Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Շուշիի Մէջ Սկսաւ Քանդակագործութեան
Երրորդ Միջազգային Սիմփոզիումը

shushi-simpoziumՅուլիս 11-ին Շուշիի մէջ սկսաւ ծնունդով շուշեցի անուանի քանդակագործ Յակոբ Գիւրջեանի անուան քանդակագործութեան երրորդ միջազգային սիմփոզիումը: Քանդակագործութեան երրորդ միջազգային սիմփոզիումը կը կրէ «Խաղաղութիւն Արցախին» խորագիրը եւ նուիրուած է զինադադարի կնքման 20-ամեակին:

10 օր շարունակ 12 մասնագէտ քանդակագործներ, որոնք Արցախ ժամանած են Իտալիայէն, Զուիցերիայէն, Հնդկաստանէն, Պիելոռուսիայէն, Հայաստանէն եւ անոնց միացած արցախցի քանդակագործներէն իւրաքանչիւրը Շուշիի կերպարուեստի պետական թանգարանի քանդակներու պուրակին մէջ պիտի կերտէ ազատ նիւթով իր քանդակը:

Տաղանդաւոր քանդակագործ Յակոբ Գիւրջեանին անունը կրող քանդակագործութեան միջազգային սիմփոզիումը Արցախի մէջ կազմակերպելու գաղափարը ծնած է 3 տարի առաջ, Իտալիոյ Ֆլորանս քաղաքը բնակող Վիգէն Աւետիսի կողմէ եւ կեանքի կոչուած է Արցախի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերով նախարարութեան հետ համագործակցաբար:

Վիգէն Աւետիսի համաձայն, Արցախ այցելող սիմփոզիումի մասնակիցները երբեք մտահոգ չեն Ազրպէյճանի սեւ ցանկին մէջ ներառուելու հաւանականութենէն. «Եթէ արուեստագէտը ի ծնէ արուեստագէտ է, ան բնականաբար վախ չունի», «Ապառաժ»-ի հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է ան` աւելցնելով. «Առհասարակ կայ երկու տեսակի արուեստագէտ. արուեստագէտներ, որոնք կը զբաղին արուեստով, որովհետեւ ատիկա պատուաբեր աշխատանք է,  եւ արուեստագէտներ, որոնք ի ծնէ արուեստագէտներ են: Արցախ կու գան ի ծնէ արուեստագէտները եւ զանոնք չի հետաքրքրեր դիւանակալական հարցերը, այլ կը հետաքրքրէ մէկ բան` իրենց արուեստը տանիլ եւ զայն ձգել երկրի մը մէջ, որ այդ արուեստին կարիքը ունի: Ազրպէյճանցիները իմ ամբողջ խումբս դրած են իրենց սեւ ցանկին վրայ, եւ ասիկա իրենց խնդիրն է: Մենք կ՛ընենք մեր գործը, մենք կը ստեղծագործենք: Հայը միշտ եղած է ստեղծագործող, իսկ իրենք` քանդող: Մենք այնքան շատ պէտք է ստեղծենք, որ անոնք չկարենան քանդել»:

Պատասխանելով այն հարցումին, որ ինչո՛ւ Շուշիի մէջ որոշած են նման սիմփոզիում մը ընել,  Վիգէն Աւետիսը ըսած է. «Ես 1992 թուականին Շուշիին խոստացած էի, որ կը վերադառնամ եւ բան մը կ՛ընեմ Շուշիի համար: Եւ ես վերադարձայ այս նախաձեռնութեամբ: Իւրաքանչիւր այցելութեան ժամանակ նոր փոփոխութիւններ կը տեսնեմ թէ՛ քաղաքաշինական առումով, եւ թէ՛ մարդոց ապրելակերպին մէջ: Կը կարծեմ, թէ՛ մարդ պէտք է կազդուրուի, որպէսզի կարողանայ ստեղծագործել, իսկ Արցախը արդէն սկսած է ստեղծագործելու: Ես կոչ կ՛ուղղեմ երիտասարդներուն, որ չլքեն Արցախը, որովհետեւ Արցախը այն հողն է, որ ստեղծագործողներու կարիք ունի»:

Երրորդ միջազգային սիփոզիումի ընթացքին կերտուած քանդակները պիտի մնան Շուշիի մէջ եւ պիտի տեղադրուին քաղաքի տարբեր վայրերու մէջ:

Գիրքի Ցուցահանդէս-Վաճառք
Երեւանի Մէջ

0711bookfairԵրեւանի քաղաքապետարանի «Երեւանեան ամառ 2014» նախաձեռնութիւններու ծիրին մէջ մայրաքաղաքի Մաշտոցի պողոտային յարակից Միսաք Մանուշեանի անուան պուրակին մէջ կազմակերպուած է գիրքերու ցուցահանդէս-վաճառք` նուիրուած Սուրբ թարգմանիչներ Սահակի եւ Մեսրոպի տօնին:

Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանին անունով ողջունելով ներկաները` փոխքաղաքապետ Արամ Սուքիասեան նշած է, որ նախաձեռնութեան հիմնական նպատակը գեղարուեստական, յատուկ նիւթերու ու մասնագիտական գրականութեան նորութիւնները ներկայացնելն ու զանոնք ունենալու առիթ ստեղծելն էր, քանի որ երեւանցիները մնայուն կերպով առանձնայատուկ վերաբերմունք ունեցած են գիրքի ու գրականութեան նկատմամբ: Ան ընդգծած է, որ գիրքերու այս ցուցահանդէս-վաճառքը Երեւանի քաղաքապետարանի կազմակերպած մշակութային ձեռնարկներուն մէջ իր յատուկ տեղն ու իմաստը ունի եւ պիտի նպաստէ նաեւ գրահրատարակչութեան գործի զարգացման: Երեւանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի մշակոյթի եւ զբօսաշրջութեան վարչութեան պատասխանատուներէն Մարիա Բարաղամեանը եւս կարեւոր նկատեց նման նախաձեռնութիւն մը, յատկապէս` զբօսաշրջային այս աշխուժ հանգրուանին, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ցուցահանդէսին ներկայացուած են նաեւ գրատպութեան բարձրորակ ու ժամանակակից ոճային տուեալներով յագեցած օտար գիրքեր: Ցուցահանդէս վաճառքին մասնակցած են շարք մը գրախանութներու, հրատարակչութիւններու ներկայացուցիչներ եւ ընթերցասէր քաղաքացիներ:

Մելիք Եգանի Ապարանքը
Կը Վերականգնուի

0708melikyekanՄելիք Եգանի` Արցախի իշխանաց իշխանին ապարանքը նշանաւոր է Տողի մելիքական ապարանք անունով: Մելիքանիստ ապարանքը 1737 թուականի կառոյց է, տարածուած է մօտ 0,5 հեկտարի վրայ:

Մինչեւ 20-րդ դարու սկիզբը մելիքի տոհմին սերունդները բնակած են այդ ապարանքին մէջ: Անոնք իրենց կարգին շինարարութիւններ կատարած են ապարանքին մէջ, եւ որպէս արդիւնք` անիկա այսօր դարձած է ժողովրդական ճարտարապետութեան թանգարան: Քանի մը տարի առաջ Տողի մելիքական ապարանքը վերականգնելու որոշում տուած է կառավարութիւնը: 2009 թուականին ապարանքին մէջ կատարուած են առաջին պեղումները: Տարածքը պեղելու անհրաժեշտութիւն յառաջացած է մօտ 5 մեթր հաստութեան հողի շերտին պատճառով: Մօտ երկու տարի շարունակուած են պեղումները: Ճարտարապետ Մանուէլ Սարգսեանի փոխանցած տեղեկութեան համաձայն, յայտնաբերուած են հետաքրքրական յուշարձաններ. «Յայտնաբերուեցան նաեւ կանգուն յուշարձաններ` մելիք Եգանի ժամանակից», դիտել տուած է ապարանքի վերականգնողական աշխատանքներու նախագիծերու հեղինակ Մ. Սարգսեանը: Այսօրուան դրութեամբ վերականգնուած է արդէն մելիք Եգանի ընդունարանը: Ներքին պատերուն մէկ մասը եւս վերականգնուած է: Այս օրերուն աշխատանքներ կը տարուին պարսպապատերու վերականգնման ուղղութեամբ. այս մասին ըսած է աշխատանքային խումբի ղեկավար Արման Գաբրիէլեանը. «Բացի պարիսպների վերակառուցումից, մաքրման աշխատանքներ ենք իրականացնում: Այս փուլում նախատեսուած է նաեւ դարպասի տեղադրումը», նշած է ան:

