Յեղաշրջող Գաղափարներ. Գիշերային Աշխատանքը Կը Բթացնէ Ուղեղը

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

985SHIFT1ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐ ԿԸ ԶԳՈՒՇԱՑՆԵՆ, ԹԷ ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹԵԱՆ ՀԱՍՏԱՏԱԾ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ԺԱՄԵՐԷՆ ԴՈՒՐՍ ԱՇԽԱՏԻԼԸ ԿՐՆԱՅ ԿԱՆԽԱՀԱՍՕՐԷՆ ԾԵՐԱՑՆԵԼ ՈՒՂԵՂԸ ԵՒ ԲԹԱՑՆԵԼ ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻ ՅԱՏՈՒԿ ԿԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ: «ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.» ԿԸ ՀԱՂՈՐԴԷ ՎԱՏ ԼՈՒՐԸ:

Ուսումնասիրութիւն մը, որ լոյս տեսած է «Օքիւփէյշընըլ էնտ Ինվայրընմենթըլ Մետըսին» թերթին մէջ, կ՛եզրակացնէ, թէ տասնամեակ մը շարունակ գիշերային եւ ցերեկային աշխատանքներու միջեւ տարուբերիլը աւելի քան 6 տարիով կը ծերացնէ ուղեղը:

Որոշ ապաքինում նկատուած է, երբ մարդիկ դադրած են մարդկային ընկերութեան հաստատած աշխատանքի ժամերը խախտելէ, սակայն հինգ տարի տեւած է, մինչեւ որ անոնք վերադարձած են բնականոն վիճակի:

Մասնագէտներու համաձայն, այս յայտնաբերումները յատկանշական դեր կրնան ունենալ մտային կարողութեան կորուստի ուսումնասիրութեան մէջ, որովհետեւ մտային կարողութեան կորուստէ տառապող անձեր նաեւ կը տառապին քունի խանգարումէ:

Մարմնին ներքին ժամացոյցը լարուած է այնպէս, որ աշխուժ ըլլանք ցերեկը եւ քնանանք գիշերը:

Մարմնին ժամացոյցին դէմ աշխատելու հետեւանքները բազմաթիւ են, ինչպէս` կուրծքի քաղցկեղ եւ սոնքութիւն:

Այժմ Սուանսիի եւ Թուլուզի համալսարաններէն գիտնականներ կ՛ապացուցեն նաեւ այս երեւոյթին ժխտական անդրադարձները ուղեղին վրայ:

Ֆրանսայի մէջ երեք հազար հոգի ենթարկուած է յիշողութեան, մտածելու արագութեան եւ իմացական աւելի լայն կարողութիւններ չափող քննութիւններու:

Ուղեղը բնականաբար կը սկսի տկար գործել տարիքի հետ: Սակայն ուսումնասիրողները կ՛ըսեն, թէ մարդկային ընկերութեան հաստատած աշխատանքի ժամերը խախտելը կ՛արագացնէ ուղեղին տկարանալու ընթացքը:

Անոնք, որոնք աւելի քան 10 տարի խախտած են աշխատանքի ընդունուած ժամերը, վերոնշեալ քննութիւններուն մէջ արձանագրած են իրենց տարիքէն 6.5 տարի աւելի մեծ անձերու հաւասար արդիւնքներ:

«Լաւը այն է, որ երբ ուսումնասիրութեան մասնակցած անձերը վերադարձած են աշխատանքի բնականոն ժամանակացոյցի, անոնց ուղեղը սկսած է վերադարմացնել ինքզինք, նոյնիսկ` հինգ տարիէն»:

