Ի՞ՆՉ Է «ՌԱՓԸ»

«Ռափ» բառը կը նշանակէ` «Ռիտըմ էնտ պլուզ» (կշռոյթ եւ բանաստեղծութիւն): Այս երաժշտական ոճը ծնած է Նիւ Եորքի մէջ, 1970-ական թուականներու վերջաւորութեան: Սկիզբէն անիկա միայն փողոցներուն մէջ եւ երեկոյեան հաւաքոյթներու ընթացքին կը լսուէր. երբ «տիսք-ճոքի» մը (Տի Ճէյ) ձայնապնակները պիտի փոխէր իր գործիքին վրայ, արարողութիւն վարող (մեթր տը սերեմոնի, Էմ. Սի.) կոչուած ռափի երգիչ մը ոտանաւորի տողեր կ՛արտասանէր թմբուկի հարուածներու կշռոյթի ընկերակցութեամբ: Ամէն անգամ կարճ միջնարար մըն էր` երկու ձայնապնակներու միջեւ:

* * *

Ապա, կամաց-կամաց արարողութիւնը վարողին միջամտութիւնը շատ աւելի մեծ կարեւորութիւն կը ստանայ: Տիսք-Ճոքին կը սկսի բազմաթիւ կշռոյթներ խառնել նոյն ատեն եւ ռափի երգիչը կ՛արտասանէ աւելի երկար բանաստեղծական գրութիւններ, որոնք կը պատմեն աղքատ թաղամասերու ամէնօրեայ կեանքին մասին:

* * *

1979 թուականին Նիւ Եորքի մէջ «Շուկարհիլ կանկ» խումբը կ՛արձանագրէ «Ռափփըր, զ տիլայթ»ը: Ասիկա ռափի առաջին ձայնապնակն է. սակայն անիկա պարզապէս նմանութիւն մըն է փողոցի ռափ երգիչներու: Առաջին իսկական ձայնապնակը, որ աւանդութեան կարգ անցած է, «Կրանտմասթըր ֆլաշ էնտ տը ֆուրիուս ֆայվի» «Տը մեսըճ»ն է: 1982-ին արձանագրուած այս գրութեան մէջ «Կրանտմասթըր ֆլաշ» կը խօսի կեանքի դժուար պայմաններուն մասին եւ Նիւ Եորք քաղաքը կը ներկայացնէ իբրեւ վայրի անտառ մը:

Իսկ ո՞րն է աշխարհի ամէնէն շատ երգուած երգը

Անկասկածօրէն անիկա պիթըլզներուն «Եսթըրտէյ» (երէկ) երգն է: Այս երգը հրապարակ իջաւ 6 օգոստոս 1965-ին, «Հելփ» (օգնութիւն) կոչուած ալպոմին մէջ: Անիկա գրուած եւ յօրինուած է Փոլ ՄքՔարթնիի կողմէ. անիկա կը պատմէ, թէ այդ եղանակը լսած է երազին մէջ:

* * *

«Եսթըրտէյ» թարգմանուած է երկրագունդի գրեթէ բոլոր լեզուներով: Կ՛ենթադրուի, թէ գոյութիւն ունին մօտաւորապէս երեք հազար տարբերակներ, իսկ 20-րդ դարու ընթացքին այս երգը ձայնասփիւռէն սփռուած է աւելի քան եօթը միլիոն անգամ: Ասոր կողքին, քանի՞ մարդ այս երգը չէ երգած իր կեանքին որեւէ մէկ պահի, քանի՞ սխալ նոթեր չեն հնչուած… Ոչ մէկ վիճակագրութիւն մեզի կու տայ այս տեղեկութիւնները:

* * *

Մարդոց կողմէ յաճախ երգուած այլ երգեր են` «Մայ ուէյ»ը (Իմ ճամբաս) եւ ֆրանսերէն «Քոմ տ՛ապիթիւտ»ը: Ֆրանսերէն բառերը գրուած են Քլոտ Ֆրանսուայի եւ Ժիլ Թիպոյի կողմէ, իսկ երաժշտութիւնը  յօրինուած է Քլոտ Ֆրանսուայի եւ Ժաք Ռիվոյի կողմէ: Ձայնապնակը շուկայ կ՛իջնէ 1967 թուականին, եւ երկու տարի ետք Ֆրանք Սինաթրա զայն կ՛երգէ «Մայ ույէ» տարբերակով: Հետագային, հարիւրաւոր երգիչներ այս երգը կը մեկնաբանեն:

* * *

Հասնելով 2000 թուական` տակաւին ոչ մէկ երգ կրցած է գահընկէց ընել այս երկու երգերը: Հետեւաբար, օգտուելով ամառնային արձակուրդէն, առէք ձեր կիթառը, նստէք ձեր դաշնակին ետեւը: Կրնայ ըլլալ, որ յաջորդ միջազգային երգը ձերը ըլլայ…

 

ՀԱՐՑԱՐԱՆ

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ

1) Ո՞ր ովկիանոսները իրարու կապուած են Փանամայի ջրանցքով:
ա.- Ատլանտեան եւ Հնդկաց ովկիանոսները:
բ.- Ատլանտեան եւ Խաղաղական ովկիանոսները:
գ.- Խաղաղական եւ Հնդկաց ովկիանոսները:

2) Ո՞րն է Հարաւային Ամերիկայի ամէնէն մեծ երկիրը:
ա.- Պրազիլ,
բ.- Չիլի,
գ.- Փերու

3) Ո՞ր ցամաքամասին վրայ կը գտնուի Անտեան լեռնաշղթան:
ա.- Ամերիկա,
բ.- Ասիա,
գ.- Ափրիկէ:

4) Ո՞ր երկրին մօտ կը գտնուի աշխարհի ամէնէն բարձր լեռը:
ա.- Հնդկաստան,
բ.- Ռուսիա,
գ.- Նեփալ:

5) Ո՞ր մոլորակը կոչուած է «Կարմիր մոլորակ»:
ա.- Լուսնթագ,
բ.- Հրատ,
գ.- Արուսեակ:

6) Աշխարհի ո՞ր վայրին մէջ կան ամէնէն մեծ թիւով բնակիչները:
ա.- Եւրոպա,
բ.- Ասիա,
գ.- Ափրիկէ:

7) Ո՞ւր կ՛ապրէին մայաները:
ա.- Սպանիոյ մէջ,
բ.- Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ,
գ.- Եգիպտոսի մէջ:

8) Ե՞րբ տեղի ունեցած է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը
ա.- 1939-1945,
բ.- 1914-1918,
գ.- 1960-1965:

9) Ո՞ւր կ՛ապրէին էնքաները:
ա.- Հարաւային Ամերիկայի մէջ,
բ.- Հնդկաստանի մէջ,
գ.- Չինաստանի մէջ:

10) Ո՞վ հնարած է ուժանակը (տինամիթ) 19-րդ դարուն:
ա.- Պել,
բ.- Ռայթ եղբայրները,
գ.- Ալֆրետ Նոպել:

Պատասխանները վերջաւորութեան

 

ԺԱՄԱՆՑ

Կրնա՞ս գտնել ելքի ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող երկու կատուները:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս գտնել երկու պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող տասը տարբերութիւնները:

Ո՞ր երկրի ղեկավարը մօրուքներուն վրայ տուրք մը հաստատեց 1698 թուականին: (Պատասխանը վերջաւորութեան):

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կէտերը իրարու միացուր 1 - 113` գտնելու համար պահուած պատկերը:

Կրնա՞ս գտնել իւրաքանչիւր թռչունի համապատասխանող երկու բաժինները:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս այս թիւերը զետեղել տախտակին մէջ իրենց համապատասխանող տեղերը:

Լաբիւրինթոսէն ելքի ճամբան սեւ ներկէ գտնելու համար պահուած պատկերը: թիւերը զետեղել տախտակին մէջ իրենց համապատասխանող տեղերը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ՄԱՆԿԱՊԱՏԱՆԵԿԱՆ ԷՋԻ
ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ

ՀԱՐՑԱՐԱՆ

1) Փանամայի ջրանցքը իրարու կը միացնէ Խաղաղական եւ Ատլանտեան ովկիանոսները եւ ունի 81 քմ երկարութիւն: Այս ջրանցքը շատ կարեւոր դեր ունի ցամաքամասերու միջեւ փոխադրութիւններու ծիրին մէջ:

2) Պրազիլ: Անոր տարածքը 8,511,965 քառ. քմ. է, մինչ Փերուն ունի 1,285,220 քառ. քմ. տարածք, իսկ Չիլի` 756,950 քառ. քմ.:

3) Անտեան լեռնաշղթան կը գտնուի Հարաւային Ամերիկայի մէջ: Անիկա ունի մօտաւորապէս 7000 քմ երկարութիւն, 160 քմ. լայնութիւն կարգ մը շրջաններու մէջ, եւ անոր բարձրութիւնը միջին հաշուով 4000 մեթր է: 4) Հիմալայայի լեռնաշղթային մաս կազմող Էվերեսթ գագաթը բնական սահման մը կը կազմէ Նեփալի եւ Չինաստանի (Թիպեթ) միջեւ: Իր 8850 մեթր բարձրութեամբ անիկա աշխարհի ամէնէն բարձր գագաթն է: 5) Հրատ: Այս Կարմիր մոլորակը, որ իսկականօրէն կարմիր չէ, իր անունը առած է հին Հռոմի պատերազմի աստուածէն: 6) 2000 թուականին իր 3,7 միլիառի հասած բնակիչներով Ասիան ունի ամէնէն շատ բնակիչները: 7) Մայաները կ՛ապրէին Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ: Անոնք աստիճաններով օժտուած բարձր բուրգերու վրայ շինուած տաճարներ կառուցած են: 8) Համաշխարհային Երկրորդ պատերազմը տեղի ունեցած է 1939-1945: Հիթլեր կռուած է Դաշնակից երկիրներուն դէմ, որոնք պատերազմը յաղթած են: 9) Էնքաները կ՛ապրէին Անտեան լեռնաշղթային վրայ, Հարաւային Ամերիկա: Անոնք հզօր թագաւորութիւն մը ունէին: 10) Ալֆրետ Նոպել հռչակաւոր դարձաւ, եւ յատկապէս` շատ հարուստ, ուժանակը հնարելով: Այդ ժամանակէն ի վեր, ամէն տարի վարձատրութիւններ կը բաժնուին այն մարդոց, որոնք մարդկութեան մեծ օգտակարութիւն ունեցած են:

ԺԱՄԱՆՑ

Ռուսիա: Մեծն Պետրոսի տուրքը կը վերաբերէր բոլոր այր մարդոց, բացի կղերականներէն եւ գիւղացիներէն, որոնք իրենց մօրուքը չէին ածիլեր:

Մանկապատանեկան էջը պատրաստեց՝
ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

 

 

Share this Article
CATEGORIES