Նշենք, որ մելիքական ապարանքի վերականգնողական աշխատանքներուն կը մասնակցին մասնագէտներ Հայաստանէն եւ Արցախէն, իսկ բանուորներուն մեծ մասը Տող գիւղի երիտասարդներն են:

«Երազանքի Գիշեր» Յատուկ Կարիքներ Եւ
Առողջական Հարցեր Ունեցող Երեխաներուն Համար

FPW_8228Աշխարհի բազմաթիւ երկիրներու կենդանաբանական պարտէզներ տարուան մէջ օր մը կը ճշդեն յատուկ կարիքներ եւ առողջական հարցեր ունեցող երեխաներուն համար եւ զանոնք կը նկատեն կարեւորագոյն հիւրեր: «Երազանքի գիշեր կենդանաբանական այգիին մէջ» համաշխարհային այս նախաձեռնութեան միացած են Հոլանտան, Գերմանիան, Ճափոնը, Միացեալ Նահանգները, Քանատան եւ տասնեակ այլ երկիրներու կենդանաբանական պարտէզներ:

Այս տարի յունիսին Երեւանի կենդանաբանական պարտէզը եւս կազմակերպեց «Երազանքի գիշեր» նախաձեռնութիւնը` հիւրընկալելով 60 երեխայ իրենց ընտանիքներուն հետ: «Վիվասէլ- Էմ. Թի. Էս.»-ի անձնակազմը չէր կրնար անմասն մնալ նման կարեւոր նախաձեռնութենէ մը: Հանգանակուած աւելի քան մէկ միլիոն դրամով կարելի դարձաւ իրականացնել երեխաներէն 6-ին երազը:

Առողջական տարբեր խնդիրներ ունեցող երեխաներուն օրը անմոռանալի դարձնելու համար պարտէզին մէջ պատրաստուած էր թատերական, երաժշտական ու խաղային ծրագիր, նաեւ` հիւրասիրութիւն: Փոքրիկ հիւրերը իրենց համար մշակուած յատուկ ծրագիրով շրջեցան կենդանաբանական պարտէզին մէջ:

Այս նախաձեռնութեան նախօրեակին կազմակերպիչները հետաքրքրուած էին իւրաքանչիւր երեխայի երազով: «Երազանքի գիշեր»-ուան նախորդող մէկ ամսուան ընթացքին կատարուեցաւ քարոզարշաւ, կարելի եղաւ ապահովել անհատներու եւ կազմակերպութիւններու աջակցութիւնը, որպէսզի  անոնք հովանաւորեն երեխաներու երազներու իրականացումը: 28 յունիսին երեխաներուն յանձնուեցան «Երազանքի իրականացման հաստատագիր» եւ նուէրներ: Փոքրիկներուն խոստում տրուեցաւ, որ մինչեւ ընթացիկ տարուան աւարտը անոնց երազները իրականութիւն պիտի դառնան:

Նշենք, որ այս նախաձեռնութիւնը կը պատկանի «Վայրի բնութեան եւ մշակութային արժէքներու պահպանման» հիմնադրամին:

Սփիւռքահայ Պարողները Ելոյթներ
Ունեցան Արցախի Մէջ

unnamed-219Յուլիս 7-ին «Իմ Հայաստան» համահայկական 2-րդ փառատօնի «Պարարուեստի օրեր»-ու մասնակիցները մեկնեցան Արցախ եւ ելոյթ ունեցան Ստեփանակերտի Մշակոյթի տան մէջ: Հանդիսութեան ներկայ էր նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու նախարար Նարինէ Աղաբալեանը:

Փառատօնին մասնակիցները ողջունեցին Արցախի «Մենք ենք մեր սարերը» երգի-պարի համոյթը:

Ելոյթ ունեցան Քուէյթի «Շաքէ», Ախալքալաքի «Վաչեան», Վոլկոկրատի «Արտոյտ», Կրասնոտարի «Արմաւիր», Ուքրանիոյ «Արմէնիա», Սոչիի «Նայիրի», Փեաթիկորսքի «Անի», Ռոստովի «Արփի», Լիփեցքի «Կռունկ» պարախումբերը:

Նախարար Նարինէ Աղաբալեան շնորհակալութիւն յայտնեց սփիւռքահայ պարախումբերուն: Ան ըսաւ. «Եկաք վկայելու, որ հայ ոգին արթուն է, աննկուն, որ` Արցախի ազատագրական պայքարը ի զուր չէ մղուած, եւ հազարաւոր քաջորդիներու արիւնը ի զուր չէ հեղուած, որ` արցախեան ոգիի կրակը հասած է սփիւռքի գաղութներ, տարածուած է ափէ ափ եւ հայուն մէջ կրկին արթնցուցած է ազգային ինքնութիւնը եւ իրաւունք տուած` հպարտանալու իր ազգային ինքնութեամբ». նախարարը աւելցուց, որ` «Մեզ բաժնած է ճակատագիրը, բաժնած են պատերազմները, արհաւիրքները, բայց մեզ միշտ միացեալ պահողը եղած են մեր հաւատքը, լեզուն եւ մշակոյթը»:

Իր խօսքը եզրափակելով` նախարար Աղաբալեան ըսաւ. «Շնորհակալութիւն ձեզի, որ ամուր կերպով կառչած էք ձեր արմատներուն եւ կենդանի կը պահէք հայ մշակոյթը: Այնքան ատեն որ սփիւռքի գաղթօճախներուն մէջ, օտար ափերուն կը հնչէ հայկական երաժշտութիւն, մեր երիտասարդները կը պարեն հայկական ազգագրական, ժողովրդական պարեր, այս ազգը անպարտելի է: Ասիկա լաւագոյն պատասխանն է եւ լաւագոյն ուղերձը` Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ»:

Պարախումբերը պարգեւատրուեցան Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու նախարարութեան շնորհակալագրերով եւ փոքրիկ նուէրներով:

Փառատօնային օրուան աւարտին մասնակից սփիւռքահայերը այցելեցին «Մենք ենք մեր լեռները» յուշարձան եւ ազատագրուած Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցի:

Արցախէն պարախումբերը պիտի մեկնին Սիւնիքի մարզ, երիտասարդական քաղաք յայտարարուած Սիսիանի մէջ հանդէս պիտի գան բացօթեայ համերգով, նաեւ ելոյթ պիտի ունենան Վայոց Ձորի մէջ ու պիտի այցելեն Նորավանք:

Արցախի Շոշ Գիւղը
Համայնքային Կեդրոն Պիտի Ունենայ

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան Ասկերանի շրջանի Շոշ գիւղին մէջ կառուցուող նոր համայնքային կեդրոնին շնորհիւ` գիւղի շուրջ 610 բնակիչները պիտի ունենան բարեկարգուած բժշկական կեդրոն, գրադարան, համակարգչային սենեակ, ինչպէս նաեւ` գիւղապետարան:

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին համաձայն, կառուցուող հանդիսութիւններու սրահին մէջ ալ կարելի պիտի ըլլայ կազմակերպել տարաբնոյթ ձեռնարկներ:

