ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԱՇԽԱՐՀԷՆ. ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԳՈՂԵՐՈՒ ԱՆԱՐՈՒԵՍՏ ԱՐՈՒԵՍՏԸ

ՎԵՐՋԻՆ 100 ՏԱՐԻՆԵՐՈՒՆ ՄԻԱՅՆ ՌԱՄՊՐԱՆԹԷՆ ԳՈՂՑՈՒԱԾ ԵՆ ՇՈՒՐՋ 80 ԳՈՐԾԵՐ. ԱՆՈՐ ՄԷԿ ԳԵՂԱՆԿԱՐԸ ԳՈՂՑՈՒԱԾ Է ՆՈՅՆԻՍԿ 4 ԱՆԳԱՄ: ՍԱԿԱՅՆ ԻՆՉՊԻՍԻ՞ ՏԻՊԱՐՆԵՐ ԵՆ ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԳՈՂԵՐԸ ԵՒ ԻՆՉՈ՞Ւ ԿԸ ԳՈՂՆԱՆ ՆՄԱՆ ԳՈՐԾԵՐ: «ՈՒՈԼ ՍԹՐԻԹ ՃԸՌՆԸԼ» ԿԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԷ ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԳՈՐԾԵՐՈՒ ԳՈՂՈՒԹԵԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՈՂ ՎԵՐՋԵՐՍ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԱԾ «ՍԹԻԼԻՆԿ ՌԱՄՊՐԱՆԹՍ» ԳԻՐՔԸ, ՈՐ 241 ԷՋԵՐՈՒ ՄԷՋ ՈՍՏԻԿԱՆԱԿԱՆ ԺԱՊԱՒԷՆԻ ՄԸ ՊԷՍ ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ ԳՈՂՈՒԹԵԱՆ ԶԱՐՄԱՆԱԼԻ ԱՐԱՐՔՆԵՐ:

Մայլզ Ճ. Քոնոր անդամ է խելացութեան մակարդակը չափող քննութիւններու մէջ բարձրագոյն արդիւնք արձանագրած անձերու Մենսա խումբին: Ան կը պահէ սամուրայներու յատուկ հնադարեան սուրերու հաւաքածոյ մը, խնամած է քոպրա մը իբրեւ ընտանի անասուն եւ կը խօսի Մասաչուսեցի վերնախաւը կազմող հին ընտանիքներու շեշտով: 1975-ին մօրուք մը ձգած, ակնոցներ աչքերուն, գծաւոր հիւսուածքով հանդերձանք մը հագած եւ թաղիքէ գլխարկ մը գլխուն` ան դուրս եկաւ Պոսթընի Գեղեցիկ արուեստներու թանգարանէն` կրելով Ռամպրանթի «Ոսկեայ եզերքով վերարկու մը հագած աղջկան մը դիմանկար»ը (իրագործուած` 1632-ին): Մեղսակից մը ինքնագործ զէնքով կրակ բացաւ թանգարանին աստիճաններուն վրայ եւ կոտրտեց զանոնք` հեռու պահելու համար ապահովութեան հսկող պահակները, եւ երկուքը միասին արագ հեռացան: Անոնք խելացի էին, յանդուգն, փողփողուն: Այլ խօսքով, այն, ինչ որ կ՛ակնկալենք արուեստի գողերէ, սակայն գրեթէ չենք հանդիպիր:

«Սթիլինկ ռամպրանթս» գիրքը գեղանկարիչի մը գործերուն գողութեան ընդմէջէն կը պատմէ պատմութիւնը արդի ժամանակներու արուեստի գողութեան: Ճարպիկ մարտավարութիւն մըն է այս, եւ Ռամպրանթ բնական ընտրանք մըն է: 17-րդ դարու հոլանտացի վարպետին արուեստը հերոսական կերպով բեղուն էր. անոր գործերէն մինչեւ այսօր գոյատեւած են աւելի քան 2000 գեղանկարներ, գծանկարներ եւ քերծանկարներ: Անոր պաստառներէն ոմանք աճուրդներու ընթացքին գնահատուած են տասնեակ միլիոնաւոր տոլարի: Եւ որովհետեւ Ռամպրանթ խնայողութեան վարպետ գեղանկարիչ մըն էր, անոր գործերը ընդհանրապէս փոքր չափի են եւ դիւրին կը փոխադրուին: Հետեւաբար Ռամպրանթ նաեւ ամէնէն աւելի յաճախ գողերու թիրախ դարձած գեղանկարիչներէն է, որուն կը գերազանցէ միայն Փիքասոն: Ռամպրանթէն շուրջ 80 գործեր գողցուած են վերջին 100 տարիներուն:

Կայ պարագան «առ ու տար Ռամպրանթը», որ «Եաքոպ տէ Խին Գ.»ի մէկ դիմանկարն է (իրագործուած` 1632-ին). անիկա 1966-էն ի վեր չորս անգամ գողցուած է Լոնտոնի Տալուիչ պատկերասրահէն: Կայ թանգարանէ մը զէնքի սպառնալիքով կատարուած գողութիւն մը, երբ 1972-ին Ուըսթըրի արուեստի թանգարանէն գողցուած է «Ս. Պարթոլոմիուի դիմանկարը» (իրագործուած` 1633-ին): Կայ նաեւ շարժապատկերային մէկ պատմութիւնը գողութեան մը, որ պատահած է Սթոքհոլմի մէջ` 2000-ին, որուն ընթացքին օգտագործուած է շարժակով սուրացող նաւ մը, ինքնաշարժներ հրկիզուած են` երթեւեկի խճողում ստեղծելու համար եւ ծրագրուած է ծպտեալ գործողութիւն մը` վերագտնելու համար գողցուած գեղանկարը. Ռամպրանթի մէկ «Ինքնանկարը» (իրագործուած` 1630-ին):

Գիրքին հեղինակները` Էնթընի Ամոր եւ Թոմ Մաշպըրկ խստապահանջ մօտեցում մը ունին Ռամպրանթի գործերուն նկատմամբ: Անոնք հարցազրոյցներ կատարած են բազմաթիւ անձերու հետ: Ամէնէն կարեւորը` անոնք յատուկ ներհայեցողութեամբ կը ներկայացնեն գէթ ամէնէն աւելի ծանօթ գողութեան մը պատմութիւնը. Ամոր 2005-էն ի վեր ապահովական գլխաւոր պատասխանատուն է Պոսթընի Իզապելլա Սթիուըրթ Կարտնըր թանգարանին, ուրկէ 3 ռամպրանթներ եւ 10 այլ գեղանկարներ գողցուած էին 1990-ին: Գողերը հագած էին ոստիկանական տարազ եւ կապանքներով անշարժութեան մատնած էին ապահովութեան հսկող պահակները, ապա անհետացած էին արուեստի գործերուն հետ: «Պոսթըն Հերըլտ» թերթէն լրագրող մը` Մաշպըրկ 14 տարիէ ի վեր հետեւած է եւ գրած տակաւին անլուծելի այս գողութեան մասին:

«Սթիլինկ ռամպրանթս» գիրքին արտասովոր երեւոյթներէն մէկը այն է, թէ թանգարաններու պաշտօնէութեանց հետ կատարուած հարցազրոյցներու կողքին, անիկա կ՛ընդգրկէ նաեւ զրոյցներ արուեստի գողերու հետ: Ամէնէն աւելի ցայտուն կերպով ներկայացուած է Ֆլորիըն «Ալ» Մանտէյ. նարնջագոյն մազերով, փոխադրակառք քշողի հանդերձանքով եւ գոհարազարդ նախկին յանցապարտ մը, որ դժկամութեամբ ցոյց կու տայ «մեքենագիր անտիպ յուշագրութիւն մը` ծխախոտի հոտով ծանրացած»: Մանտէյ յղացող միտքն էր «Ս. Պարթոլոմիուի դիմանկար»ին գողութեան, որուն ընթացքին անոր ծառայողներէն մէկը կրակած էր թանգարանի պահակի մը վրայ, եւ Մանտէյ դատապարտուած էր 9-20 տարուան բանտարկութեան: Ան սուր դատողութեամբ յանցապարտ մըն է: «Ոչ ոք կը ձեռնէ Վան Կոկ մը,- կը մռթմռթայ ան` գիրքին հեղինակներուն թուելով իր նախասիրած գեղանկարիչներուն անունները:- Թերեւս` Ռենուար մը, այո՛»:

Այլ գողեր նուազ մշակուած են: Գիրքին հեղինակներուն հանդիպումները անոնց հետ ինքնին կը խորտակեն արուեստի գործերու գողերու նկատմամբ որեւէ մեծ համարում, զոր պիտի տածէին ընթերցողները: Մեծ մասամբ այս գողերը արուեստէ հասկցող նրբաճաշակ անձեր չեն, ինչպէս Փիրս Պրոսնըն` «Տը Թոմըս քրաուն ըֆեր» ժապաւէնին մէջ իր դերով: Սովորաբար անոնք նուազ ուշագրաւ գողեր են, զանազան գործեր կատարելու ատակ անձեր են կամ` թմրեցուցիչի մոլիներ: Աւելի՛ն. Քոէն եղբայրներու մէկ ժապաւէնէն դուրս եկած ապիկար եւ դաժան սայթաքողներ: 1973-ին Քարլ Ի. Հորսլի` 21 տարեկան զինուած գող մը, նուազ արժէքաւոր երկու ռամպրանթներ տարած էր Սինսինաթիի Թաֆթ թանգարանէն` արհամարհելով անոնց մօտ գտնուող շատ աւելի արժէքաւոր երկու գործեր: Աւելի ուշ, ձերբակալուելէ եւ 3 տարի բանտարկուելէ ետք այս ոճրային ուղեղը դարձեալ ձերբակալուած է` Քենթըքիի մէջ քաղցրաւենիքներ եւ ակռայի դեղ գողնալու պատճառով:

Յաճախ կ՛ենթադրենք, թէ նոյն այն ստեղծագործականութիւնը, որ կը կիրարկուի արուեստի մէջ, ի գործ կը դրուի նաեւ անոնց գողութեան մէջ: Փոխարէնը` գիրքին հեղինակները բազմիցս կ՛ապացուցեն, թէ որքա՛ն արուեստէ զուրկ է արուեստի գործերու գողութիւնը: Կը տեսնենք, թէ արուեստի գործերու գողութեան ոճիրը տկարամիտներու ոճիր է: Մանաւանդ գլուխ գործոցներու պարագային իրողապէս անկարելի է գնորդ մը գտնել` արուեստի գողցուած գործի մը համար: Ինչպէս հեղինակները կը գրեն` «իրական թէ երեւակայական ռամպրանթ մը վաճառելը շատ աւելի դժուար է, քան` զայն գողնալը»:

Սակայն իրենց նկարագրած անձերը պատող վիպերգական հմայքը խորտակելով` հեղինակները նաեւ կը կորսնցնեն բան մը: Այսպէս, «Սթիլինկ ռամպրանթս» գիրքը երբեմն կարելի է կարդալ ոստիկանական բարձր մակարդակի տեղեկագիրի մը պէս կամ` մանր ոճիրներու խառն ցուցակագրումի մը: Գողեր վհատութիւն պատճառող յաճախականութեամբ գեղանկարներ կը պատռեն եւ դուրս կը հանեն իրենց շրջանակներէն: Անոնք կ՛աւերեն հին վարպետներու գործերը` զանոնք «մաքրելու» ճիգով: Ինչ խօսք` զանոնք պահելու պայմաններուն մասին. գողցուած ռամպրանթներ նետուած են ինքնաշարժներու սնտուկներու մէջ, մթերուած են մթերանոցներու բացօթեայ սառուցեալ տարածքներուն վրայ կամ խղճալի հիւղակներու մէջ, փոխադրուած են գնումի կերպընկալէ տոպրակներով եւ պահուած են անկողիններու տակ:

Ամոր իր ուսումնասիրութեան մեծ մասը կատարած է Կարտնըրի մէջ իր աշխատանքը արագացնելու նպատակով: Գիրքը նպատակաուղղուած է դառնալու ամբողջական աղբիւր մը: Կարծէք` հեղինակները ռամպրանթներ հաւաքելու մարմաջով համակուած անձերու պէս որոշած են մէկտեղել ռամպրանթներու գողութեան հետ առնչուած իւրաքանչիւր մանրավէպ: Անոնք հետաքրքրուած են ոչ միայն Ռամպրանթի գործերուն իւրաքանչիւր գողութեամբ, այլ նաեւ` կեղծ ռամպրանթներու գողութեամբ, նոյնիսկ` Ռամպրանթի ուսուցիչներուն գործերուն գողութեամբ:

Այսուհանդերձ, գիրքին էջերուն մէջ կը հանդիպինք առինքնող տիպարներու եւ վերլուծական ներհայեցողութիւններու, որոնք կը կեդրոնանան արուեստի «յաջող» գողութիւններու հասարակաց եզրերուն վրայ: Գողութիւններուն 80 առ հարիւրին պարագային «ներսէն» մէկը մեղսակից է, իսկ գողութեան արարքները կը գործուին ընդհանրապէս արձակուրդի օրերուն կամ արձակուրդի մօտ օրերուն (Կարտնըրի մէջ տեղի ունեցած գողութիւնը պատահած էր ուշ գիշերին, երբ Պոսթըն հարբած էր Ս. Փաթրիքի տօնին շուայտացողներով): Այն գողերը, որոնք կը կեդրոնանան միայն Ռամպրանթի քերծանկարներուն գողութեան վրայ, աւելի մեծ առիթ ունին յաջողութեան: Թէեւ քերծանկարները նուազ շահ կ՛ապահովեն, քան` գեղանկարները, սակայն աւելի դիւրին է զանոնք վաճառելը:

Արուեստի գործերու գողութեան երկրորդական ձեւ մը երբեմն շատ աւելի արդիւնաւէտ եղած է: Անիկա ծանօթ է իբրեւ «արուեստի թմրած վաճառք»: Թէեւ առանց յանցանքի վրայ բռնուելու փոխանակում մը կատարելը դիւրին չէ, սակայն կարգ մը գողեր յաջողած են իրենց աւարը փոխանակել փրկագինով կամ աւելի արտասովոր շահերով: Այն ժամանակ, երբ Մայլս Քանըր մուտք կը գործէր Պոսթընի Գեղեցիկ արուեստներու թանգարանը, ան կը դիմագրաւէր աւելի կանուխ իր կատարած արուեստի մէկ այլ գողութեան դատական հետապնդումը: Ան գործած էր նոր ոճիր մը, որպէսզի կարենար «լուծել» դատական իր հարցը: Ռամպրանթի գեղանկարին վերադարձը ապահովելու աշխատանքը դիւրացնելու նպատակով (առանց բացայայտելու, թէ ի՛նք գողցած էր զայն), Մայլս յաջողած էր մեղմացնել աւելի կանուխ գործած իր ոճիրին բանտարկութեան վճիռը:

 

ԱՆԾԱՆՕԹ ԼԷՈՆԱՐՏՕ ՄԸ

ԲՐԻՏԱՆԻՈՅ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԱՏԿԵՐԱՍՐԱՀԸ ԿԸ ՑՈՒՑԱԴՐԷ ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴԻ ՎԱՐՊԵՏԻՆ ԻՒՐԱՅԱՏՈՒԿ ՄԷԿ ԳՈՐԾԸ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԿԸ ԳՐԷ.

Բրիտանիոյ Ազգային պատկերասրահը կը ցուցադրէ Լէոնարտօ տա Վինչիի ցարդ անծանօթ մէկ իւղանկարը: 1513-ին իրագործուած «Սալվաթոր մունտի» (աշխարհի փրկիչ) գեղանկարը Քրիստոսը կը պատկերէ մէկ ձեռքը բարձրացած` օրհնութեան նշանով, իսկ միւս ձեռքին` երկրագունդը:

Գեղանկարը մաս պիտի կազմէ թանգարանին կազմակերպած «Լէոնարտօ տա Վինչի. Միլանոյի պալատական գեղանկարիչը» վերնագիրով մէկ ցուցահանդէսին, որուն բացումը պիտի կատարուի 9 նոյեմբերին:

Ժամանակին գեղանկարը կը պատկանէր Չարլզ Ա. թագաւորին: Հաւաքածոյ պահող  բրիտանացի մը` սըր Ֆրետերիք Քուք զայն գնած էր 1900-ին: Անոր ժառանգորդները 1958-ին զայն վաճառած էին միայն 45 սթերլինի: Գեղանկարը ի վերջոյ յայտնուած էր արուեստի գործերու ամերիկացի վաճառականներու մէկ ընկերակցութեան քով:

Այժմ Ս. Փեթերսպուրկի Էրմիթաժ թանգարանին մէջ ցուցադրուող գեղանկարը անցեալ տարի արուեստի գործերու պահպանութեան մասնագէտներու կողմէ հռչակուած էր Լէոնարտօ տա Վինչիի մէկ գործը: Անոր արժէքը կը գնահատուի 120 միլիոն սթերլինով:

Զայն Լէոնարտոյի վերագրող մասնագէտներու շարքին են Միլանոյի մէջ հաստատուած տա Վինչիի մասնագէտ Փիեթրօ Մարանի, իտալացի այլ մասնագէտ մը` Մարիա Թերեսա Ֆիորի եւ Օքսֆորտի համալսարանին մէջ արուեստի դասախօս Մարթին Քեմփ, որ աւելի քան 40 տարիէ ի վեր կ՛ուսումնասիրէ Լէոնարտոյի արուեստը:

 

ԿՈՐՍՈՒԱԾ ՄԻՔԵԼԱՆՃԵԼՕ՞ ՄԸ

Նախապէս «Խաչելութիւն` Աստուածամօր, Ս. Յովհաննէսի եւ երկու սգակիր հրեշտակներու հետ» գեղանկարը կը վերագրուէր Մարչելլօ Վենուսթիի:

ԱՐՈՒԵՍՏԻ ՄԱՍՆԱԳԷՏ ՄԸ ԿԸ ԿԱՏԱՐԷ ՎԻՃԵԼԻ ՀԱՍՏԱՏՈՒՄ ՄԸ ՕՔՍՖՈՐՏԻ ՄԷՋ. ԳԵՂԱՆԿԱՐ ՄԸ, ՈՐ ՑԱՐԴ ԿԸ ՎԵՐԱԳՐՈՒԷՐ ՄԻՔԵԼԱՆՃԵԼՈՅԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՄԷԿ ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏԻՆ, ԻՐՕՔ, ԳՈՐԾՆ Է ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴԻ ՎԱՐՊԵՏԻՆ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԵՒ «ՀԱՖՓՈՍԹ ԱՐՑ» ԿԸ ԳՐԵՆ ԹԱՔՈՒՆ ԾԱԼՔԵՐ ԲԱՑՈՂ ՅԱՅՏՆԱԲԵՐՈՒՄԻՆ ՄԱՍԻՆ:

Ինչպէ՞ս պիտի հակազդէիք, եթէ մէկը ձեզի ըսէր, թէ Միքելանճելօ մը կը գտնուի ձեր կացարաններուն մէջ: Օքսֆորտի համալսարանէն գէթ մէկ կրօնաւորի համար պատասխանը պարզ է. «Համեստօրէն»:

Կ՛ենթադրուի, թէ խաչելութեան գեղանկար մը, որ կախուած էր Օքսֆորտի համալսարանին Յիսուսեան միաբանութեան փոքր մէկ բնակավայրին մէջ, գործն է Վերածնունդի վարպետին: «Պի. Պի. Սի.»ի համաձայն, բնակիչները լուրին հակազդած են «խանդավառութեան եւ որոշ մտահոգութեան խառն զգացումներով»:

Նախապէս կը կարծուէր, թէ «Խաչելութիւն` Աստուածամօր, Ս. Յովհաննէսի եւ երկու սգակիր հրեշտակներու հետ» գեղանկարը գործն էր Միքելանճելոյի ժամանակակից արուեստագէտ Մարչելլօ Վենուսթիի:

Արուեստի յարգելի գիտնական մը կը հաստատէ, թէ գտած է Միքելանճելոյի ցարդ անծանօթ մէկ գեղանկարը` Օքսֆորտի համալսարանին մէջ:

Վերջերս արուեստի գործերու պահպանութեան վեթերան մասնագէտ Անթոնիօ Ֆորչելլինօ վերնագիրներ խլած էր միջազգային լրատուամիջոցներու մէջ, երբ պաշտպանած էր Նիւ Եորք բնակող ընտանիքի մը այն հաստատումները, թէ գեղանկար մը, զոր պահած էին իրենց տան մէջ թիկնաթոռի մը ետեւը, կը պատկանէր Վերածնունդի ժամանակներու վարպետին: Այժմ Ֆորչելլինօ կ՛ըսէ, թէ ուսումնասիրութեան յատուկ թեքնիքներ, որոնք կիրարկուած են արուեստի այլ գործի մը վրայ, ցոյց կու տան, թէ խնդրոյ առարկայ գեղանկարը իրական Միքելանճելօ մըն է: Արուեստի այն գործը, որուն վրայ կիրարկուած են տուեալ թեքնիքները, սեփականութիւնն է Քեմփիըն հոլի. հաստատութիւն մը, որ կրօնական նիւթերու մասնագէտներու առիթ կու տայ ուսանելու Օքսֆորտի մէջ:

«Անմիջապէս կարելի է նկատել տարբերութիւնը այս գործին եւ Վենուսթիի գործերուն միջեւ,- կ՛ըսէ Ֆորչելլինօ, որ օգտագործած է անդրկարմիր ճառագայթներ` ուսումնասիրելու համար գեղանկարին ետին գտնուող խաւերը: Ան իր «Կորսուած միքելանճելոներ» վերնագիրով գիրքին մէջ կը գրէ, թէ «Միքելանճելոյէն զատ ոչ ոք կրնայ նկարած ըլլալ նման գլուխ գործոց մը»:

Թէեւ Ֆորչելլինոյի գիրքին վերաբերող լրատուական տեղեկագիրները ընդհանրապէս կեդրոնացած են Միացեալ Նահանգներու մէջ կատարած անոր յայտնաբերումին վրայ, անդին` ոչ մէկը կը յիշատակէ Բրիտանիոյ մէջ կատարած անոր յայտնաբերումը:

«Քրիստոսի տիպարը կը գտնուէր բոլորովին տարբեր պարունակի մէջ… անոր պատկերումը շատ աւելի հզօր էր, գեղանկարն ու Քրիստոսի դէմքին արտայայտութիւնը կը ճառագայթէին այնպիսի յստակութեամբ, որ կը ստեղծուէր այն տպաւորութիւնը, թէ շատ աւելի տիրական արուեստագէտի մը ստեղծագործութիւնն էր», կը գրէ Ֆորչելլինօ:

Ուսումնասիրող Լուչինտա Պիաթի համաձայն, գեղանկարը սկիզբը ուշադրութեան առարկայ դարձած էր իտալացի ազնուական խաւի Քաւալիերի ընտանիքին հետ իր կապակցութեան պատճառով: Արուեստի Օքսֆորտ բառարանին համաձայն, Թոմմազօ Քաւալիերի «ֆիզիքական գերազանց գեղեցկութեամբ օժտուած երիտասարդ ազնուական մըն էր, որուն հանդիպած էր Միքելանճելօ 1532-ին, եւ որուն նկատմամբ զարգացուցած էր զգացական բուռն կապ մը»: Այս առումով` գեղանկարը կրնայ մեծ կարեւորութիւն ներկայացնել Միքելանճելոյի անձնական կեանքին ուսումնասիրութեան մէջ: Իբրեւ նուէր մը գեղանկարիչին ենթադրեալ սիրոյն` անիկա հաւանաբար շատ սիրելի էր Միքելանճելոյի սրտին:

Քեմփիըն հոլ գեղանկարը գնած է 1930-ական տարիներուն, Սոթպի՛զի մէկ աճուրդին ընթացքին: Հաստատութեան տնօրէն հայր Պրենտան Քալականի համաձայն, մասնագէտներ մինչեւ այսօր գեղանկարը վերագրած են Վենուսթիի: «Եթէ ճիշդ է, որ անիկա կը պատկանի Միքելանճելոյի, ապա մեր ամէնէն գեղեցիկ գործերու հաւաքածոյէն պաստառ մը պիտի դառնայ մեր հաւաքածոյին ամէնէն զգայացունց մէկ գործը: Կարելի պիտի չըլլայ զայն պահել միայն մեր չորս պատերուն մէջ», կ՛ըսէ Քալական: Գեղանկարին հոգածութիւնը ստանձնած է Օքսֆորտի մէջ Արուեստի եւ հնագիտութեան Աշմոլիըն թանգարանը:

Ֆորչելլինոյի համաձայն, Լոնտոնի Ազգային պատկերասրահը կը շարունակէ գործը վերագրել Վենուսթիի, «ամօթով», որ ի՛նք չէ կատարած գեղանկարին պատկանելիութեան բնորոշումը: Ազգային պատկերասրահին մէկ բանբերը բաւականացած է յայտարարելով` թէ պատկերասրահը որեւէ հաստատում չի կատարեր այն գործերուն վերաբերեալ, որոնք չեն պատկանիր իր հաւաքածոյին:

Յիսուսը եւ Աստուածածինը պատկերող գեղանկարը, որ յայտնաբերուած էր Նիւ Եորքի մէջ, թիկնաթոռի մը ետեւ դրուած էր, երբ թենիսի գնդակ մը զայն վար առած էր պատէն:

Անթոնիօ Ֆորչելլինօ Միքելանճելոյի առաջնակարգ մասնագէտներէն է, ինչպէս նաեւ` արուեստի պատմութեան եւ վերանորոգութեան մասնագէտ մը: Ան մասնակցած է բազմաթիւ գլուխ գործոցներու վերանորոգութեան, ներառեալ` Միքելանճելոյի Մովսէսի արձանին: 2009-ին ան գրած է Միքելանճելոյի կեանքին եւ գործին մասին գիրք մը` «Մայքըլանճելօ. է թորմենթըտ լայֆ» վերնագիրով, որուն մէջ կը նկարագրէ մեծ վարպետին ուղեւորութիւնը Հռոմէն Ֆլորանս, կը պեղէ անոր յարափոփոխ կրօնական հայեցակէտերը եւ կը քննէ Վերածնունդի ժամանակներու Իտալիոյ մէջ արուեստներու հովանաւորութեան բարդ քաղաքականութիւնը: Ան նաեւ գրած է «Տը լոսթ միքելանճելոզ» վերնագիրով գիրք մը, որուն մէջ օգտագործած է պատմական ուսումնասիրութիւններ, ինչպէս նաեւ` վերանորոգութեան եւ շողարձակումով առնուած նկարներու վերլուծումներ` երկու գեղանկարներու հետքերը տանելու համար մինչեւ Միքելանճելոյի արուեստանոցը:

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES