ԿԻՐԱԿՆՕՐԵԱՅ ԽՕՍՔԸ. ՀԱՅԵՐԷՆԸ ԹՈ՛Ղ ՉԱՆԱՐԳՈՒԻ ՄԵՐ ՏՈՒՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ…

Սիրելի՛ ընթերցող, անվարանօրէն կ՛ուզեմ ընդունիլ, թէ մեծ հետաքրքրութեամբ կարդացիր «Համասփիւռքեան կրթական Գ. համագումար»-ին մասին, որուն վերտառութիւնն է. «Արեւմտայերէնի կացութիւնը այսօր. մարտահրաւէրներ եւ առաջադրանքներ» («Ազդակ», ուրբաթ, 19 օգոստոս 2011, էջ 1բ-դ, 3բ-դ եւ «Ազդակ», շաբաթ, 20 օգոստոս 2011, էջ 3բ-զ):

Դժբախտաբար չկրցայ ներկայ ըլլալ նիստերուն` իմ հովուական պաշտօնիս բերումով Այնճարի մէջ: Պարտադրաբար նաեւ հրաժարեցայ համագումարին մասնակցութենէս, որուն հրաւիրուեցայ Անթիլիաս, 7 ապրիլ 2011թուակիր նամակով, ուր կը խնդրուէր տրուպէս բանախօսել «Արեւմտահայերէն լեզուի եւ քերականութեան դասագիրքերու այլազանութիւնն ու անկէ յառաջացած շփոթը» նիւթին մասին:

Պաշտօնիս սովորական զբաղումներուն համընթաց, բացի 1 մայիս – 12 յունիս ժամանակաշրջանին յաւելեալ ջերմեռանդական ու քարոզական պարտաւորութիւններէս, հարկադրեալ հրաժարումիս պատճառն էր, որ արդէն անկէ առաջ պարաւանդուած էի թէ՛ օգոստոսի վերջը լոյս տեսնելիք երկիս, թէ՛ միաբանակիցի մը գրքին խմբագրութեան, թէ՛ վարդապետ եղբօրս յոբելեանին կազմակերպութեան եւ թէ՛ սեպտեմբեր 10-ին Վիեննայի մէջ տեղի ունենալիք ակադեմական հանդէսին ու հոկտեմբեր 10-11 օրերուն Երեւան կայանալիք գիտաժողովին բանախօսութիւններուս ստիպողական աշխատանքներով:

Բնականաբար, իմ կարգիս, կարդացի «Ազդակ»-ի տեղեկատու յօդուածները, որոնք չափով մը բալասանեցին բացակայութենէս յառաջացած հոգեմտաւոր կսկիծը: Կը խոստովանիմ, որ թէպէտ համագումարին նիւթը նորութիւն մը չէր քառասուն տարիներու ուսուցչիս, հայերէնագիտութիւն համալսարանական դասաւանդողիս ու հայկաբանութեամբ զբաղողիս համար, բայց եւ այնպէս կ՛արժէր իրապէս ներկայ ըլլալ անոր…

Մեր օրաթերթէն իմացած բանախօսութիւններուն խորագիրները շատ հետաքրքրական ու շահեկան գտայ` անշուշտ ակնկալելով անոնց համապատասխան բովանդակութիւն ու պարունակ, ինչ որ, դժբախտաբար, միշտ չի դիպիր այսպիսի համագումարներու ընթացքին:

Մեծ բացական գրաւեց իմ ուշադրութիւնս: Ծնողքին ջամբած ու ջամբելիք Մեծասքանչին շեշտաւորումը: Ընտանեկան յարկին տակ մեր Ոսկեղնիկին խօսակցական առկայութիւնը, ճշդութիւնը, կանոնաւորութիւնը: Ըստ իս, ա՛յս է մեծագոյն մարտահրաւէրը, ա՛յս է առաջնահերթ առաջադրանքը…:

Այս եւ յարանման մտորումներուս մէջ էի, երբ մէկէն մտաբերեցի մեր Աստուածային Վարդապետին սա խլրտեցուցիչ յայտարարութիւնը.«Չկայ մարգարէ մը, որ անարգուած չըլլայ իր հայրենիքին եւ տունին մէջ» (Մտթ. 13,57):

Այս իրողութեան դառնահամ ճաշակն ակամայ առի իմ հօրենական յարկիս տակ, ուր ապրեցայ տասնմէկ տարիներ իբր արաբաշուրթն պատանի, քանի ատանացի հայրս, 5-6 տարեկանին «տնահա՛ն ու աքսորեա՛լ» իր ծննդավայրէն, թրքախօս էր, իսկ մայրս` արաբախօս:

Քրիստոս՛ «ի՛նք վկայեց, թէ մարգարէն յարգանք չի վայելեր իր հայրենիքին մէջ» (Յվհ. 4,44): Տէր Յիսուս ոչ միայն մարդասէր էր, այլ նաեւ ազգասէր էր, ա՛յնքան, որ արտասուեց իր ազգակիցներու տգիտութեան եւ կուրութեան վրայ®: Անոր համար ազդարարեց ու սորվեցուց: Ուստի, Վարդապետը կ՛եզրակացնէ յստակօրէն. «Ով որ խօսքը կը լսէ, կը հասկնայ զայն եւ արդիւնք կու տայ: Ո՛վ որ ականջ ունի լսելու, թո՛ղ լսէ» (Մտթ. 13,23 – 43):

«Մարգարէն անարգուած է միայն իր հայրենիքին, իր գերդաստանին եւ իր տունին մէջ» (Մրկ. 6,4): Ուղղակի կամ ոչ` ա՛յս է տէրունական հրահանգը, որ սեփականդ յարգես ու պահպանես: Տոհմային ինքնութեանդ առաջին սեփականութիւնն է մայրենի լեզուդ:

Ազգային պատկանելիութեանս առաջին, գերագոյն եւ գեղեցկագոյն գիւտս ըրի, երբ տասնմէկ տարեկանիս ծանօթացայ մեսրոպակերտ այբուբենին, որով աւելի արմատացայ, զօրացայ, գիտակցեցայ, հարստացայ եւ պտղաբերեցի իմ կեանքիս մէջ:

Մեր ազգին ծննդատեղին է հայ ընտանիքը, որ գիտէ ներարկել իր զաւակներուն անշէջ սէրն ու խանդաղատանքը` զանոնք հայկականութեամբ դարբնող հայ լեզուին հանդէպ…:

Մեր հայրենիքին օրրանը հայ տունն է, որմէ ելան եւ ելլելու են հայերէնախօսներ ու հայերէնագէտներ` դառնալով երաշխիքը մեր աննման լեզուին անաղարտ գոյատեւումին…:

Բայց նախ եւ առաջ` հայ յարկը մեր առաջին եկեղեցին է, որուն մէջ մեր մատղաշները (եւ ո՛չ միայն անոնք…) պիտի ուզեն ու պիտի գիտնան աղօթել հայերէ՛ն, երգել հայերէ՛ն եւ գոյատեւել հայերէ՛ն…:

ՄԵՍՐՈՊ ՀԱՅՈՒՆԻ

Այնճար, 22 օգոստոս 2011

Share this Article
CATEGORIES