Նկատառելի Տկարացում

Ֆիլիփ Թաքըր, որ մաս կը կազմէ Սուանսիի համալսարանին մէջ ուսումնասիրութիւնը գլխաւորած խումբին, կը բացատրէ, թէ աշխատանքային ժամերու խախտումը ինչպէ՛ս կը ջլատէ իմացական կարողութիւնը. «Ուղեղին գործունէութիւնը նկատառելի կերպով կը տկարանայ: Երբ մարդիկ կը ձեռնարկեն իմացական կարողութիւն պահանջող բարդ աշխատանքներու` շատ աւելի սխալներ կը գործեն եւ վրիպակներ կ՛արձանագրեն. հարիւրէն գէթ մէկը կը գործէ ծանր սխալ մը, որ կ՛ունենայ ծանր հետեւանքներ, սակայն դժուար է ըսել, թէ անդրադարձները որքա՛ն ուշագրաւ են առօրեայ կեանքի մէջ»:

Թաքըր կ՛ըսէ, թէ ինք կը խուսափի գիշերային աշխատանքէն, «երբ կարելի է», սակայն գիշերային աշխատանքը «անհրաժեշտ չարիք» մըն է, առանց որուն` չի կրնար ապրիլ մարդկային ընկերութիւնը:

Միջոցները կան մեղմացնելու գիշերային աշխատանքի ծանր հետեւանքները. հարկ է որդեգրել ընդունելի ժամանակացոյց, կանոնաւոր կերպով ենթարկուիլ բժշկական քննութեան, ինչպէս նաեւ իմացական կարողութիւնը չափող քննութիւններու` վտանգի կանխանշաններ փնտռելու համար:

985SHIFT2Բրիտանիոյ Բժշկագիտական ուսումնասիրութեան խորհուրդի մոլեքիւլային կենսաբանութեան գիտաշխատանոցէն Մայքըլ Հէյսթինկզ կ՛ըսէ. «Ետդարձի կարելիութիւնը իրապէ՛ս հետաքրքրական յայտնաբերում մըն է, որովհետեւ ցարդ ոչ ոք ապացուցած էր անոր գոյութիւնը: Կը նշանակէ, թէ որքան ալ ծանր ըլլայ անձի մը վիճակը, միշտ ալ ապաքինումի յոյս կայ»:

Հէյսթինկզի համաձայն, ուսումնասիրութեան անդրադարձները շատ աւելի յատկանշական են մտային կարողութեան կորուստի պարագային, որովհետեւ մտային կարողութեան կորուստը կը խանգարէ քունը, այնպէս` ինչպէս` գիշերային աշխատանքը:

«Եթէ յաջողինք արթննալու եւ քնանալու պարբերաշրջանը կարելի չափով անխախտ պահել, ապա հաւանական չէ, որ ենթարկուինք ջիղերու մաշումի, այլ կրնանք յաղթահարել ժամանակացոյցի խախտումի ժխտական անդրադարձներէն մէկը», կ՛ըսէ ան:

«Հիւանդապահներ պէտք է կիրարկեն ամէնօրեայ անխախտ ժամանակացոյց մը` 24 ժամուան վրայ բաժնուած աշխատանքային տրամաբանական ժամերով, մարմինը ցերեկը պարզելով լոյսին եւ հանգստանալով գիշերը, ինչպէս նաեւ` քնանալէ առաջ առնելով մելաթոնին պարունակող դեղ մը»:

Սըրիի քնանալու կեդրոնի մասնագէտներէն Տըրք-Եան Տայք կը զգուշացնէ նաեւ իրենց կեանքին ընթացքին գիշերը աշխատած եւ այժմ հանգստեան կոչուած անձերը. անոնք կը շարունակեն տառապիլ վատ քունէ` բաղդատած անոնց, որոնք երբեք չեն աշխատած գիշերը:

«Կարգ մը հետեւանքներ կարճ ժամանակամիջոցի մէջ չեն անհետանար», կը նշէ ան:

«Ցարդ ընդունուած էր, թէ գիշերային աշխատանքը լաւ չէ ֆիզիքական առողջութեան համար, սակայն այս ուսումնասիրութիւնը ցոյց կու տայ, թէ անիկա նաեւ վնաս կը պատճառէ ուղեղին գործունէութեան: Այս յայտնաբերումը զարմանք պիտի պատճառէ շատերուն»:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )