ՄՆՁՈՒՐԻԻ ՓԱՌԱՏՕՆԸ ԿԸ ՀԱՄՈԶԷ, ՈՐ ՄԵԾ Է ԹԻՒԸ ՏԵՐՍԻՄԻ ԾՊՏԵԱԼ ՀԱՅԵՐՈՒՆ

ԵՐԵՒԱՆ, «Ակունք».- 27-31 յուլիս, Արեւմտահայաստանի Տերսիմ նահանգի տարբեր քաղաքներու մէջ տեղի ունեցած է «Մնձուրի` բնութեան եւ պաշտամունքի» փառատօնը, որուն ծիրին մէջ համերգաշարով Տերսիմի մէջ շրջած է «Մարաթուկ» խումբը, իսկ աւելի քան տասը մտաւորականներ կատարած են բանահաւաքչական-նկարահանման աշխատանքներ: Երէկ` օգոստոս 8-ին, Երեւանի մէջ տեղի ունեցած մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնի ղեկավար Հայկազուն Ալվրցեան յայտնեց, որ փառատօնը արդէն 13-րդ տարին է, որ կը հիւրընկալուի Տերսիմի մէջ: Առաջին երկու փառատօները եղած են ոչ պաշտօնական, վերջին 11-ը` պաշտօնական հրաւէրով:

«Սա մի բացառիկ միջոցառում է, որ մեր մշակոյթը տանում-հասցնում է Արեւմտահայաստանի խորքերը: Սա արտառոց մի փաստ է», ըսաւ ան:

Ալվրցեան հաղորդեց, որ հայութեան մեծ զանգուած մը` ստիպողաբար կրօնափոխ եղած, այստեղ կ՛ապրի քիւրտի եւ ալեւիի պիտակով, սակայն ներքուստ կը պահպանէ հայու իր ինքնութիւնը:

«Այս փառատօնը եւս մի անգամ մեզ համոզեց, որ այնտեղ մեծ քանակով հայեր կան: Նրանցից շատերը մօտեցան մեզ, պատմեցին իրենց պատմութիւնները` զարհուրելի, ողբերգական, յուզիչ պատմութիւններ», նշեց Ալվրցեան:

Ըստ անոր, այս փառատօնը կարեւոր է ոչ միայն իրենց` Արեւմտահայաստանի ծպտեալ հայերուն համար, այլեւ` Հայաստանի հայերուն, «քանի որ մենք էլ պիտի հասկանանք, թէ ի՛նչ ունենք եւ իրենք ի՛նչ ունեն, ի՛նչ պիտի տանք իրենց եւ իրենց պահպանած մշակութային բեկորներից ինչը վերցնենք»:

Փառատօնի օրերուն Հայաստանէն մեկնած արուեստագէտներն ու մտաւորականները գրառած, ձայնագրած ու տեսագրած են ստիպողաբար կրօնափոխ եղած բազմաթիւ հայերու պատմութիւններ:

Լրագրողներուն խնդրանքով Ալվրցեան պատմեց դէպքերէն մէկը. «Մարաթուկ»ը եղած էր գիւղ մը, ուր նաեւ կ՛ապրէին հայեր, եւ համագիւղացիներու խնդրանքով խումբի քանի մը անդամներ այցելած են հիւանդ հայու մը, որ վերջերս կաթուած ստացած է եւ չի կրնար շարժիլ կամ խօսիլ:

«Մեզ ներկայացրին այս մարդու պատմութիւնը` արկածներով լեցուն, մշտապէս գոյութիւնը պահպանելու կռիւների մէջ, մշտապէս ծպտուած էր ապրել», նշեց Ալվրցեան:

Մահամերձ հայու սնարին մօտ «Մարաթուկ»ը երգած էր «Հայր մեր»ը:

«Երգի ընթացքում նրա բիբերն այնքան լայնացան, կարծես ակնակապիճներից դուրս պիտի գային», պատմեց Ալվրցեան` նշելով, որ տեսարանը աննկարագրելի ազդեցութիւն ձգած էր ե՛ւ իրենց, ե՛ւ համագիւղացիներուն վրայ, որոնք կը նայէին յուզմունքով եւ սարսուռով:

Ըստ Ալվրցեանի, Տերսիմի մէջ այս աւանդական դարձած ձեռնարկը կը կոչուի «Մնձուրի` բնութեան եւ  մշակոյթի փառատօն», որովհետեւ Մնձուր գետը, որ հայոց սրբավայրերէն եղած է եւ սկիզբ կ՛առնէ Անահիտ դիցուհիի ակունք-աղբիւրներէն, Թուրքիոյ պետական ռազմավարութեան պատճառով բնապահպանական աղէտ կրնայ դառնալ տարածաշրջանին համար:

Ալվրցեան պատմեց, որ Մնձուր գետը պատնէշած են, ամբարտակներու մէջ ջուր կուտակելով բազմաթիւ ջրաելեկտրակայաններ կառուցելու նպատակով: Սակայն ջուրերու կուտակման պատճառով աղէտալիօրէն փոխուած է այս տարածաշրջանի ամբողջ բնաշխարհը:

Նշենք, որ «Մարաթուկ» խումբի` 27-31 յուլիսին Մնձուրի փառատօնի ընթացքին ելոյթները լայնօրէն լուսաբանուած են թրքական լրատուամիջոցներուն կողմէ:

Share this Article
CATEGORIES