«ՄԵԾ ՄՕՐՍ ԴԱՋՈՒԱԾՔՆԵՐԸ» «GRANDMA՛S TATTOOS»` ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆԻ ՆՈՐ ՇԱՐԺԱՆԿԱՐԸ

«Մեծ մօրս դաջուածքները» շարժանկարը կ՛անդրադառնայ այնպիսի դէպքերու, որոնք 1915-ի Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին պատահեցան շատ մը հայ կիներու: Շարժանկարի հեղինակ Սիւզան Խարտալեան, «պտոյտ» մը կատարելով իր ընտանիքին մէջ, կը փորձէ հետաքննել իր մահացած մեծ մօր` Խանումի կեանքի իրական պատմութիւնը:

Շարժանկարը նման է ուրուավէպի. առեղծուած մը, բանադրանք մը: Ոչ ոք ցանկութիւն ունի ամբողջ պատմութիւնը պատմելու: Եւ որպէսզի հնարաւոր ըլլայ խճանկարը ամբողջացնել, կը դեգերինք մէկ պատկերէն միւսը, այսօրուան Շուէտէն մինչեւ Սիւզան Խարտալեանի ծննդավայրը` Պէյրութ:

Շարժանկարին մէջ կը հանդիպինք մեծ մօր քրոջ` 98-ամեայ Լիւսիային, որ կ՛ապրի Հոլիվուտ: Լիւսիան եւս ունի իր քրոջ դաջուածքներէն: Ան եւս կը խուսափի պատմել ամբողջ պատմութիւնը: Լիւսիան  տարագրութեան օրերուն իր քրոջ եւ մօր հետ կ՛ապաստանի քիւրտ ցեղի մը մօտ եւ այնտեղ կը մնայ քանի մը տարի: Կը հանդիպինք նաեւ մեծ մօր միակ ապրող զաւակին` Մարիին, որ կ՛ապրի Պէյրութ, եւ որ նոյնպէս տեղեակ չէ ամբողջ պատմութեան: Մեծ մայրիկը նոյնիսկ իր աղջկան չէ պատմած այդ մասին: Բացարձակապէս արգիլուած էր խօսիլ «չխօսուող»ի մասին: Մեծ մայրը հեռու էր ֆիզիքական բոլոր շփումներէն: Չէր սիրեր ուրիշներուն դպչիլ ու չէր ուզեր, որ ուրիշները իրեն դիպչին: Երբեք մօտ չէ եղած շուրջիններուն, նոյնիսկ` իր ամուսինին հետ:

Ի վերջոյ Սիւզանի մայրն է, որ կը պատմէ մեծ մօր պատմութիւնը: Մեծ մայրիկ Խանումը միայն 12 տարեկան էր, երբ իր մօր եւ քրոջ ներկայութեամբ բռնաբարուած է քիւրտ նաւավարի մը կողմէ, Եփրատի ափին, երբ իրենք կը փախչէին ջարդերէն:

Շարժանկարին մէջ մենք եւս կը կատարենք նոյն «պտոյտ»ը, որ կատարած է մեծ մայրիկը: Անցնելով Եփրատի վրայէն` կը հասնին Սուրիոյ Տէր Զօր քաղաքը, ուր հանգրուանեցին հարիւր հազարաւոր հայեր:

Հայաստան, Լիբանան, Սուրիա եւ Միացեալ Նահանգներ ճամբորդութեան ընթացքին կը հանդիպինք դաջուածքներ ունեցող հայ կիներու երեխաներուն եւ կը հասկնանք, որ անոնց վէրքը եւս նոյնն է, որ բռնաբարութիւնն ու սեռական ոտնձգութիւնները «բնատիպ» էին ջարդերէն գոյատեւած հայ կիներուն համար:

Մեծ մայրիկի դաջուածքը պատմութիւն է, որուն մէջ աշխարհի իրականութիւնն ու երեւակայութիւնը այնքան շաղախուած են, որ դժուար է զանոնք տարանջատել: Փոքրիկը նաեւ այն մեծ մայրիկն է, որ դաջուած եւ բռնաբարուած է, եւ որ հետագային պիտի բացայայտէ դաջուածքը եւ զզուանք զգալով` պիտի փորձէ զայն անջատել իր ցաւէն:

Մօտ մէկ ժամ տեւողութեամբ շարժանկարը արտադրած է Pea Holmquist, HB Pea Holmquist Film (Շուէտ):

Share this Article
CATEGORIES