուութեամբ»:

Իսկապէս, դեռ քանի՞ զոհ է պէտք, որպէսզի Իսրայէլի վարմունքը որակուի «անպատասխանատու»:

«Ազգ»
11 յուլիս, 2014