Արիաւան. Երազանք, Որ Դարձաւ Իրականութիւն

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Արցախ այցելողները կանգ են առնում դէպի Աղաւնոյ գետի հովիտ տանող ոլորապտոյտ ճանապարհի եզրին եւ հիանում ու հպարտանում կարմիր տանիքներով, միմեանցից ներդաշնակ հեռաւորութեամբ վեր բարձրացող առանձնատներով: «Այն երազը, որ մենք ունէինք, արդէն իրականութիւն է դարձել», ասաց ԱՐԻ ներդրումային ընկերութեան բաժնետէրերից Բենիամին Պչաքչեանը` դիմելով լիբանանահայ գործարարներին, ովքեր եկել էին Արիաւան` սեփական աչքերով տեսնելու իրականութիւնը:

Արիաւանը նախկին Աղաւնոյ գիւղի տարածքում կառուցուող գիւղն է` Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղու վրայ: Նորակառոյց գիւղն ունենալու է 150 տուն` երեք թաղամասերով, որոնք կրելու են Արցախեան ազատամարտում իրենց կեանքը հայրենիքի պաշտպանութեանը նուիրած երեք սփիւռքահայերի անունները` Վիգէն Զաքարեան, Մհեր Ջուլհաճեան եւ Կարօ Քահքեջեան: Արդէն աւարտւում է առաջին 50 բնակարանների շինարարութիւնը:

ԱՐԻ ընկերութիւնը Արցախում` Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի շրջաններում, իրականացնում է երկու հիմնական ծրագիր` գիւղատնտեսութեան վարկաւորում եւ բնակարանաշինութիւն: Ընկերութիւնը Արցախի Ակրոֆոնտիներ կարաժամկէտ, տարեկան 6 տոկոսով վարկեր է տրամադրում, իսկ Ակրոֆոնտը դրանք ուղղում է դէպի գիւղ: ԱՐԻ-ի տրամադրած վարկերի շնորհիւ Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի շրջաններում ցանքատարածութիւնները աւելացել են 5000 հեկտարով, անասունների գլխաքանակն աւելացել է մէկուկէս անգամ: Նկատելիօրէն աւելացել է նաեւ մեղուափեթակների քանակը:

Արցախի վարչապետ Արա Յարութիւնեանը` դիմելով Արիաւան ժամանած շուրջ 70 լիբանանահայ ներդրողներին ասաց, որ շուտով 50 ընտանիքներ կ՛ունենան բարեկեցիկ կեանք, արժանապատիւ ապրելակերպի պայմաններ: «Ինձ համար ԱՐԻ-ն եւ «Արցախ» ֆոնտը հարազատ են: Արդէն եօթներորդ տարին «Արցախ» ֆոնտը մէկ կով է տրամադրում Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի իւրաքանչիւր ընտանիքի, որտեղ ծնւում է երրորդ երեխան: ԱՐԻ ընկերութեան երկարաժամկէտ, ցածր տոկոսադրոյքներով տրամադրած վարկերի շնորհիւ Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի բնակիչները կարողանում են հող մշակել, զարգացնել անասնապահութիւնը եւ մեղուաբուծութիւնը», ասաց Յարութիւնեանը:

Արցախի վարչապետը ընդգծեց, որ բնակարանաշինութեան ծրագրեր են իրականացւում ոչ միայն Արիաւանում, այլ նաեւ Քաշաթաղի Կովսական քաղաքում եւ Իշխանաձոր գիւղում: «Սա է մեր պատասխանը այն մարդկանց, ովքեր ասում են, որ ազատագրուած տարածքներում երկարաժամկէտ ծրագրեր չեն իրականացւում, որ իբր այս տարածքները չեն զարգանում: Միայն Աղաւնոյ գետի վրայ կառուցուել է 5 ջրելեկտրակայան», շարունակեց Յարութիւնեանը:

ԱՐԻ-ի խորհրդի նախագահ Սուրէն Սարգիսեանի խօսքը հակիրճ էր եւ զգայացունց. «Բարով էք եկել մեր գիւղ: Սա մեր գիւղն է, սա իմ գիւղն է: Այս հողերի վրայ նոր տներ պէտք է կառուցուեն, որ այս բարեբեր շրջանը վերաբնակեցուի: Սա սքանչելի հայրենիք է»:

ԱՐԻ-ի անդամներից Ստեփան Տէր Պետրոսեանը, ինչպէս խորհրդի նախագահ Սուրէն Սարգսեանը, վառ կարմիր գոյնի Թի-շըրթ էին կրում: «Կարմիրը յեղափոխութեան, վարդերի, սիրոյ գոյն է», ասաց նա` դիմելով Աղաւնոյ գետի ափին հաւաքուած Արցախի իշխանութիւնների ներկայացուցիչներին, շարքային քաղաքացիներին ու սփիւռքահայ գործարարներին: Տէր Պետրոսեանը նշեց, որ ճիշդ ժամանակին իրենք բարեսիրութիւնից անցան նոր փուլի` Արցախում ներդրումների:

«2010 թուականից ի վեր մեր տրամադրած վարկերից Քաշաթաղի եւ Քարվաճառի շրջանում օգտուել է շուրջ 1000 գիւղացի: Այսօր աւարտական փուլում է Արիաւանի 50 տների շինարարութիւնը: Արիաւանը կառուցւում է Հայաստանը Արցախին կապող ճանապարհի վրայ: Սա մեր հայրենիքի մի մասն է, այս հողերը չենք տայ մեր հակառակորդին: Ես սփիւռքում ասում եմ` դուք առիթը չունեցաք ձեր արիւնը տալ Արցախի ազատագրման գործին, բայց հիմա այլ առիթ ունէք եւ ձեր ներդրումներով կարող էք ցոյց տալ ձեր նուիրումը հայրենիքին», նշեց Տէր Պետրոսեանը:

Աղաւնոյ գետի ափին տեղի ունեցած միջոցառումից յետոյ Արցախի կառավարութեան ներկայացուցիչները` վարչապետ Արա Յարութիւնեանի գլխաւորութեամբ, եւ լիբանանահայ գործարարները ճաշի հրաւիրուեցին մէկ այլ գետի` Հակարիի ափ:

«Արցախ» Ֆոնտի Գործը`
Եօթը Տարում Աւելի Քան 800 Կով

«Արցախ» ֆոնտը արդէն եօթը տարի մէկական կթու կով է տրամադրում Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի բոլոր այն ընտանիքներին, որտեղ ծնւում է երրորդ եւ իւրաքանչիւր յաջորդ երեխան: Այս տարի պէտք է տրամադրուի 124 կով: Կովերը ընտանիքներին բաշխելու նպատակով Լիբանանից ամէն տարի մէկ-երկու շաբաթով Արցախ են ժամանում կամաւորներ: Արդէն մի քանի տարի կովերը բաշխելու գործը համակարգում է Մարալ Մահսերեճեանը: Բացի այդ, Մարալը մէկ տարի առաջ Կովսականում հիմնել է կանանց համագործակցութեան խորհուրդ:

Գահիրէից Տիգրան եւ Անգինէ Գալայճեան ընտանիքը, որ արդէն երկրորդ անգամ է այցելում Արցախ` մասնակցելու «Արցախ» ֆոնտի կովեր բաժանելու արարողութեանը, այս անգամ էլ մէկ կով նուիրեց մի ընտանիքի, որտեղ ծնուել էր երրորդ երեխան: Նուէր ստացողը փոքրիկ Գոհարիկն էր: «Մենք երեխայ չունենք, սրանք են մեր երեխաները», ասացին Տիգրան եւ Անգինէ Գալայճեան ամուսինները, նկարուեցին Գոհարիկի հետ եւ խոստացան, որ այս հողերում սա նրանց նուիրած վերջին կովը չի լինելու:

Երեք փոխադրակառքերով լիբանանահայերը Բերձորից շարժուեցին դէպի Կովսական: Բերձորից Կովսական մի քանի ճանապարհ կայ: Ընտրուեց ամէնից երկարը, քանի որ միւս ճանապարհները բարւոք վիճակում չեն: Բերձորից շարժուեցինք դէպի Գորիս, ապա Կապան եւ չհասած Սիւնիքի մարզային կենտրոն, թեքուեցինք դէպի Կովսական: 150 քմ երկարութեամբ ճանապարհը անցանք 4 ժամում:

Երբ հասանք Կովսական, արդէն մթնում էր: Գործարարներին ուղեկցող կանայք տեղի երեխաներին բաժանեցին խաղալիքներ եւ տուրմ: Բացօթեայ պայմաններում իրենց ձեռագործ աշխատանքները վաճառքի էին հանել քաղաքի Կանանց համագործակցութեան խորհրդի աղջիկներն ու տիկինները: Ձեռագործ աշխատանքների մեծ մասը գնեցին ԱՐԻ-ի բաժնետէրերն ու «Արցախ» ֆոնտի բարերարները: Մարալ Մահսերեճեանը ուրախութիւնից յուզուել էր: Նրա մէկ տարուայ ջանքերն ու նուիրումը գնահատուեց յաւուր պատշաճի:

Բացօթեայ պայմաններում ելոյթ ունեցաւ «Թաթուլ» ազգագրական համոյթը: Խմբի գեղարուեստական ղեկավար Կարէն Մարտիրոսեանը «Արցախ» ֆոնտի ատենապետ Մելքոն Յակոբեանին նուիրեց մի նկար` իր երախտագիտութիւնը յայտնելով այն  օժանդակութեան համար, որ տրամադրում է «Արցախ» ֆոնտը: ԱՐԻ-ի խորհրդի նախագահ Սուրէն Սարգսեանը առաջարկեց նուէրը տեղում հանել աճուրդի եւ ստացուած գումարը ուղղել նոյն «Արցախ» ֆոնտին: Մելքոն Յակոբեանը համաձայնուեց: Նախնական գին սահմանուեց 60 տոլարը: Հինգ րոպէ անց աճուրդը աւարտուեց: Նկարը 300 տոլարով ձեռք բերեց Մարալ Թասլաքեանը:

Կովսականում երեք ընտանիքներ ստացան մէկական կով: Անուշ Ղարիբեանը ունեցել էր 6-րդ երեխան: Փոքրիկ Մհերին կով նուիրեց 89-ամեայ Մելինէ Կոնճեանը: Քանի որ առաջացած տարիքով տիկինը չէր կարող լինել Արցախում` Կովսականում, նրա փոխարէն այդ հաճելի գործը կատարեց նրա դուստրը` Շողիկ Կոնճեանը` Պէյրութից: Կովսականցի Նելլի Նիկողոսեանը ունեցել էր երրորդ երեխան: Փոքրիկ Էլենին կով նուիրեց Փիեռ Հատտեճեանը` Պէյրութից: Մէկ այլ կովսականցի` Ծաղկանուշ Մանուկեանը, ունեցել էր երրորդ երեխան: Փոքրիկ Արամին կով նուիրեց Կարէն Գարամանուկեանը` Պէյրութից:

Կովսականից երեք փոխադրակառքերով մենք Ստեփանակերտ հասանք կէս գիշերն անց:

Յատուկ «Ազդակ»-ի համար