Նշենք, որ գիւղին դպրոցն ալ կառուցուած է 2004-ին` հիմնադրամի Թորոնթոյի տեղական մարմինին աջակցութեամբ, որ կը շարունակէ հոգալ դպրոցին ու դպրոցականներուն կարիքները: Վերջին տարիներուն կրթօճախը ապահովուած է պասով եւ համացանցային դրութեամբ: Իսկ արտերկրի մէջ բնակող հայ բարերարներ դպրոցի աշակերտներուն նուիրած են գեղեցիկ դպրոցական համազգեստներ:

Ֆինանսաւորումը պիտի կատարեն «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Ֆրանսայի տեղական մարմինն ու Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութիւնը:

«Արի Տուն» 2014 Ծրագիրի
Երրորդ Հանգրուան

0707ari-doon-004Յուլիս 7-ին տեղի ունեցաւ սփիւռքի նախարարութեան` սփիւռքի երիտասարդներու հայրենաճանաչութեան «Արի տուն» 2014-ի ծրագիրի երրորդ հանգրուանի բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը: Ծրագիրի մասնակիցները ողջունեց եւ բարի գալուստ մաղթեց սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանը: Ան նշեց. «Մեր ծրագիրի առաքելութիւնն է օգնել ձեզի` ճանչնալու Հայաստանը, ծանօթանալու ազգային մշակոյթին, աւանդոյթներուն ու սովորութիւններուն: Մեր նպատակը կորսուող արմատներուն, հեռացող արժէքներուն վերականգնումն ու պահպանումն է: Այս ծրագիրը կը վերադարձնէ յիշողութիւնը ազգային նիստուկացի, սովորութիւններուն մասին: Անիկա ուղղուած է հայկական դիմագիծը, մեր միասնականութիւնը պահելուն»:

Ելոյթ ունեցաւ «Արի տուն»-ի երրորդ հանգրուանի ամէնէն աշխուժ համայնքի` Քանաքեռ-Զէյթունի պատասխանատու Աւետիս Շահումեանը: Ան շնորհակալութիւն յայտնեց սփիւռքի նախարարութեան, ինչպէս նաեւ` բոլոր գերատեսչութիւններուն ու կառոյցներուն, որոնք իրենց աւանդն ու ներդրումը ունեցած են ծրագիրի իրականացման իմաստով:

Հիւրընկալ ընտանիքներուն անունով ելոյթ ունեցաւ Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի ներկայացուցիչ Մաղաքեան Լեռ-Լեւոնը, որ արդէն քանի մը անգամ հիւրընկալած է ծրագիրի մասնակիցները:

«Արի տուն» 2014-ի ծրագիրի երրորդ հանգրուանին մասնակցեցան 170 պատանիներ եւ երիտասարդներ` Միացեալ Նահանգներէն, Ռուսիայէն, Լեհաստանէն, Պելճիքայէն, Շուէտէն, Գերմանիայէն, Սպանիայէն, Իսրայէլէն, Ուքրանիայէն եւ Վրաստանէն: Այս հանգրուանին մասնակիցներուն ընկերացան նաեւ սուրիահայ ուսանողներ Շաղիկ Շադոյեանը եւ Արէս Ռէյիսեանը:

Ծրագիրի մասնակիցները 9 օրուան ընթացքին ծանօթացան Հայաստանի պատմական եւ արդի տեսարժան վայրերուն, պիտի ունենան բազմաբնոյթ հանդիպումներ պետական, հասարակական եւ մշակութային գործիչներուն հետ, հայրենագիտութեան դասեր պիտի առնեն, սորվին ազգային պարեր եւ երգեր: Ծրագիրի աւարտին անոնք ճամբարային 5 օրերը անցուցին Ծաղկաձորի մէջ:

«Անահիտ» Շարժանկարը Աշնան
Մեծ Պաստառ Պիտի Բարձրանայ

0708anahidՂազարոս Աղայեանի հեքիաթի հիման վրայ պատրաստուած «Անահիտ» շարժանկարը (animation) արդէն աշնան մեծ պաստառ պիտի բարձրանայ: «Փան Արմինիըն»-ի հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին այս մասին յայտնած է ժապաւէնի համահեղինակ, բեմադրիչ եւ շարժանկարի մասնագէտ Դաւիթ Սահակեանցը, որ չէ ուզած յստակ թուական տալ, սակայն նշած է, որ մեծ ջանք ի գործ կը դրուի, որ անիկա հոկտեմբերին ներկայանայ հանդիսատեսին:

«Նկարելու ընթացքը գրեթէ աւարտած է: Մնաց երկու երգի պատկերազարդում, որոնք արդէն ձայնագրուած են, իւրաքանչիւրը` 2.5 վայրկեան տեւողութեամբ: Անոնցմէ մէկը Վաչագանի ու Անահիտի սիրոյ երգն է, միւսը` Վարդավառի», յայտնած է Սահակեանց:

«Անահիտ»-ի պատրաստութեան աշխատանքները «Ռոբերտ Սահակեանց փրոդաքշն»-ը սկսած էր 2010-ին` մշակոյթի նախարարութեան պատուէրով ու ֆինանսաւորմամբ: Այն ատեն ծրագրուած էր աշխատանքները աւարտել 2012-ի աւարտին, բայց տրամադրուած նիւթականին անբաւարար ըլլալուն պատճառով 85-90 վայրկեան տեւող ժապաւէնին 60-ը նկարահանուած է:

Որպէս շարժանկար «Անահիտ»-ը երրորդն է հայկական շարժանկարի արուեստի աշխարհին մէջ` Ռոբերտ Սահակեանցի «Պանդոկ»-ը եւ Արման Մանարեանի «Սասունցի Դաւիթ» ժապաւէններէն ետք:

Շարժանկարի հերոսներուն ձայները կը կատարեն` Ռաֆայէլ Քոթանջեանը, Շուշան Պետրոսեանը, Հրանտ Թոխատեանը, Նազէնի Յովհաննիսեանը, Մկրտիչ Արզումանեանը, Դաւիթ Բաբայեանը, Վարդան Զադոյեանն ու Խորէն Լեւոնեանը, երգահաններն են Արմէն Մարտիրոսեանը եւ Վարդան Զադոյեանը, իսկ բեմադրող նկարիչը` Էռնեստ Մուրադեանը: Երգերը կը կատարեն` Շուշան Պետրոսեանը, Տիգրան Պետրոսեանը, Գոռ Սուջեանը, Նիկ Էգիբեանը, Յասմիկ Կարապետեանը, ինչպէս նաեւ` «Ակունք» ազգագրական համոյթը:

Երեւանեան անդրանիկ ցուցադրութենէն ետք «Անահիտ»-ը պիտի ցուցադրուի միջազգային փառատօներու ընթացքին:

Երեւանի Մէջ Բացումը Կատարուած Է Հայաստանի
Ազգային Հերոս Մովսէս Գորգիսեանի Յուշարձանին

0709gorgisianՇէնգաւիթ վարչական շրջանի Չարբախ թաղամասի նորակառոյց հանգիստի գօտիին մէջ տեղադրուած է հայ քաղաքական գործիչ Մովսէս Գորգիսեանին յուշարձանը: Յուշարձանին հեղինակն է քանդակագործ Հայկ Թոքմաջեանը: Յուշարձանին բացումը կատարած են քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանը եւ Մովսէս Գորգիսեանի կինը` Ռուզաննա Գորգիսեանը: Այս մասին տեղեկացուցած է քաղաքապետարանի լրատուական ծառայութիւնը:

Հանդիսաւոր արարողութեան մասնակցած են նաեւ Մովսէս Գորգիսեանի ընտանիքին անդամները, զինակից ընկերներն ու երեւանցիներ:

Մովսէս Գորգիսեանին անունը կրող Չարբախ թաղամասի այս հանգիստի գօտին բարեկարգուած է Երեւանի քաղաքապետարանի բակերու համալիր բարեկարգման 2013 թուականի ծրագիրի ծիրին մէջ: Շուրջ 6000 քառ. մեթր տարածքով հատուածին մէջ կառուցուած է նոր պուրակ:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )